Rodzaje, objawy oraz leczenie zaburzeń hormonalnych

Rodzaje, objawy oraz leczenie zaburzeń hormonalnych
5 (100%) 2 votes

Czym są zaburzenia hormonalne?

Zaburzenia hormonalne to inaczej zachwianie równowagi hormonalnej, niedobór lub przesyt jakichś hormonów w organizmie człowieka. Wynika to przede wszystkim z nieprawidłowej pracy narządów, które wytwarzają hormony. Zaburzenia są niekiedy uwarunkowane także trybem życia, przyjmowaniem jakichś leków, stresem, schorzeniami, predyspozycjami genetycznymi itp. Warto wiedzieć, że dają one bardzo różne objawy, wszystko zależy od tego, jakich hormonów dotyczą. Niektóre dolegliwości łatwo skojarzyć z hormonami, inne zaś mogą z pozoru wydawać się zupełnie z nimi nie związane. Hormony są odpowiedzialne za równowagę całego organizmu, nie tylko fizyczną, ale również psychiczną. Dobrze jest zatem wiedzieć, za które objawy odpowiedzialne są poszczególne zaburzenia oraz w jaki sposób można je leczyć.

Problemy ze skórą

Stan naszej skóry również może zależeć od hormonów. Najczęstszymi objawami zaburzeń hormonalnych są przebarwienia, trądzik, łojotok, przetłuszczanie skóry. Dzieje się to między innymi wtedy, gdy poziom prolaktyny we krwi jest zbyt wysoki. Objawia się to przede wszystkim trądzikiem na plecach, twarzy oraz dekolcie. Z kolei problemy z estrogenami skutkują plamami i przebarwieniami, gdyż melanocyty są wówczas pobudzone i produkują zbyt dużą ilość barwnika. Za wysoki poziom androgenów może spowodować nadmierną produkcję łoju.

Problemy z miesiączką i zajściem w ciążę

Wiele kobiet boryka się z nieregularnymi miesiączkami. Dużo pań ma również problem z zajściem w ciążę. Powodem często jest zespół policystycznych jajników, który powoduje zachwianie równowagi hormonalnej w organizmie kobiety. Przede wszystkim następuje wówczas zachwianie FSH, czyli hormonu folikulotropowego. Hormon ten jest odpowiedzialny za pobudzanie wzrostu pęcherzyków w jajnikach. Problemy mogą być również z LH, czyli hormonem luteinizującym, który z kolei odpowiada za uwolnienie jajeczka z pęcherzyka Graafa. Czym to skutkuje?

Przede wszystkim tym, że nie dochodzi do owulacji, gdyż w jajnikach gromadzi się dużo małych pęcherzyków Graafa, na dodatek niedojrzałych, przez co nie powstaje ciałko żółte, a ilość progesteronu we krwi się nie zwiększa. Niedobór progesteronu skutkuje nieregularnym cyklem. Może także wystąpić zbyt duża produkcja męskich hormonów płciowych, co skutkuje pojawianiem się cech męskich, np. nadmiernego owłosienia, trądziku itp. Leczenie tych zaburzeń trwa dość długo i polega zazwyczaj na przyjmowaniu tabletek antykoncepcyjnych. Konieczna jest również odpowiednia dieta oraz rezygnacja z używek.

Niekiedy zaburzenie cyklu miesiączkowego jest spowodowane np. nadczynnością tarczycy. Wówczas miesiączka jest bardzo skąpa i pojawia się dość rzadko, niekiedy nawet wcale. Koniecznie jest wtedy podawanie leków, jodu, a czasami nawet wycięcie tarczycy.

Niektórzy cierpią też na choroby nadnerczy, przede wszystkim na zespół Cushinga, który polega na tym, że kora nadnerczy wydziela zbyt dużo hormonów sterydowych, zwanych glikokortykosteroidami. Konieczne jest wtedy przyjmowanie leków, które blokują uwalnianie kortyzolu lub też w niektórych przypadkach, usunięcie nadnerczy. Istnieje również choroba Cushinga, czyli nadczynność kory nadnerczy wywołana zazwyczaj gruczolakiem przysadki mózgowej. Jedynie usunięcie gruczolaka pozwala na wyleczenie tego schorzenia.

Z nieregularnymi miesiączkami borykają się także panie, które cierpią na hiperprolaktynemię, czyli zbyt dużą ilość prolaktyny we krwi, co wynika np. z dużej ilości stresu, odchudzania się itp. Konieczna jest wówczas zmiana trybu życia, a niekiedy przyjmowanie leków obniżających poziom tego hormonu.

Zaburzenia wagi

Nadwaga jest niekiedy spowodowana insulinoopornością, czyli niską wrażliwością organizmu na insulinę (hormon odpowiedzialny za regulację cukru we krwi). Trzustka wytwarza wówczas więcej insuliny niż powinna, co utrudnia spalanie tłuszczu, a także powoduje wzmożony apetyt. Tycie wynika czasem również z leptynooporności, czyli niskiej wrażliwości organizmu na leptynę (hormon ten odpowiada za odczuwanie sytości). Kiedy jemy posiłek, poziom tego hormonu ulega zwiększeniu i nasz apetyt powoli słabnie. Jeśli poziom tych hormonów jest zaburzony to człowiek nie czuje sytości i je bez ograniczenia, co skutkuje otyłością.

Również niedoczynność tarczycy może powodować znaczny przyrost wagi. Tarczyca wytwarza wówczas za mało tyroksyny i trójjodotyroniny, przez co zmniejsza się metabolizm i spalanie tłuszczu. Natomiast nadmierne chudnięcie może być wywołane nadczynnością tarczycy. Odczuwamy wówczas ciągły głód, ale pomimo spożywania dużych ilości pokarmu, nadal chudniemy.

Warto mieć świadomość tego, że wszystkie zaburzenia hormonalne są nie tylko uciążliwe w codziennym funkcjonowaniu, ale mogą również być niebezpieczne dla naszego życia i zdrowia. Konieczne jest zatem systematyczne kontrolowanie poziomu hormonów we krwi i reagowanie na wszelkie zmiany w organizmie. Problemami hormonalnymi zajmuje się lekarz endokrynolog oraz niekiedy ginekolog.

Problemy z libido i potencją

Zarówno kobiety, jak i mężczyźni mogą borykać się z problemem spadku libido. Warto wiedzieć, że to także może być wywołane nadmiarem prolaktyny we krwi. Zbyt duże stężenie tego hormonu u panów powoduje spadek stężenia testosteronu, a hormon ten jest przecież odpowiedzialny za erekcję. Ponadto mężczyznom, którzy mają zbyt dużo prolaktyny, mogą powiększyć się piersi. U kobiet spadek libido może także wynikać z zaburzenia równowagi progesteronu i estrogenów. Estrogeny odpowiadają za większy popęd seksualny, natomiast progesteron obniża libido.

Spadek libido bywa również spowodowany chorobą Hashimoto, czyli przewlekłym zapaleniem tarczycy lub też niedoczynnością tarczycy. Konieczne jest wówczas przyjmowanie preparatów, które regulują stężenie hormonów tarczycy.

Wahania nastroju

Nie każdy ma świadomość tego, że zaburzenia nastroju związane są z hormonami. Otóż zbyt duża ilość prolaktyny, problemy z tarczycą, a także zaburzenie równowagi między estrogenem a progesteronem mogą powodować nerwowość, nadwrażliwość, drażliwość, napady złości, a niekiedy również depresję. Dotyka to przede wszystkim kobiety będące w okresie menopauzy, aczkolwiek nie tylko. Leczenie polega głównie na przyjmowaniu leków roślinnych lub w silnych przypadkach na przyjmowaniu preparatów hormonalnych.