Różyczka – objawy, leczenie i powikłania

Różyczka jest to choroba zakaźna, zaliczana do grupy chorób tak zwanego “wieku dziecięcego”. Choć zachorować na różyczkę mogą osoby w każdym wieku, najbardziej narażone na nią są dzieci w wieku przedszkolnym oraz szkolnym.

Do zakażenia różyczką dochodzi najczęściej drogą kropelkową bądź przez kontakt z osobą zakażoną. W przypadku różyczki wrodzonej do zakażenia chorobą dochodzi przez łożysko matki – choroba w ten sposób przenosi się do organizmu dziecka. To właśnie dla kobiet w ciąży różyczka jest najbardziej szkodliwa – jeśli kobieta ulegnie zakażeniu w pierwszych tygodniach ciąży: do 12 tygodnia, na wskutek zainfekowania organizmu może dojść do obumarcia płodu i poronienia, a także wielonarządowych uszkodzeń płodu.

Zakaźność różyczki utrzymuje się od 7 dni przed pojawieniem się wysypki oraz do 8-10 po jej pojawieniu się. Okres wylęgania różyczki to dwa do trzech tygodni.

Objawy różyczki

U małych dzieci z reguły nie występują wstępne objawy różyczki. U dzieci nieco starszych oraz u dorosłych obserwuje się jednak ogólne objawy, które mogą wskazywać na wystąpienie zakażenia (choć nie wskazują one bezpośrednio na różyczkę). Zalicza się do nich między innymi:

  • ogólne osłabienie organizmu,
  • bóle głowy,
  • bóle kończyn oraz mięśni,
  • ból gardła,
  • gorączka,
  • brak apetytu,
  • nudności,
  • bóle brzucha,
  • zapalenie spojówek.

Na około dobę przed pojawieniem się charakterystycznych dla różyczki objawów u większości osób pojawiają się powiększone węzły chłonne.

Najbardziej charakterystycznym objawem różyczki jest wysypka, obecnie głównie na okolicach twarzy oraz w szyi, a w kolejnych etapach obejmująca pozostałe obszary skóry. Zmiany w chorobie przybierają plamisto-grudkową postać o charakterystycznym różowym zabarwieniu. Wysypka sama w sobie znika dość szybko – nawet już kilku dniach. W przeciwieństwie do ospy wietrznej, zmiany skórne w różyczce nie pozostawiają po sobie przebarwień czy zmian skórnych.

Niektórzy chorzy przechodzą różyczkę bez wysypki – jedynym symptomem w chorobie są wtedy powiększone znacznie węzły chłonne, a także utrzymująca się gorączka.

Leczenie różyczki

W leczeniu różyczki stosowane jest wyłącznie leczenie objawowe, ze względu na fakt, że nie ma środków działających bezpośrednio na wirus różyczki. Leczenie dobiera się konkretnie do danego pacjenta i ma ono na celu wyeliminowanie objawów dodatkowych, na przykład obniżenie gorączki, środki na ból głowy czy bóle mięśni. Dodatkowo lekarz zaleca przebywanie w domu i leżenie w łóżku, tak aby dobrze wypocząć i zminimalizować roznoszenie wirusa na inne osoby.

Powikłania różyczki

Różyczka u dzieci jest chorobą o dość łagodnym przebiegu. U młodzieży i osób starszych choroba ma zazwyczaj bardziej dotkliwy przebieg i często kończy się powikłaniami. Do najczęstszych powikłań należą przewlekłe bóle stawów (różyczkowe zapalenie stawów), różyczkowe zapalenie mózgu, małopłytkowość i wybroczyny skórne (plamica różyczkowa).

W zespole różyczki wrodzonej powikłania dla dziecka są bardzo różne, podobnie jak ich nasilenie. Zalicza się do nich przede wszystkim postępujący niedosłuch oraz upośledzenie widzenia, zaburzenia hormonalne, zaburzenia kardiologiczne, mózgowe porażenie dziecięce, padaczka, a także w bardzo ciężkich przypadkach – zmiany wynikające z deformacji wielonarządowych i nieprawidłowego rozwoju poszczególnych narządów.

Embriopatia różyczkowa – zespół różyczki wrodzonej, zespół Gregga

Zakażenie płodu wirusem różyczki w okresie pierwszych tygodni ciąży prowadzi do rozwoju tak zwanej embriopatii różyczkowej. Jest to zespół wad i deficytów wrodzonych, których przyczyną są uszkodzenia wywołane wirusem różyczki – w medycynie określa się go mianem zespołu Gregga.

Patogeneza wad rozwojów płodu w wyniku zakażenia wirusem różyczki matki nie jest do końca poznana – wirus łatwo zakaża łożysko w którym dochodzi do jego replikacji. Umożliwia to dostanie się wirusa do krwioobiegu i tym samym spowodowania różnorodnych, ale dość charakterystycznych zmian oraz uszkodzeń. Zmiany powstałe na wskutek zakażenia mają przewlekły charakter i zazwyczaj są bardzo poważne, obejmując szereg oddziałujących na siebie narządów i obszarów organizmu. Dzieci urodzone z zespołem różyczki wrodzonej wymagają zazwyczaj wieloletniego leczenia i rehabilitacji, a także konsultacji z lekarzami różnych specjalizacji.

Triada różyczkowa Gregga

Wśród najbardziej charakterystycznych zmian u dzieci z zespołem różyczki wrodzonej wyróżnia się współistnienie trzech rodzajów wad, które wspólnie współtworzą tak zwaną triadę różyczkową Gregga. Zalicza się do nich:

  • wady serca i dużych naczyń krwionośnych,
  • wady narządu wzroku – jaskra, zaćma, retinopatia, małoocze, zez,
  • wadu słuchu lub głuchota.

Wśród innych patologii obserwowanych w zespole Gregga obserwuje się również małogłowie, przewlekłe zapalenie opon mózgowych, wady narządów płciowych, patologie kostne, schorzenia wątroby i innych narządów wewnętrznych. U dzieci obserwuje się również opóźniony rozwój umysłowy i psychoruchowy (często upośledzenie umysłowe), a także częste zachorowania na autyzm i schizofrenię.

Profilaktyka – szczepienia dzieci i młodzieży oraz kobiet w ciąży

Odporność na różyczkę nabywana jest wskutek naturalnego zakażenia  (przejścia choroby) lub czynnego uodpornienia w postaci szczepienia. Dodatkowo niemowlęta przez pierwsze 6 miesięcy swojego życia mają nabytą odporność na wirus różyczki – oczywiście w przypadku matki, która była szczepiona bądź przebyła zakażenie.

Obecnie powszechnymi szczepieniami przeciwko wirusowi różyczki objęte są wszystkie dzieci w 13/14 miesiącu życia oraz po ukończeniu 10 roku życia. Dwukrotne szczepienie ma na celu wyrobienie dobrej odporności poszczepiennej – w przypadku przyjęcia jednej dawki odporność może wygasnąć po 15 latach.

W celach profilaktycznych, biorąc pod uwagę szkodliwość różyczki względem płodu, zaleca się wszystkim kobietom, które nie były objęte programem szczepień oraz nie przebyły naturalnego zakażenia (bądź nie pamiętają takich informacji) o zbadanie przeciwciał na różyczkę przed zajściem w planowaną ciążę. W przypadku braku odporności (brak przeciwciał), kobieta powinna się zaszczepić, a zajście w ciążę przełożyć o co najmniej 3 miesiące, czyli do wytworzenia się nabytej sztucznie odporności na różyczkę.

Różyczka – objawy, leczenie i powikłania
5 (100%) 5 votes
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.