Świnka – charakterystyka, objawy, przyczyny, leczenie

Świnka jest ogólnoustrojową chorobą wywołaną zakażeniem wirusem świnki (paramyksowirus). Jej przebieg zaczyna się od zajęcia narządów gruczołowych, z reguły zaatakowane zostają ślinianki, czasem także trzustka. Zdarza się także objęcie stanem chorobowym układu nerwowego. Zarazić możemy się tylko i wyłącznie od drugiego człowieka. Okres wylęgania choroby wynosi 14–24 dni, średnia wartość wynosi jednak 17 dób. Człowiek chory zaczyna zarażać innych niestety już przed pojawieniem się pierwszych objawów, czyli przed obrzękiem ślinianek.

Charakterystyka

Wirus świnki przedostaje się do ślinianek znajdujących się przy uszach dzięki ślinie chorego. Po tym następuje reakcja zapalna. Świnka objawia się nie tylko obrzękiem ślinianek, a poza tym bolesnym uczuciem nacisku. Z reguły na świnkę choruje się jeden raz w życiu. Jeśli jednak w dzieciństwie nie przechodziło się świnki, ani nie przebyło się szczepienia na nią, to istnieje bardzo duża szansa, że że w dorosłym życiu zaatakuje ona ze zdwojoną siłą.

Objawy i przebieg świnki

Przebieg świnki w większości sytuacji jest łagodny. Niemniej jednak intensywność choroby w największej mierze zależy od formy oraz sił fizycznych osoby dotkniętej wirusem.

Ludzie chorzy potrafią zarażać czasem już na sześć dni przed wystąpieniem pierwszych objawów. Oczywiście do rozsiewania wirusa dochodzi przez cały okres trwania świnki oraz przez około 10 dni po zniknięciu symptomów. Ponadto osoba chora może doświadczyć następujących stanów:

  • głód,
  • markotność, zmęczenie,
  • bóle głowy,
  • lekko podwyższoną temperatura,
  • nagłe obrzmienie ślinianek.

Jak rozpoznać powiększenie gruczołów ślinowych? Skóra w okolicach tych miejsc jest stwardniała, napięta, lecz niezaczerwieniona. Nabrzmienie ślinianek z reguły powoduje bóle oraz inne nieprzyjemne doznania. Utrudniają one otwieranie ust, jedzenie, mycie zębów, picie oraz inne podstawowe czynności. Nieprzyjemne odczucia mogą powodować także dania o wyrazistych smakach oraz gorące jak i zimne posiłki. W trakcie trwania choroby obrzęk ślinianek narasta, a wraz z nim rośnie temperatura ciała. Taki stan trwa zwykle od 2 do 3 dni, niemniej jednak czasami potrafi on wydłużyć się nawet do 10. Wirus świnki jest wrażliwy na działanie mydeł, eteru, wysychanie i działanie temperatury oraz promieniowania ultrafioletowego.

Jeśli na świnkę choruje dziecko, baczną uwagę należy poświęcić odpowiedniemu karmieniu oraz nawadnianiu, mimo że ze względu na bóle może ono narzekać na brak apetytu oraz pragnienia. W przeciwnym razie moglibyśmy doprowadzić do odwodnienia organizmu, co dodatkowo utrudniłoby funkcjonowanie oraz dalszą kurację.

Występowanie świnki

Zakażenie świnką jest częste i powszechne, niemniej jednak u 20–40% zakażonych choroba przebiega bezobjawowo. W Polsce występuje coraz rzadziej ze względu na wprowadzone powszechne szczepienia dzieci – według systemu PSO w drugim i dziesiątym roku życia dzieci otrzymują trójskładnikową szczepionkę przeciwko odrze, śwince oraz różyczce. W populacji nieszczepionej zachorowania występują głównie w wieku przedszkolnym i szkolnym.

Doświadczenie pokazuje także, że możliwe jest zachorowanie w przypadku osoby, która wcześniej poddawała się szczepieniu, niemniej jednak do takich sytuacji dochodzi niezwykle rzadko.

Leczenie świnki

W procesie leczenia świnki najważniejszy jest wypoczynek oraz izolacja chorego przez okres nie krótszy niż 10 dni. Z reguły podaje się także witaminy oraz środki przeciwbólowe, a także przeciwgorączkowe (zawierające ibuprofen czy paracetamol).

Świetne rezultaty daje również rozgrzewanie obolałych miejsc poprzez odpowiednie okłady. Można spróbować chociażby ciepłych okładów z opatrunków nasączonych aromatycznymi ziółkami lub posmarowania okolic szyi delikatną maścią rozgrzewającą. Warto zadbać także o odpowiednią temperaturę posiłków, tak, aby ich spożywanie nie powodowało dodatkowego bólu. W przypadku dzieci najlepiej jest postawić na dania nie wymagające żucia, które Twoja pociecha będzie w stanie przełknąć.

Rzecz jasna opisane wyżej sposoby leczenia są tylko propozycją. W kwestii walki ze świnką nie powinno się podejmować żadnych kroków na własną rękę. Wszystkie terapie oraz sposoby leczenia muszą zostać uprzednio skonsultowane z lekarzem. Świnka jest poważną chorobą, więc absolutnie nie można jej lekceważyć. Przy braku odpowiedniej interwencji medycznej może dojść do tragicznych w skutkach powikłań. Temat ten został rozwinięty w następnym śródtytule.

Powikłania po śwince

Źle leczona lub wyjątkowo silna świnka może skończyć się bardzo poważnie dla zdrowia chorego. Oto kilka z możliwych powikłań:

  • Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Wirus świnki, zaraz po śliniankach, upodobał sobie opony mózgowo-rdzeniowe. Zwlekanie z interwencją medyczną oraz nieodpowiednie leczenie mogą doprowadzić do zapalenia opon mózgowych.
  • Zapalenie mózgu. Do tego powikłania dochodzi bardzo rzadko, niemniej jednak może się to zdarzyć. Wtedy dziecko traci przytomność, jego źrenice nie reagują na światło (nie zwężają się), oczy nie zezują podczas patrzenia na palec, który lekarz zbliża mu do nosa, a mięśnie sztywnieją lub wiotczeją (niemożliwe jest poruszanie np. ręką czy nogą). Oczywiście jedynym sposobem na uratowanie dziecka z takiego stanu jest jak najszybsze zawiezienie go do szpitala oraz rozpoczęcie akcji ratunkowej.
  • Zapalenie jąder. Dotyczy ono prawie tylko i wyłącznie nastolatków oraz dorosłych mężczyzn, rzadko zaś małych chłopców. Wówczas od siódmego do dziesiątego dnia choroby gwałtownie powiększają się jądra lub jedno z nich. Jądra i najądrza są wtedy opuchnięte i bardzo bolą. Brak odpowiedniej interwencji lekarskiej może poskutkować niepłodnością.
  • Zapalenie trzustki. Zdarza się to zwłaszcza kobiet, niemniej jednak teoretycznie może dotknąć także mężczyzn oraz dzieci. Na takie powikłanie może wskazywać wysoka gorączka, silne bóle brzucha w okolicy trzustki (górna lewa ćwiartka brzucha), wymioty oraz biegunka. Brak odpowiedniej interwencji medycznej poskutkuje śmiercią.

Podsumowanie

Przebieg świnki sam w sobie nie jest bardzo ciężki. Ponadto choroba ta jest krótka, a ze względu na jej popularność, lekarze mają ogromne doświadczenie w jej leczeniu. Niemniej jednak zlekceważenie objawów świnki lub podjęcie nieodpowiedniej kuracji może doprowadzić do tragicznych powikłań. Warto pamiętać także o szczepieniach przeciwko śwince, które zapobiegają zapadnięciu dziecka na tę wirusową dolegliwość.

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.