Piramida Maslowa – pięć pięter oczekiwań i potrzeb. Dążenie do samorealizacji.

Abraham Harold Maslow był najstarszym z siedmiorga rodzeństwa żydowskiej rodziny osiadłej w Stanach Zjednoczonych. Urodził się już w USA w Nowym Jorku w 1908 r. i za namową rodziców ukończył prawo na nowojorskiej uczelni. Abraham Maslow wsławił się wydaną w 1954 roku książką Motivation and Personality, w której rozwinął teorię hierarchii potrzeb ludzkich, od jego nazwiska odtąd nazywaną piramidą Maslowa.

Piramida Maslowa, co to jest?

Piramida Maslowa, inaczej nazywana teorią potrzeb lub hierarchią potrzeb Maslowa to najczęściej cytowana koncepcja wyjaśniająca mechanizmy działania systemu motywacji u człowieka. Maslow w swojej teorii stawia tezę opisującą mechanizm stopniowego zaspokajanie przez człowieka swoich potrzeb. Człowiek stawia przed sobą cele, najpierw podstawowe, niezbędne do egzystencji, dopiero potem jak zaspokoi te pierwsze tworzy cele większe i bardziej wymagające. Piramida Maslowa podejmuje próbę wytłumaczenia, dlaczego część populacji ma silnie rozwiniętą potrzebę ciągłego samodoskonalenia się, natomiast są osoby, które nigdy nie podejmują ani starań, ani rozważań dotyczących ich rozwoju osobistego.

Piramida Maslowa grupuje wszystkie ludzkie potrzeby w 5 zdefiniowanych obszarów:

  • potrzeby fizjologiczne
  • potrzebę bezpieczeństwa
  • potrzebę afiliacji
  • potrzebę szacunku i uznania
  • potrzebę samorealizacji

Ostatnie kilkanaście lat w naszym kraju pokazało czym jest, jakie korzyści i jak powinna wyglądać samorealizacja i dbanie o swój rozwój. Widać to szczególnie po rozwoju nowej profesji coachingu czy po przybywających lawinowo pozycji książkowych traktujących o rozwoju osobistym. Dla części osób trend ten pozostaje niezrozumiały wobec trudów codziennego życia.

Piramida Maslowa – 5 pięter hierarchii potrzeb

Piramida Maslowa składa się z pięter. U samej podstawy piramidy znajdują się potrzeby człowieka sklasyfikowane jako podstawowe, żywotne, nad nimi sytuują się kolejne piętra definiowane coraz precyzyjniej. Najważniejszą tezą, jaka wynika z piramidy Maslowa jest przekonanie, że poszczególne potrzeby człowieka, czyli przechodzenie po stopniach piramidy musi następować kolejno. Dopiero wtedy, gdy człowiek spełni swoje potrzeby z pierwszego, najobszerniejszego stopnia piramidy, może przejść do kolejnego i realizować kolejne oczekiwania.

Taką tezą Maslow wyjaśnia, dlaczego osoby, które nie są w stanie, z różnych powodów, zaspokoić swoich potrzeb zdefiniowanych w pierwszym stopniu piramidy, czyli tych potrzeb podstawowych dotyczących codziennej egzystencji, nie odczuwają nawet potrzeby sięgnięcia do stopni wyższych, nie mówiąc już o stopniach najwyższych, czyli samorealizacji.

Piramida Maslowa – potrzeby fizjologiczne

Podstawa piramidy to stopień, który musi charakteryzować się największą powierzchnią. To na niej bowiem znajdują się kolejne piętra piramidy. Najlepiej wyobrazić sobie Piramidę Dżesera, czyli piramidę schodkową, gdzie każdy kolejny stopień pnący się ku górze ma mniejszą powierzchnię od poprzedniego. W piramidzie Maslowa ten najniższy stopień również jest największy, wszak stanowi bazę, podstawę dla kolejnych pięter.

I ta właśnie podstawa piramidy wg Maslowa to potrzeby fizjologiczne, czyli zespół potrzeb niezbędnych dla przetrwania człowieka. Wśród tych potrzeb znajdują się:

  • potrzeba pracy
  • potrzeba jedzenia
  • potrzeba snu
  • potrzeba prokreacji
  • potrzeba osłony przed warunkami atmosferycznymi
  • potrzeba posiadania domu

Są to de facto wszystkie te potrzeby, które człowiek powinien zaspokoić przy pomocy “własnych rąk”, czyli dzięki pracy. Każdy kto pracuje jest w stanie zaspokoić swoje egzystencjalne potrzeby. I dopiero wtedy, gdy człowiek osiąga realizację wszystkich wg. niego podstawowych potrzeb, pojawia się pragnienie pokonania następnego stopnia piramidy.

Piramida Maslowa – potrzeba bezpieczeństwa

Zakres potrzeby bezpieczeństwa odczuwany przez człowieka jest bardzo szeroki i dlatego spełnienie tej potrzeby jest niezwykle czasochłonną i trudną realizacją. Teza Maslowa udowadnia, że człowiek potrzebuje wiele różnych “rodzajów” bezpieczeństwa. Będzie to z pewnością w pierwszym rzędzie bezpieczeństwo ekonomiczne, czyli bezpieczeństwo pracy, dzięki której człowiek zaspokaja swoje potrzeby fizjologiczne. Ale będzie to również bezpieczeństwo osobiste, w tym zdrowotne. W tym ostatnim rodzaju człowiek potrzebuje sprecyzowanych kierunków działania gdy bezpieczeństwo zdrowotne wydaje się być zagrożone.  Drugi stopień piramidy to też potrzeba stabilności, potrzeba porządku, a także sprawiedliwości i egzystencji wolnej od zagrożeń wszelkiego rodzaju. A także potrzeba ciągłości zatrudnienia, potrzeba świadczeń socjalnych i emerytalnych.

Piramida Maslowa – potrzeba afiliacji

Trzecie, kolejne piętro piramidy to potrzeba afiliacji. Afiliacja w psychologii jest potrzebą człowieka wyrażającą się w dążeniu do bycia w grupie, bycia z innymi ludźmi, przyłączenia się do innych osób lub grup społecznych, w których zostanie się zaakceptowanym. Potrzeba afiliacji to także potrzeba bezpieczeństwa oparta na zastosowaniu określonych wzorców społecznych. Człowiek na pewnym etapie swojego rozwoju czuje potrzebę tworzenia związków z innymi ludźmi, nie tylko uczuciowych, ale i koleżeńskich, a także rodzinnych, religijnych, zawodowych, sportowych. Przyjaźń w pracy odgrywa niezwykle istotną rolę wśród tychże potrzeb, wpływa bowiem pozytywnie na efektywność zawodową człowieka. Z kolei brak tego rodzaju związków może przyczyniać się do alienacji co obniża produktywność pracownika.

Piramida Maslowa – potrzeba szacunku i uznania

Czwarte piętro piramidy Maslowa, jego hierarchii potrzeb, zajmuje potrzeba szacunku i uznania. Aby je uzyskać człowiek podejmuje kolejne starania w domu, rodzinie, w pracy, w grupie zawodowej, grupie sportowej, pracuje na szacunek i uznanie swojego otoczenia. Na tym poziomie potrzeb człowiekowi nie wystarczają już uczucia bliskich, odczuwa on potrzebę oceny i docenienia ze strony środowiska poza bezpiecznym już domem. Najczęściej jest to potrzeba docenienia przez profesjonalistów, czyli w środowisku zawodowym. Potrzeby te zaspokajają awanse w pracy, publiczne pochwały, wynagrodzenie, uznanie w zespole.

Piramida Maslowa – potrzeba samorealizacji

Ostatnie, najwyższe piętro piramidy stanowi potrzeba samorealizacji człowieka. Pojawia się ona wówczas, gdy wszystkie pozostałe potrzeby zostały zrealizowane. Na tym piętrze piramidy znajduje się potrzeba zdobywania nowej wiedzy, doświadczania odmiennych przeżyć estetycznych, doskonalenia indywidualnego. Potrzeby tego piętra charakteryzują się tym, że nigdy nie będą w 100% zaspokojone. A to za sprawą faktu, że ambicje człowieka nie mają granic. Gdy na tym etapie życia zaspokoi się jedną potrzebę, natychmiast pojawia się nowa. Aby zaspokoić potrzeby tego piętra konieczne jest włączenie działań indywidualnych.

Piramida Maslowa – pięć pięter oczekiwań i potrzeb. Dążenie do samorealizacji.
Oceń artykuł!
Może ci się spodobać również