Cukier w naszej diecie – zalety i wady

Jak powszechnie wiadomo nie możemy całkowicie wyeliminować cukru z diety, gdyż stanowi on paliwo dla naszego organizmu do prawidłowego funkcjonowania. Niestety w sytuacji, gdy spożywamy go w nadmiarze szkodzi to dla naszego organizmu. Wówczas zachodzą nieodwracalne zmiany, które są przyczyną wielu schorzeń i chorób. Wśród lekarzy i naukowców opinie dotyczące obecności cukru w codziennej diecie są podzielone. Według części z nich cukier to toksyna powodująca nadwagę i otyłość. Większa część specjalistów uważa jednak, że cukru, jako naturalnego źródła energii dla organizmu, nie powinno się całkowicie eliminować z diety, ale należy spożywać go z umiarem.

Produkty, które naturalnie zawierają cukry, a więc owoce, warzywa i produkty zbożowe, powinny być obecne w diecie, ponieważ dostarczają mnóstwo innych wartościowych składników mineralnych, witamin i błonnika pokarmowego. Uwagę należy natomiast zwracać na ilość cukrów spożywanych z innymi produktami, które zawierają cukry dodane w procesie technologicznym. WHO, czyli Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, żeby ilość cukrów dodanych nie przekraczała 10 % całkowitego zapotrzebowania energetycznego. Dla przeciętnego człowieka o dziennym zapotrzebowaniu energetycznym na poziomie około 2000 kalorii właściwe będzie od 10 do 12 łyżeczek cukru. Powinien być to cukier różnego pochodzenia, czyli naturalnego i w jak najmniejszym stopniu dodanego sztucznie. Organizacje zdrowia zalecają, żeby osoby, które mają problemy z przemianami węglowodanów, jak cukrzyca typu I, II czy insulino-oporność, ograniczały tę ilość do 5 %, czyli do 5 łyżeczek cukru dziennie.

Rola cukru w organizmie

Cukry to nic innego jak węglowodany. Wśród cukrów wyróżniamy te proste i złożone. Cukry proste to inaczej monosacharydy, które szybciej rozkładają się w organizmie bez wcześniejszej obróbki chemicznej. Z kolei cukry złożone rozkładają się znacznie wolniej wraz z udziałem odpowiednich enzymów. Jeśli chodzi o przyswajalność węglowodanów dzielimy je na przyswajalne przez człowieka (np. skrobia, fruktoza) oraz nieprzyswajalne, którym jest. błonnik zwany włóknem pokarmowym.

W skład błonnika wchodzą celuloza, pektyny oraz inne nietrawione przez człowieka związki mające korzystny wpływ na pracę układu pokarmowego. Termin cukry lub węglowodany jest potocznie utożsamiany z węglowodanami przyswajalnymi. W codziennej diecie głównymi źródłami węglowodanów, w tym cukrów, powinny być takie produkty, jak warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, kasze, ryż i makaron. Specjaliści od żywienia uważają, że nie należy sobie odmawiać także przyjemności zjedzenia deseru, jednakże należy pamiętać o umiarze. Osoby codziennie przestrzegające diety nie powinny odmawiać sobie od czasu do czasu słodkich przyjemności. Zwłaszcza, gdy uprawiają one sport lub inne aktywności fizyczne pozwalające na spalenie zbędnych kalorii. Ważne jest, aby na słodkie przyjemności pozwalać sobie nie częściej niż 1-2 razy w tygodniu. Osoby, które nie wyobrażają sobie codziennej diety bez porcji słodyczy, mogą natomiast stosować naturalne zamienniki cukru, np. stewię. Nadaje się ona nawet do pieczenia ciast.

Powinniśmy wiedzieć, że cukry – węglowodany odgrywają ważne funkcje w naszym organizmie. Należą do nich czynności:

  • magazynowanie, czyli gromadzenie zapasów, gdyż w trakcie wieloetapowego spalania 1 g glukozy w komórkach wyzwala się 17,2 kJ energii. U roślin magazynem energii jest głównie skrobia i insulina, z kolei u zwierząt oraz ludzi glikogen.
  • transportowanie  u roślin transportową formą cukru jest sacharoza, a u zwierząt oraz ludzi glukoza
  • budulcowa celuloza, chemiceluloza lub chityna, która tworzy pancerz owadów(pochodna węglowodanów)
  • wchodzą w skład DNA oraz RNA i stanowią modyfikację niektórych białek
  • hamowanie krzepnięcia krwi
  • materiał energetyczny i odżywczy.

Konsekwencje nadmiernego spożycia cukru

W celu prawidłowego spełniania powyższych czynności, należy dbać o prawidłową ilość cukru w organizmie. W innym wypadku możemy zrobić sobie krzywdę. Najlepiej jest badać sobie co jakiś czas poziom cukru w naszym organizmie (krwi). Nawet jeżeli nasze samopoczucie jest w normie. Badania takie należy wykonywać, aby:

  • sprawdzić, czy poziom cukru mieści się w zakresie normy;
  • w odpowiednim czasie wykryć i móc monitorować skuteczność leczenia: hiperglikemii (podwyższonego poziomu glukozy), hipoglikemii (obniżonego poziomu glukozy), cukrzycy oraz stanu przedcukrzycowego.

Pierwsze objawy hiperglikemii, w tym również cukrzycy przejawiają się przez:

  • nadmierne pragnienie niezwiązane ze zwiększonym wysiłkiem, wzmożonym poceniem się lub gorączką,
  • oddawanie większych niż dotychczas ilości moczu
  • uczucie osłabienia
  • zmniejszona ostrość widzenia
  • trudno gojące się rany.

Z kolei objawy hipoglikemii to: 

  • pocenie się
  • uczucie głodu
  • drżenie mięśni
  • niepokój
  • dezorientacja
  • niewyraźne widzenie

Cukier jest obecnie uznawany za główną przyczynę epidemii otyłości, cukrzycy i chorób metabolicznych. Śmiało można powiedzieć, że cukier to substancja silnie uzależniająca i wyrządzająca szkody w organizmie. Szczególnie podatne na ten składnik są dzieci. Badania kliniczne prowadzone z dziećmi nadaktywnymi lub psychotycznymi, a także dziećmi z uszkodzeniami mózgu lub zaburzeniami w uczeniu ujawniły bardzo dużą ilość przypadków niskiego poziomu glukozy we krwi lub hipoglikemię, czyli uzależnienie od wysokiego poziomu cukrów w diecie wielu dzieci, których organizm nie daje sobie rady z jego przyswajaniem.

Metabolizm węglowodanów reguluje metabolizm białek i odwrotnie. Jeśli spożywamy zbyt dużo słodkich produktów szczególnie pod postacią rafinowanych cukrów to zwiększa się nasze zapotrzebowanie na białko. Inny problem pojawia się, gdy w pokarmie nie ma wystarczającej ilości białek, gdyż organizm stale jest bombardowany pustym cukrem. Rafinowane cukry błyskawicznie po spożyciu dostają się do krwiobiegu powodując ogromne obciążenie trzustki.

Spożycie ich doprowadza też do nadmiernego zakwaszenia tkanek i zaburza równowagę kwasowo-zasadową ustroju. By ją przywrócić nasz organizm pobiera minerały pochodzące z innych pokarmów, a gdy to nie wystarcza, pobiera je z naszych tkanek, a przede wszystkim z kości. Gdy trzustka otrzymuje sygnał o pojawieniu się cukru i zaczyna produkować insulinę przekazującą cukier do komórek. Z kolei nie zużyta, jako paliwo glukoza zamienia się w glikogen, który jest odkładany w mięśniach i wątrobie. Wtedy trzustka zamienia pozostały cukier w trójglicerydy, czyli tłuszcz, stąd jedzenie cukru wstrzymuje spalanie tłuszczu. Cukier jest szybkim źródłem energii i gdy mamy go pod dostatkiem, organizm wykorzystuje go, zamiast naruszać odłożone zapasy tłuszczu.

Gdzie spotkamy szkodliwy cukier

Ta z pozoru przyjemna substancja uzależnia już od dzieciństwa to właśnie wtedy poznajemy pierwsze smaki i nabieramy odpowiednie nawyki żywieniowe. Jeżeli rodzice pozwalają dzieciom na spożywanie produktów bogatych w cukry muszą liczyć się z tym, iż uczyni to konsekwencje na organizmie pociech. Dzieci karmione słodyczami, napojami sztucznie słodzonymi, żywnością przetworzoną oraz fast foodami mają problemy z koncentracją oraz nadwagą.

Podobnie dzieje się wśród dorosłych. Żyjemy w ciągłym pośpiechu nie mając czasu na samodzielne przyrządzanie potraw. Dlatego w trakcie drugiego śniadania chętnie sięgamy po słodkie przekąski typu: napoje, kawa, pączki, batoniki itp. słodycze. Dostarczają one szybkiej dawki glukozy dla organizmu, która jest potrzebna do wydajniejszego myślenia. Jednakże przy siedzącym trybie życia to tylko dodatkowe kalorie odkładające się w postaci tłuszczu. W słodyczach odreagowujemy większość z naszych nastrojów takich jak: sukces, niepowodzenie, gorsze samopoczucie, niekorzystna pogoda lub niespodziewany atak głodu. Niestety cukry proste zawarte w słodyczach tylko na chwilę mogą zaspokoić naszą chęć jedzenia. Dodatkowo zwiększają one apetyt na więcej.

Powinniśmy odpowiedzialnie sięgać po słodycze. Mają one wiele zamienników w postaci owoców, warzyw lub orzechów, które składają się z bardziej złożonych węglowodanów, a także niezbędnych witamin. W dzisiejszych produktach praktycznie nie da się uniknąć cukru, gdyż jest on stosowany do wzmocnienia smaku, trwałości, gęstości oraz daty przydatności. Znajdziemy go praktycznie w każdej żywności przetworzonej, nawet w sosach czy ketchupie. Szczególnie niebezpieczne są produkty 0% np. tłuszczu, gdyż został on zastąpiony słodzikami poprawiającymi smak, podobnie jest z produktami określanymi, jako bez cukru.

Cukier w naszej diecie – zalety i wady
5 (100%) 9 votes
Może ci się spodobać również