Synergizm oraz antagonizm witamin i minerałów

Słyszeliście być może, iż pomidorów nie należy podawać bezpośrednio z surowym ogórkiem. Nie należy też do sekretów, że perfekcjonistka nie powinna wiązać się z bałaganiarzem. O co chodzi? Te dwa przykłady otóż (jakby z dwóch różnych galaktyk) pokazują, że na każdej z płaszczyzn życia mamy do czynienia z elementami, które… nie powinny mieć do czynienia ze sobą wzajemnie. Nie inaczej rzecz ma się z minerałami i witaminami, co daje nam sposobność do ich prawidłowego zażywania.

Dokładnie: mimo że do wiedzy bardzo spopularyzowanej należy fakt, iż kawa wypłukuje magnez, równie dobrze jest wiedzieć w tym zakresie trochę więcej. Choć witaminy i mikroelementy potrafią się wzajemnie (nawet obustronnie – synergicznie) wspierać, a także – dzięki aplikowaniu ich jednocześnie – skutecznie intensyfikować swoje działanie, tak też mogą, niestety, znosić swoje pozytywne właściwości. Unieważniać się – w dwójkę za jednym zamachem bądź działać “toksycznie”, sabotując starania towarzysza.

Krótko mówiąc, pewne określone duety minerałów i witamin ze sobą współgrają, a inne – gdyby wziąć pod uwagę samo nasze zdrowie – powinny być wręcz zakazane. Jako że jednak (całkiem dawno) wraz z minionym systemem upadło też Ministerstwo Żywienia, pozostało nam tylko (i aż) informować oraz ostrzegać przed zgubnymi skutkami łączenia konkretnych chemicznych związków organicznych. Profilaktyka jest lepsza, niż interwencja.

Dlaczego jednak należy zachować ostrożność przy dobieraniu witamin i mikroelementów? Inaczej mówiąc – co konkretnie sprawia, że niektóre witaminy i minerały mogą tworzyć różnie udane związki? Otóż, każdy z tych elementów różni się swoimi istotnymi właściwościami – zarówno tymi chemicznymi, jak i fizycznymi. Jeśli więc występują razem w jednym specyfiku lub zażywamy je oddzielnie, ale przy tym w krótkich odstępach czasowych, mogą one wchodzić w interakcję… a jednocześnie wcale się nie zintegrować, wykazując antagonizm, którego efektem jest brak bioretencji (wchłaniania). Kiedy natomiast dzieje się odwrotnie, możemy mówić o ich synergii czy też synergizmie.

Jeśli śledziliście powyższe informacje wystarczająco dokładnie, zapewne wiecie już, że nie chodzi tu wyłącznie o zestaw w konfiguracji “minerał + witamina”. Również dwójka minerałów czy dwójka witamin mogą z powodzeniem wykazywać synergizm lub antagonizm. Gdy zatem rozwialiśmy już wszelkie ewentualne wątpliwości, czas najwyższy przedstawić niektóre z kombinacji tych elementów. Zarówno kombinacje synergiczne, jak i kombinacje, które w praktyce okazują się… przekombinowaniem.

Warto je ze sobą swatać

Jeżeli chodzi o same tylko witaminy, warto łączyć ze sobą witaminy A oraz E. Obie wzajemnie i znacznie potęgują swoje działanie, a do tego – obie mogą rozpuszczać się w tłuszczach. Tę pierwszą witaminę można też wiązać z witaminą B i D. Drugą natomiast – E – nie zaszkodzi na pewno połączyć z B i C. Dobrze od razu wspomnieć o tych witaminach w kontekście związków z minerałami: witamina A otóż, dobrze współgra z cynkiem i wapniem, zaś E tworzy świetne połączenie z fosforem i selenem.

Witamina A wróciła do nas niczym bumerang, a to dlatego, że nie sposób pominąć jej synergii z żelazem. Wzmacnia ona jego absorpcję i wspólnie z nim zwiększa poziom ważnego składnika krwi: hemoglobiny. To samo żelazo toleruje też, a nawet lubi witaminę C, która ułatwia jego wchłanianie. Witamina D wykazuje synergizm z wapniem, ponieważ wzmacnia jego wchłanianie przez komórki, które budują nasze kości. Witamina B6 to dobry kompan dla magnezu, gdyż wspiera jego absorpcję, a także transport do komórek w obrębie całego ludzkiego organizmu. Z kolei witamina B12 podnosi w znaczący sposób absorpcję cynku. Cynk natomiast przysłużą się witaminie A, pomagając w jej metabolizmie i – finalnie – przemianie w jej aktywną formę.

Witamina C, choć popularna i ceniona za swoją niezawodność w leczeniu wielu chorób (a ostatnio wręcz gloryfikowana) nie jest zdrowa jedynie sama w sobie; wspiera też witaminę B9, wspomagając jej zachowanie się w naszych tkankach. To nie koniec jej kompetencji – witamina C służy także witaminie E, przywracając jej utlenioną formę. Wspomniana witamina E nie jest jednak taka niesamodzielna. Mało tego, potrafi dobrze współpracować ze wspomnianym na początku selenem. Tu właśnie następuje pomoc wzajemna i wzorcowo synergiczna, ponieważ selen i witamina E, dzięki połączeniu, wzmacniają efekt oksydacyjny każdego z osobna.

Z tej mąki chleba nie będzie

Wapń i cynk nie są kompatybilne z żelazem… a raczej na odwrót, ponieważ jego absorpcja jest przez nie redukowana. Podobnie potencjał do absorpcji wapnia zmniejszany jest przez magnez oraz cynk. Sam magnez także nie korzysta na kooperacji z wapniem i to z tego samego powodu. Mangan upośledza absorpcję żelaza i wapnia. Miedź utrudnia wchłanialność cynku, zaś molibden w ten sam sposób szkodzi miedzi. Chrom nie lubi się z żelazem. Witamina B6, mimo przynależności do tej samej grupy, działa na niekorzyść witaminy B1, opóźniając jej przemianę w formę aktywną.

Wymienione powyżej duety to jedne z najważniejszych, o których zdecydowanie warto wspomnieć, choć możliwych do ułożenia kombinacji jest naprawdę wiele i powstał na ten temat niemały kawałek literatury fachowej. W społeczeństwie obserwuje się wysoką świadomość w niektórych kwestiach żywieniowych; dla przykładu, większość ludzi dobrze zdaje sobie sprawę z faktu, jak istotną rolę odgrywa urozmaicona dieta. Wie również, że przyczyną, dla której jest ona tak ważna, jest duże prawdopodobieństwo dostarczenia organizmowi wszystkich niezbędnych wartości odżywczych.

Dobrze jednak rozbudzić ciekawość także w kwestii wzajemnych wpływów wszystkich tych składników, choć z pewnością ta sprawa wymaga o wiele większego wyczulenia. Jeść w sposób urozmaicony jest całkiem łatwo, ale już zważać na wzajemne powiązania kupionych produktów… tutaj zaczynają się schody. Oczywiście, choćby przedstawiona tutaj, podstawowa wiedza z tego zakresu, pozwoli nie tylko wzbudzić ewentualną ciekawość, ale też uniknąć kłopotów zdrowotnych. Nie trzeba w końcu doktoryzować się z medycyny, by odżywiać się zdrowo.

Synergizm oraz antagonizm witamin i minerałów
4 (80%) 2 votes
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.