Wskaźnik BMI – jak obliczyć wskaźnik masy ciała oraz jak go interpretować?

Wskaźnik masy ciała, nazywany w popularnym kontekście wskaźnikiem BMI jest to współczynnik określający masę ciała w porównaniu do wzrostu danej osoby. Powstaje on poprzez podzielanie masy ciała podanej w kilogramach przez wysokość ciała do kwadratu wyrażonej w metrach.

Wskaźnik BMI jest jedynie orientacyjnym wskaźnikiem, który określa prawidłową bądź nieprawidłową masę ciała. Zakres poszczególnych wartości jest przystosowany wyłącznie do oceny masy ciała osób dorosłych, więc błędem jest wyznaczanie wskaźnika BMI względem dzieci czy nastolatków, co często niestety ma miejsce w popularnonaukowych czasopismach czy na niezbyt rzetelnych portalach internetowych.

Interpretacja wskaźnika BMI

Wskaźnik BMI choć jest bardzo prosty w obliczeniu i można go odnieść do konkretnego przedziału wskaźnika jest dość trudny w interpretacji. Największym błędem jest przede wszystkim stosowanie go jako wyłącznego wskaźnika do oceny masy ciała, bez uwzględnienia indywidualnego kontekstu danego człowieka oraz jego predyspozycji. Warto bowiem pamiętać, że wskaźnik BMI uwzględnia wyłącznie masę ciała, a nie budowę ciała i jej poszczególne wskaźniki (np. tkankę tłuszczową i tkankę mięśniową).

Jest to szczególne ważne w ocenie takich grup jak między innymi kulturyści, osoby czynnie uprawiające sport czy nawet biorąc pod uwagę płeć danej osoby. W takich przypadkach interpretacja wskaźnika BMI może wskazywać np. u kulturystów skrajną nadwagę, natomiast u lekkoatletów niedowagę. Jest to związane z budową ciała i może w ogóle nie mieć prawidłowego odniesienia do masy ciała przedstawionej wskaźnikiem BMI. Podobnie jest z podziałem na kobiety i mężczyzn – wskaźnik BMI może dawać błędne odniesienia ze względu na różnice między płciowe i fakt, że u kobiet zawartość tłuszczu jest wyższa niż o mężczyzn. Jest to uwarunkowane biologicznie, ale może przyczyniać się do błędnej klasyfikacji.

Wskaźnik BMI nie uwzględnia również różnic międzykulturowych, które są bardzo znaczące, szczególnie pomiędzy niektórymi krajami. Choć ryzyko poszczególnych chorób (między innymi związanych z układem krążenia) wzrasta dopiero przy nadwadze i kolejnych stopniach otyłości to warto pamiętać, że niektóre kraje mają tendencję do częstszego zapadania na niektóre choroby również przy prawidłowej wadze. Dlatego też interpretacja wskaźnika BMI powinna uwzględniać również pochodzenie danego człowieka i predyspozycje środowiskowe.
Warto więc mieć te wszystkie czynniki na względzie i nie kierować się jedynie wskaźnikiem BMI do oceny sylwetki oraz wystosowania odpowiednich zaleceń.

Wskaźnik BMI – wartości i interpretacja

Istnieją dwie główne klasyfikacje wartości wskaźnika BMI. Pierwsza z nich jest mniej dokładna i wyróżnia cztery zakresy poszczególnych wartości, mianowicie:

  • niedowagę – wskaźnik BMI poniżej 18,5;
  • wagę prawidłową – wskaźnik BMI w zakresie od 18,5 do 24,9;
  • nadwagę – wskaźnik BMI w zakresie od 25 do 29,9;
  • otyłość – wskaźnik BMI powyżej 30.

Druga klasyfikacja BMI

Druga klasyfikacja jest bardziej dokładna. W niej wyróżnia się o wiele więcej zakresów poszczególnych wartości, bo aż 8. Dzięki niej możliwa jest bardziej szczegółowa klasyfikacja danej osoby do odpowiedniej grupy. W poszerzonej klasyfikacji wskaźnika BMI wyróżnia się następujące grupy:

  • wskaźnik BMI do 16 – wskazuje na skrajne wygłodzenie (często jest charakterystyczne dla osób cierpiących na zaburzenia odżywienia);
  • wskaźnik BMI od 16 do 17 – wychudzenie;
  • wskaźnik BMI od 17 do 18.5 – niedowaga;
  • wskaźnik BMI od 18.5 do 25 – waga prawidłowa w zakresie normy;
  • wskaźnik BMI od 25 do 30 – nadwaga;
  • wskaźnik BMI od 30 do 35 – I stopień otyłości;
  • wskaźnik BMI od 35 do 40 – II stopień otyłości (tak zwana otyłość kliniczna);
  • wskaźnik BMI powyżej 40 – III stopień otyłości (tak zwana otyłość skrajna).

Wskaźniki BMI opiewają na konkretne liczby – można jednak je interpretować również w kontekście zagrożeń – na przykład osoba o wskaźniku 24.9 choć mieści się w zakresie wagi prawidłowej to może mieć tendencję do nadwagi, o czym warto jest ją poinformować. Dzięki temu można podjąć wczesną interwencję i być świadomym zagrożenia zbyt dużą masą ciała.

Jak obliczyć wskaźnik BMI?

Wskaźnik BMI można w łatwy sposób obliczyć za pomocą wzoru matematycznego. Istnieje jednak wiele stron internetowych, które udostępniają gotowe kalkulatory do obliczania wskaźnika masy ciała. Posiadają one wygodną interpretacje, a te niektóre bardziej zaawansowane również dodatkowe zalecenia, które odnoszą się do poszczególnych zakresów wartości wskaźnika BMI.

Warto jednak pamiętać, że obliczony samodzielnie lub za pomocą odpowiednich narzędzi wskaźnik BMI nie jest podstawą do wysnucia odpowiedniej diagnozy czy zaleceń – w tym celu należy wybrać się do dietetyka, który określi BMI uwzględniając szereg innych czynników.

Zbyt duży wskaźnik BMI – czym grozi nadwaga i otyłość?

Wskaźnik BMI jest najczęściej obliczany w kontekście zaklasyfikowania danej osoby do odpowiedniej grupy osób – bardzo ważne jest to szczególnie w przypadku nadwagi i otyłości. Od dawna bowiem medycyna zna wiele skutków zbyt dużej masy ciała i jej negatywnego oddziaływania na ludzki organizm.

Coraz częściej nadwaga oraz skrajna otyłość staje się typową cechą w populacjach wysokorozwiniętych w których nie ma problemów związanych z brakiem żywności oraz gdzie dominuje styl życia pozbawiony aktywności fizycznej i sportu, skupiony na celebracji życia oraz wytężonej pracy. Obecnie uznaje się, że nadwaga przyczynia się do wystąpienia podobnych problemów, ale w mniejszym stopniu – jest to jednak bardzo często uwarunkowane także predyspozycjami genetycznymi oraz indywidualnymi.

Wśród głównych skutków zbyt dużej masy ciała wyróżnia się przede wszystkim choroby serca oraz związane z układem krążenia (nadciśnienie, zawały serca, choroba miażdżycowa itd). U takich osób częściej występuje również cukrzyca, hemoroidy, żylaki kończyn, a także większe predyspozycje do zachorowania na niektóre typu nowotworów (np. rak jelita grubego). Otyłość przyczynia się także do zbyt dużego ucisku na kości oraz stawy, co może wiązać się z upośledzeniem funkcjonowania układu ruchowego, ograniczeń w lokomocji oraz samodzielnym funkcjonowaniu.

Nie tylko zdrowie fizyczne, ale i samopoczucie

Dodatkowo zbyt duża masa ciała często jest związana z szeregiem dysfunkcji na tle psychicznym. Osoby otyłe bądź z nadwagą często posiadają zaburzony obraz samego siebie, maja dużo kompleksów oraz problemy z samooceną. Mogą pojawiać się tendencję depresyjne i unikające – na przykład kontaktów towarzyskich, które prowadzą czasem aż do wycofania się z życia społecznego i zawodowego.

Wszystkie te czynniki sprawiają, że dbanie o prawidłową masę ciała wydaje się bardzo ważnym elementem profilaktyki oraz dbania o własne zdrowie. W utrzymaniu prawidłowej sylwetki jest przydatna przede wszystkim prawidłowa dieta oraz aktywność fizyczna, która jest wykonywana co najmniej 2-3 razy w tygodniu. W przypadku pojawienia się już problemów z wagą warto jest się udać do lekarza oraz dietetyka, który zaleci odpowiednie postępowanie oraz terapię, która będzie w danym przypadku efektywna. Warto pamiętać, że dobra waga to często także lepsze samopoczucie – mniejsza męczliwość, poprawa koncentracji i ogólnej wydajności organizmu.

Wskaźnik BMI – jak obliczyć wskaźnik masy ciała oraz jak go interpretować?
5 (100%) 5 votes
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.