Rzeżączka – przyczyny, objawy, leczenie, badania, infekcja, powikłania

Rzeżączka – przyczyny, objawy, leczenie, badania, infekcja, powikłania
5 (100%) 5 votes

Rzeżączka to zaraźliwa infekcja bakteryjna, znana od czasów starożytnych. Rzeżączka może występować bez żadnych widocznych objawów, szczególnie u kobiet. Jeśli zauważalne są jakiekolwiek objawy, zwykle występują one w ciągu kilku dni od zakażenia. Rzeżączka rozprzestrzenia się poprzez bezpośredni kontakt z zakażonymi błonami śluzowymi w obrębie narządów płciowych, odbytnicy i gardła. U kobiet bakterie zazwyczaj infekują szyjkę macicy po czym przenosi się do macicy, jajowodów i jajników.

Jakie są przyczyny rzeżączki

Rzeżączkę wywołuje bakteria, która może szybko rozwijać się na błonach śluzowych organizmu. Infekcja rozprzestrzenia się poprzez kontakt seksualny. Dziecko może rzeżączką od zakażonej ciężarnej matki podczas porodu, co może spowodować u niego utratę wzroku, chyba że zostanie natychmiast leczone. Rzeżączka przenosi się drogą płciową na narządy rodne, lecz  seks analny z osobą zarażoną może przenosić rzeżączkę do odbytnicy, a seks oralny może powodować rzeżączkę gardła.

Rzeżączka i jej objawy

Rzeżączka znacznie częściej powoduje objawy u mężczyzn niż u kobiet. Pierwsze objawy pojawiają się zwykle po kilku dniach od wystąpienia infekcji, ale czasami mogą być widoczne nawet po kilku miesiącach. U mężczyzn przejawia się w postaci żółtego lub zielonkawego ropnia prącia i częstym oddawanie moczu. Oddawanie moczu często powoduje palący ból, który może być trudny do zniesienia.   Kobiety mogą odczuwać ból podczas oddawania moczu. Może również występować wyraźna wydzielina z pochwy, która w rzeczywistości może pochodzić z szyjki macicy. Jest ona zwykle żółta lub zielonkawa, ale może również zawierać krew. Często ma nieprzyjemny zapach. Objawy często nie występują u kobiet. Większość kobiet diagnozuje się tylko wtedy, gdy ich partner dowiaduje się o potrzebie leczenia.

Rzeżączka i powikłania z nią związane

Podczas gdy kobiety odczuwają mniej objawów, są znacznie bardziej narażone na poważne powikłania z powodu rzeżączki. Nieleczona, rzeżączka może przemieszczać się w górę cewki moczowej i szyjki macicy do innych narządów miednicy. Rezultatem jest choroba zapalna miednicy mniejszej, która może powodować niepłodność. Objawy tej choroby obejmują ból w obrębie miednicy, gorączkę, tkliwość w jamie brzusznej i upławy. Głównym powikłaniem u mężczyzn jest zapalenie najądrza, które również może powodować niepłodność, jeśli nie są leczone. Inne powikłania rzeżączki występują, gdy bakterie dostaną się do krwioobiegu. Mogą powodować stany zapalne i ból stawów (zapalenie stawów) i wątroby (zapalenie okrężnicy) oraz potencjalnie poważne zakażenie zastawek serca (zapalenie wsierdzia). Rzeżączka gardła zwykle nie wykazuje objawów, ale czasami powoduje ból gardła i trudności w połykaniu.

Jakie konsekwencje niesie za sobą nieleczona rzeżączka

Rzeżączka może być zarówno przewlekła, jak i progresywna. Nieleczona może prowadzić do zapalenia stawów, zmian skórnych oraz zakażenia serca lub mózgu. Choroba zapalna miednicy może powodować przewlekły ból miednicy jak również uszkadzać jajowody, prowadząc do ciąży pozamacicznej (potencjalnie śmiertelnej dla matki) i niepłodności. U mężczyzn, rzeżączka może wpływać na prostatę, a także prowadzić do blizn w cewce moczowej, utrudniając oddawanie moczu.

Czy są jakieś domowe środki na rzeżączkę?

Rzeżączka nie może być dokładnie zdiagnozowana i leczona bez profesjonalnej pomocy. Każdy kto podejrzewa, że został zarażony, powinien podjąć niezbędne środki zaradcze, aby nie przenosić choroby. Aby uniknąć zakażenia należy

  • Dobrze poznać swojego partnera. Poznaj swojego partnera seksualnego oraz unikać osób, których status zdrowotny jest wątpliwy. Zmniejszenie liczby partnerów seksualnych również zmniejsza ryzyko zachorowania.
  • Należy używać prezerwatywy. Prezerwatywy z lateksu skutecznie zapobiegają rozprzestrzenianiu się rzeżączki
  • Jeśli zauważysz jakiekolwiek objawy, unikaj kontaktów seksualnych i natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Należy także powiadomić wszystkich swoich ostatnich partnerów seksualnych, aby mogli się poddać badaniom i koniecznemu leczeniu.
  • Osoby o wysokim ryzyku to młode kobiety (poniżej 25 roku życia), które są aktywne seksualnie, zarówno mężczyźni, jak i kobiety, u których występowały nawracające epizody rzeżączki i mężczyźni, którzy uprawiają seks z mężczyznami.
  • Można rozważyć regularne badanie przesiewowe pod kątem rzeżączki. Coroczne badanie przesiewowe jest zalecane dla wszystkich kobiet aktywnych seksualnie w wieku poniżej 25 lat oraz dla starszych kobiet o podwyższonym ryzyku zakażenia.

W jaki sposób diagnozowana jest rzeżączka

Lekarz na podstawie pytań dotyczących objawów i badania fizycznego dokonuje wstępnej diagnozy.  Należy również zrobić badanie moczu lub próbki wydzieliny z zainfekowanej części ciała. Próbki zostają zbadane, aby sprawdzić, czy zawierają bakterie powodujące rzeżączkę.  Wszyscy partnerzy seksualni, niezależnie od objawów, powinni być poddani badaniom leczeni z powodu rzeżączki.

Rzeżączka i jej leczenie

Rzeżączka jest leczona antybiotykami. W nieskomplikowanych przypadkach zwykłym leczeniem jest podanie doksycykliny wstrzykniętej domięśniowo lub antybiotyku w postaci tabletek przyjmowanych doustnie.  Również penicylina lub tetracyklina niegdyś były skutecznymi terapiami, ale wiele ze szczepów bakteryjnych rozwinęło odporność na te antybiotyki. Bardzo ważne jest, aby przyjmować leki dokładnie tak, jak to zalecono, a niektóre osoby będą wymagały dodatkowego badania po zakończeniu leczenia.

Leczenie powikłań spowodowanych przez rzeżączkę

Rzeżączka powoduje bezpłodność. Po przebytej infekcji mogą pojawić się zrosty na jajowodach, które uniemożliwiają kobietom zajście w ciążę. Zrosty mogą być usunięte za pomocą zabiegu laparaskopowego.  Lekarz umieszcza laparoskop – smukłą rurkę z małym aparatem fotograficznym – przez małe nacięcie w pobliżu pępka. To pozwala mu widzieć zewnętrzną stronę macicy, jajników i jajowodów, aby sprawdzić obecność zrostów. Lekarz może również sprawdzić, czy jajowody są zablokowane. Jeśli zdiagnozowana zostanie choroba jajowodów lub miednicy, jedną z opcji jest wykonanie operacji rekonstrukcji narządów rozrodczych. Zakażenie może rozprzestrzeniać się na stawy i inne obszary ciała. Możliwa jest również gorączka, wysypka, owrzodzenie skóry, ból stawów, obrzęk i sztywność. Obecność rzeżączki sprawia, większą podatność na infekcję ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV).

Rzeżączka poza narządami rozrodczymi

Rzeżączka może również zakażać inne części ciała, zwłaszcza wtedy, kiedy zwlekamy z jej leczeniem:

  • Objawy obejmują świąd odbytu, ropiejące wydzieliny z odbytnicy, plamki jasnoczerwonej krwi na papierze toaletowym i konieczność napinania podczas wypróżniania.
  • Rzeżączka może również prowadzić do zakażeń oczów, może powodować ból oczu, wrażliwość na światło i ropne wydzielany z jednego lub obu oczu.
  • Gardło. Objawy infekcji gardła mogą obejmować ból gardła i obrzęk węzłów chłonnych w szyi.
  • Stawy mogą zostać zainfekowane przez bakterie, co nazywane jest septycznym zapaleniem stawów. Dotknięte zakażeniem stawy mogą być bardzo wrażliwe na ból szczególne podczas poruszania nimi.