Malkontent : opis, kim jest, jak go rozpoznać? Malkontent a depresja i manipulacja

Malkontent to według powszechnego, stereotypowego wyobrażenia osoba wiecznie niezadowolona, narzekająca na wszystko oraz na wszystkich i to nawet wówczas, gdy brak jej poważnych powodów do narzekania. P

opularna Nonsensopedia podaje następującą, lapidarną definicję tego, kim jest Malkontent: “to osoba, która wiecznie narzeka przy jednoczesnym zupełnym braku powodów do narzekania”.

Czy jednak problem zjawiska znanego jako malkontenctwo rzeczywiście jest tak prosty i powierzchowny, jak mogłyby to sugerować głęboko zakorzenione w powszechnej świadomości stereotypy i wyobrażenia? Odpowiedź brzmi: nie do końca.

Osobowość Malkontent

Naukowa, psychologiczna definicja tego, kim jest Malkontent i jakie cechy go charakteryzują jest nieco odmienna, od definicji podobnej. Mamy tutaj więc do czynienia z przypadkiem bardzo podobnym do wielu innych pojęć istniejących w psychologii: na gruncie nauki są one definiowane i oznaczają coś innego, niż według stereotypowego użycia danego wyrazu.

Znakomitym przykładem porównawczym może być tutaj psychopatia: według potocznego wyobrażenia psychopata to po prostu wariat, osoba niespełna zmysłów, podczas gdy według naukowej, psychologicznej definicji psychopata jest osobą cechującą się doskonałym opanowaniem, chłodem emocjonalnym, wyrafinowanym makiawelizmem oraz zdolnością manipulowania innymi ludźmi.

Kim więc jest Malkontent? Jakie są różnice pomiędzy naukową, psychologiczną definicją tego pojęcia a standardowym, potocznym znaczeniem tego wyrazu? Czy Malkontent jest właśnie taki “po prostu”, czy może istnieją lub chociaż mogą istnieć pewne poważniejsze czynniki powodujące wykształcenie się takiej a nie innej postawy psychicznej? Przyjrzyjmy się tej kwestii nieco bliżej i postarajmy się udzielić odpowiedzi na te pytania.

Malkontent: kim jest i co znaczy ten termin?

Wyraz Malkontent pochodzi prawdopodobnie z języka łacińskiego. Wyraz ten nadal istnieje, praktycznie w niezmienionej formie, we wszystkich języków wywodzących się z łaciny(językach romańskich). Przykładowo, w języku hiszpańskim Malkontent to “Malcontento”, co jest spojeniem dwóch wyrazów: “mal” lub “malo”(czyli “zło” lub “źle”) oraz “contento”(“zadowolony” lub “zadowolenie”). Z

faktu tego nietrudno wydekukować, że wyraz ten w podobnym znaczeniu istniał już w czasach starożytnych, czyli że już stulecia temu dostrzeżono pewną określoną, cechującą się swoistymi rysami postawę psychologiczną, którą obecnie znamy jako malkontentectwo.

Wiadomo jednak, że dawna, nienaukowa psychologia wierzyła w typy osobowościowe, które są niejako dane ludziom z natury, tak samo jak na przykład wygląd lub inne przymioty fizyczne czy fizjologiczne. Współcześnie więc na gruncie psychologicznej nauki o człowieku wiele pojęć, w tym również wyraz Malkontent jest definiowane, rozumiane i analizowane odmiennie, niż w dawnych czasach.

Rysy psychologiczne

Kim jednak dokładnie jest Malkontent i jakie właściwie cechy go wyróżniają? Według opracowań psychologicznych na podstawowe rysy charakteru osoby definiowanej jako Malkontent składają się:

  • 1. Skłonność do narzekania
  • 2. Skłonność do ciągłego obwiniania innych i czynienia im wyrzutów
  • 3. Stale utrzymujący się pesymizm oraz złe lub pozornie złe samopoczucie

Do tego można wskazać kilka cech o charakterze dodatkowym lub uzupełniającym, które co prawda nie wchodzą w skład definicji samego zjawiska znanego jako malkontenctwo, lecz bardzo często również stanowią rysy osobowości osoby określanej jako Malkontent. Są to:

  • 1. Skłonność do manipulacji innymi ludźmi
  • 2. Skłonność do stosowania biernej agresji
  • 3. Złośliwość i/lub umyślne psucie innym osobom nastroju

Diagnoza zaburzenia

Oczywiście, należy pamiętać, że na gruncie nowoczesnej psychologii zarówno zaburzenia osobowości jak i rodzaje osobowości definiuje się i diagnozuje w sposób opisowy, a nie normatywny. Co to oznacza? Najkrócej rzecz ujmując można powiedzieć, że pojęcie Malkontent nie ma swojego desygnatu w rzeczywistości, lecz stanowi jedynie pewien konstrukt teoretyczny, pozwalający psychologii lepiej zrozumieć konkretnego, poszczególnego człowieka.

Czasami mówi się również o “dymensjonalnych modelach diagnozy osobowości”, które obecnie w coraz większym stopniu dominują nad modelami kategorialnymi(operującymi określonymi kategoriami-konstruktami teoretycznymi, bez zważania na możliwe trudności uchwycenia w ten sposób całego spektrum indywidualności danej osoby).

Malkontent: przyczyny tej postawy psychicznej?

Jako że dawny, archaiczny model typów osobowościowych danych człowiekowi przez “naturę” obecnie został już całkowicie odesłany do przysłowiowego lamusa, warto zastanowić się, z jakich przyczyn może wywodzić się i czym może być uwarunkowana postawa psychiczna cechująca osobę określaną jako Malkontent? Według psychologów, wśród czynników mogących stanowić przyczyny wykształcenia się takiej postawy wewnętrznej, można wymienić między innymi:

  • 1. Nadopiekuńczy charakter opieki rodzicielskiej w dzieciństwie
  • 2. Trudne lub traumatyczne przeżycia w przeszłości
  • 3. Problemy w nawiązywaniu relacji z innymi ludźmi, skutkujące “zrażeniem się” do świata

Struktura zjawiska

Jak więc widać, problem zjawisko określanego jako malkontectwo posiada wyraźnie bardziej skomplikowaną strukturę, niż mogłoby to sugerować potoczne znaczenie tego wyrazu. Malkontent przeważnie nie jest taki “po prostu”, bardzo często za tego rodzaju nacechowaną pesymizmem i negatywnym stosunkiem do świata postawą psychiczną kryje się cierpienia, niezdolność zaufania innym ludziom, traumatyczne przeżycia z przeszłości.

W takich wypadkach można powiedzieć, że pesymizm, zły nastrój oraz negatywny stosunek do świata, jakimi cechuje się Malkontent nie stanowią cech danych, lecz raczej reakcję na świat i ludzi, reakcję dodajmy często jak najbardziej uzasadnioną. Malkontenctwo może być po prostu wynikiem zwątpienia w świat oraz braku tego, co w psychologii często określa się mianem “nadziei podstawowej”(wiary w to, że świat i ludzie jako całość są czymś dobrym).

Malkontent może być taki a nie inny również dlatego, że potrzebuje swoistego “pancerza emocjonalnego” w kontaktach zarówno ze światem jak i innymi ludźmi: wieczny pesymizm chroni go od rozczarowań, zaś negatywny stosunek do ludzi stanowi środek zapobiegawczy na ewentualne zranienia, o jakie nietrudno przy nawiązywaniu bliższych relacji z innymi.

Malkontent a depresja i manipulacja innymi ludźmi

Aby jeszcze bardziej pogłębić i skomplikować problem pod tytułem, “kim jest Malkontent” warto dodać, że ta postawa psychiczna nierzadko idzie w parze albo z depresją lub skłonnością do stanów depresyjnych albo ze skłonnościami do manipulacji innymi ludźmi. (Czasami obie te tendencje występują zresztą jednocześnie).

Malkontent a inne zaburzenia i leki

W tym pierwszym przypadku malkontenctwo nie tyle wynika z depresjii, lecz czasami ją powoduje lub chociaż sprzyja jej wystąpieniu. Warto bowiem pamiętać, że te same cechy, które charakteryzują osobę definiowaną jako Malkontent, czyli pesymizm, brak wiary w ludzi, rozczarowanie światem, zły nastrój i tak dalej, są również istotnymi czynnikami ryzyka jeżeli chodzi o depresję.

Oczywiście, leki przeciwdepresyjne nikogo nie wyleczą z bycia Malkontentem, ponieważ jest to problem wynikający z patologicznej struktury osobowości, czyli czegoś, czego nie można zniwelować farmakologią. W przypadku jednak, gdy zły nastrój pogłębia się i zaczyna prowadzić na przykład do zaniku zainteresowania światem zewnętrznym, rodzajów zachowań typowych dla depresji wegetatywnej, odcinaniem się od świata itd, włączenie leczenia farmakologicznego może znacząco pomóc złagodzić objawy.

Manipulator czy samotnik?

W przypadku Malkontenta wykazującego skłonności do manipulacji mamy do czynienia z nieco innym wariantem tej postawy psychicznej. Czasami zdarza się, że taki Malkontent pod pewnymi cechami przypomina osobę o osobowości dyssocjalnej. Chłód emocjonalny, dystans do ludzi oraz skłonność do manipulacji sprawiają, że taka osoba żyje “obok” innych ludzi, a nie “razem” z nimi.

Cechą charakteryzującą takiego Malkontenta często jest również bierna agresja, nierzadko stosowana w celu wymuszenia na drugiej osobie czegoś. Warto jednak pamiętać, że również w tym wypadku malkontentctwo nie bierze się znikąd. Po prostu te same przyczyny, które u jednych osób mogą powodować wykształcenia się postawy o charakterze raczej depresyjnym, u kogoś innego mogą wykształcić nieczułość emocjonalną i tendencje do manipulacji wynikające w dużej mierze z niezdolności do nawiązywania prawdziwych relacji z innymi ludźmi.

Podsumowanie

Kim więc ostatecznie jest Malkontent? Oczywiście, udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie nie jest możliwe. Za każdym razem mamy bowiem do czynienia nie z chodzącym ucieleśnieniem pewnego typu osobowościego, lecz z konkretną osobą, posiadającą swoją własną, odrębną historię życia oraz niepowtarzalną indywidualność.

Nie oznacza to jednak, że teoretyczne modele nie są w stanie pomóc nam lepiej zrozumieć zjawisko znane jako alkontentctwo. Wiedza na temat wykładników tej postawy psychicznej, połączona z obserwacją, pomoże nam rozpoznać, czy mamy do czynienia z Malkontentem. Z kolei wiedza na temat możliwych przyczyn oraz mechanizmów wykształcania się tej postawy psychicznej pomoże nam lepiej zrozumieć taką osobę.

Malkontent : opis, kim jest, jak go rozpoznać? Malkontent a depresja i manipulacja
5 (100%) 5 votes
Może ci się spodobać również