Czym jest opium? Właściwości, historia, skutki, medycyna i działanie.

Jednym z najbardziej znanych i najtańszych narkotyków jest opium. Powstaje z wysuszonego soku z niedojrzałych makówek, a więc jest łatwo dostępne. Niegdyś opium wykorzystywano tylko w celach medycznych jako środek do uśmierzania bólu czy jako środek nasenny. Później odkryto jego działanie psychoaktywne, a obecnie pozyskuje się z niego innego narkotyki jak heroina, czy morfina – którą nadal używa się głównie do uśmierzania bólu u pacjentów. Co jeszcze warto wiedzieć o opium?

Historia opium

Uznaje się, że opium jest najstarszą znaną człowiekowi substancją narkotyczną. Wykorzystywane było jako substancja przeciwbólowa i psychoaktywna już w starożytności. Zwłaszcza w Grecji, Rzymie, Egipcie, Chinach, Persji czy Indiach. Pierwotne zastosowanie opium miało na celu niwelować ból i odurzać, ale wraz z rozkwitem medycyny stosowano je również jako środek znieczulający przy operacjach chirurgicznych. Jako środek narkotyczny najczęściej mieszano je z tytoniem i palono, ale najbardziej znana forma opium to mieszanka z nalewką alkoholową o nazwie laudanum.

W XIX wieku opium cieszyło się zwiększoną popularnością w Chinach, Europie i Stanach Zjednoczonych Ameryki. Było eksportowane w bardzo dużych ilościach z Indii do Chin przez angielskich kupców. Dzięki nim opium trafiło również do Europy i USA. Można powiedzieć, że chiński cesarz był pierwszym, który wystąpił do walki z opium, ponieważ jeszcze w XIX zakazał on importu tego środka, ponieważ zauważono znaczny wzrost osób uzależnionych od opium. Doprowadziło to do wybuchu pierwszej wojny opiumowej.

W Europie i USA bardzo szybko popularność zyskały palarnie opium. Przebywali w nich artyści, intelektualiści, podróżnicy, politycy czy nawet duchowni. Takie miejsca pozwalały na palenie opium za pomocą specjalnych fajek. Opisy takich miejsc wraz z efektami, jakie dawało palenie fajek z opium można znaleźć między innymi w dziełach literackich Arthura Conana Doyle’a czy Charlesa Dickensa. W USA produkowano nawet syrop dla dzieci, który miał za zadanie uspokajać i pomagać w zasypianiu, a w Anglii znany był z kolei syrop na kaszel z opium w składzie.

Mimo, że właściwości uzależniające opium znane były już w XIX wieku to dopiero 100 lat później zaczęto opium traktować jako narkotyk. W ślad cesarza Chin poszły też Anglia i USA, które powoli zaczęły zakazywać sprzedaży i użytkowania opium, a także wycofywać produkty lecznicze, które zaistniały już na rynku.

Obecnie opium jest nielegalne, a jeśli jest stosowane to tylko i wyłączenie w celach medycznych na przykład w postaci morfiny. Największym producentem opium w XXI wieku jest Afganistan, który w 2013 roku pobił niechlubny rekord wielkości zbiorów maku opiumowego. Jednak eksport tego środka jest zakazany i większość państw na świecie zdecydowanie walczy z wwożeniem opium na swoje terytoria.

W Polsce na mocy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z dnia 24 kwietnia 1997 roku, artykuł 49. zakazana jest zarówno uprawa jak i zbieranie maku wysokomorfinowego.

Pozyskiwanie opium z maku

Wydawać by się mogło, że skoro opium pozyskuje się z maku lekarskiego jest to procedura prosta i możliwa do wykonania samodzielnie. Po pierwsze jest to nielegalne, a po drugie i tak nie jest to takie proste. Opium pozyskuje się z soku (mleczka) makowego, najczęściej z łodyg czy owoców. W tym płynie można znaleźć lipidy, białka, cukry oraz alkaloidy w stężeniu od 15% do nawet 28%. Jest to zależne od jakości gleby, na jakiej rósł mak.

W soku zawarte są przede wszystkim pochodne fenantrenu czyli morfina i kodeina, a także pochodne izochinoliny, czyli papaweryna. Im więcej alkaloidu morfiny w soku, tym lepszej jakości jest opium. Dopiero z wysuszonego soku produkuje się narkotyczne opium. Można też z alkaloidów pozyskać morfinę lub heroinę. Natomiast cały proces oddzielania jest przeprowadzany w przygotowanych do tego laboratoriach.

Jak działa opium?

W ośrodkowym układzie nerwowym każdego człowieka można znaleźć tak zwane receptory opioidowe, które związane są z białkiem G. Receptory te odpowiedzialne są za odczuwanie bólu a także adaptację do zmian środowiskowych. Dlatego też opium oddziałuje na receptory i zaburza odczuwanie bólu czy zmienia procesy adaptacyjne.

Stosowanie opium jak i narkotyków z grupy opiatów zdecydowanie uśmierza ból, może też wprowadzać w stany euforyczne, dawać poczucie odprężenia i leczyć stany depresyjne czy nawet zniwelować potrzebę snu. Może też pobudzać zmysły, a jednocześnie sprawiać, że człowiek nie ma żadnej chęci do działania. Ale opium jest środkiem bardzo silnie i szybko uzależniającym. Mimo, że opium oddziałuje na organizm godzinę, maksymalnie kilka godzin to już po kilku dniach można uzależnić się psychicznie. Natomiast w wypadku regularnego przyjmowania opium pojawi się też trudne do leczenia uzależnienie fizyczne.

Efektami ubocznymi, w zasadzie efektami uzależnienia są przede wszystkim:

  • duży spadek masy ciała,
  • bezsenność,
  • zaparcia,
  • gwałtowne pogorszenie się stanu uzębienia.

Występować mogą też wymioty, osłabienie fizyczne, gorączka, bóle mięśniowe, mdłości czy bóle głowy. Opium można też bardzo szybko przedawkować, co u większości osób kończy się śmiercią.

Podawanie opium

Opium jako narkotyk podawane jest na trzy sposoby. Bardzo popularna w XIX wieku była nalewka alkoholowa z dodatkiem opium znana jako laudanum. W tamtych czasach możliwe było robienie jej na swój użytek. Stosowano ją na ból głowy, chandrę czy na uspokojenie.

Kolejna popularna metoda zażywania opium to palenie. W czasach, gdy istniały palarnie opium używane do tego długich, drewnianych fajek. Kiedy do użytku weszła folia aluminiowa zaczęto stosować ten materiał do palenia opium. Opium można także podawać dożylnie. Jednakże jest to najczęstsza przyczyna śmierci z przedawkowania opium, ponieważ trudno było wyliczyć odpowiednią dawkę.

Morfina – najpopularniejszy alkaloid z opium

Obecnie w użytku medycznym stosuje się morfinę, którą pozyskuje się właśnie z opium. Pomijając narkotyczny aspekt tej substancji jest ona bardzo szeroko stosowana u pacjentów cierpiących na bardzo silne bóle między innymi w leczeniu choroby nowotworowej. Uznaje się, że morfina to najsilniejszy lek przeciwbólowy. Nie zapisuje się jej od razu jako pierwszy lek przeciwbólowy, a dopiero jako trzeci w kolejności, ponieważ morfina należy do III grupy substancji podawanych w leczeniu przeciwbólowym.

Oprócz stosowania u pacjentów chorujących na raka może być też podawana u pacjentów po operacjach, po zawale serca i w chorobie niedokrwiennej serca, oraz przy urazach i wypadkach.

Niestety naukowcy do tej pory nie wyizolowali pochodnej morfiny, która nie miała by właściwości narkotycznych. Dlatego też trzeba liczyć się z tym, że leczenie bólu morfiną może doprowadzić do uzależnienia pacjenta od tego środka i konieczne będzie regularne zwiększanie dawek, aby pacjent odczuwał ulgę od bólu. Dlatego tak ważne jest leczenie morfiną tylko i wyłącznie pod kontrolą doświadczonego lekarza.

Czym jest opium? Właściwości, historia, skutki, medycyna i działanie.
5 (100%) 5 votes
Może ci się spodobać również