Subkliniczna niedoczynność tarczycy – diagnoza, przyczyny, objawy, przebieg choroby, leczenie

Subkliniczna niedoczynność tarczycy to łagodniejsza forma niedoczynności. Pacjenci mogą mieć kilka niejasnych objawów lub w ogóle nie dostrzegać żadnych, dlatego też choroba ta nazywana jest również jako utajona lub niejawna. Często wykrywana jest podczas rutynowych badań krwi. W rzeczywistości zaburzenie to można potwierdzić jedynie na podstawie wyników badań laboratoryjnych, podobnie jak w przypadku diagnozy niedoczynności lub nadczynności tarczycy. Jakie są więc przyczyny oraz objawy tej choroby? Jak wygląda diagnozowanie utajonej niedoczynności tarczycy? Jakie z reguły są rokowania odnośnie przebiegu choroby? I wreszcie – jak wygląda leczenie? Zapraszamy do lektury niniejszego artykułu, a z pewnością znajdziesz odpowiedzi na wszystkie swoje pytania.

Diagnozowanie subklinicznej niedoczynności tarczycy

Zazwyczaj wykonywane są pomiary hormonów takich jak: tyroksyna (T4), trójjodotyronina całkowita (T3) oraz hormon tyreotropowy (TSH), który uwalniany jest z przysadki mózgowej. Gdy przysadka wykrywa niedostatek T3 i T4, TSH zaczyna rosnąć. Subkliniczna niedoczynność tarczycy jest diagnozowana, gdy hormony tarczycy (T4 i T3) mieszczą się w prawidłowym zakresie, a stężenie TSH jest wyższe niż norma, to jest 4,5 mlU/l. Niestety większość pacjentów z TSH mniejszym niż 10 mU/l nie dostrzega żadnych objawów. Poza tym wyniki badania krwi mogą zostać przzekłamane z powodu innych czynników. Na przykład niski lub podwyższony poziom TSH niejednokrotnie powodowany jest guzami przysadki mózgowej, co rzecz jasna nie ma związku z tarczycą.

Przyczyny subklinicznej niedoczynności tarczycy

Przyczyny subklinicznej niedoczynności tarczycy podobne są do tych występujących w niedoczynności jawnej. Najczęstszą z nich jest autoimmunologiczna choroba tarczycy. Pacjenci, których członkowie rodziny cierpieli na zaburzenia tego typu, przejawiają większe prawdopodobieństwo rozwoju subklinicznej niedoczynności. Możliwość pojawienia się tej choroby zwiększa się także po jakiejkolwiek formie urazu gruczołu tarczycy, np. częściowemu wycięciu w przypadku guzków lub radioaktywnej terapii jodem. Również leki osłabiające funkcje tarczycy – jak te zawierające jod – mogą wywołać subkliniczną niedoczynność tarczycy. Zaburzenie to występuje również w przypadku guzów przysadki oraz niektórych rzadszych chorób genetycznych, takich jak mutacje genów receptora TSH.

Ważne objawy i sygnały organizmu

Subkliniczna niedoczynność tarczycy z racji swojej utajonej natury utrudnia dostrzeżenie objawów. Często diagnozowana jest ona dopiero, gdy pojawiają się choroby jej towarzyszące. O subklinicznej niedoczynności tarczycy mogą jednak świadczyć symptomy takie jak:

  • chroniczne zmęczenie i nadmierna senność,
  • zły nastrój i depresja,
  • zaparcia,
  • ból głowy,
  • wypadanie włosów,
  • suchość i szorstkość skóry,
  • łamliwość paznokci,
  • nietolerancja zimna odczuwalna nawet gdy jest ciepło,
  • łagodne powiększenie wola lub gruczołu tarczycowego.

Wraz z wiekiem, utajona niedoczynność tarczycy jest bardziej powszechna, ponieważ TSH przejawia tendencje do wzrastania z upływem lat. Poza tym wzrost stężenia tego hormonu u starszych osób zwykle objawia się łagodniej.

W przypadku subklinicznej niedoczynności tarcyzcy u dzieci dostrzega się opóźnienia w rozwoju psychicznym i fizycznym, brak apetytu, niechęć do ruchu, ochrypły głos, łuszczącą się skóra, zahamowanie wzrostu, problemy w nauce, senność oraz zaparcia.

Rozwój choroby

U wielu pacjentów subkliniczna niedoczynność tarczycy w końcu przechodzi do swojego jawnego odpowiednika. Niektóre czynniki zwiększające ryzyko progresji. Zalicza się do nich przede wszystkim obecność przeciwciał antytarczycowych oraz wysoki poziom TSH (powyżej 12 mlU/l). Ryzyko wystąpienia niedoczynności tarczycy u kobiet z dodatnimi przeciwciałami i podwyższonym stężeniem TSH wynosi około 4%. Co ciekawe u pacjentów z subkliniczną nadczynnością istnieje możliwość spontanicznego wyzdrowienia, lecz częstotliwość z jaką to się zdarza, nie jest znana. Osoby z niższymi poziomami TSH mają większe prawdopodobieństwo spontanicznego powrotu do zdrowia.

Leczenie

Jeśli u pacjenta występuje wiele objawów sugerujących niedobór hormonu tarczycy, można rozważyć rozpoczęcie leczenia. Dzięki temu lekarz może upewnić się, czy w danym przypadku złagodzenie symptomów jest możliwe. Zastępując jednak hormon tarczycy u pacjentów z subkliniczną niedoczynnością – zwłaszcza jeśli wynik pokazuje poniżej 8-10 mIU/l – nie zawsze jest najlepszym podejściem. Nie zdaje to egzaminu szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku, z arytmią serca lub u wszystkich innych osób z zaburzeniami rytmu serca i z osteoporozą. W każdym przypadku podejmowana jest zindywidualizowana decyzja, a lekarz omawia ryzyko i korzyści leczenia. Celem terapii jest zapewnienie odpowiedniej ilości syntetycznego hormonu tarczycy z celem redukcji stężenia TSH do poziomu wyjściowego.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy może zdarzyć się także podczas ciąży. Leczenie tej choroby w czasie, gdy kobieta jest brzemienna, wygląda inaczej niż w pozostałych przypadkach. Wówczas zaleca się konsultację z endokrynologiem i to najszybciej, jak to tylko możliwe.

Decyzja o leczeniu subklinicznej niedoczynności tarczycy gdy TSH jest mniejsze niż 10 mlU/l, należy do pacjenta. Objawy kliniczne i inne współistniejące dolegliwości, takie jak choroba sercowo-naczyniowa, zaburzenia gospodarki lipidowej i osteoporoza, należą do ważnych czynników, które należy wziąć przy dokonywaniu takiego wyboru.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy – diagnoza, przyczyny, objawy, przebieg choroby, leczenie
5 (100%) 4 votes
Może ci się spodobać również