Prawa i obowiązki komornika

Praca komornika często nosi za sobą ryzyko postrzegania jako “ten zły”, który zagrabia majątek. Często wynika z nieznajomości podstaw funkcjonowania przedstawicielu tego zawodu. Prawa i obowiązki jakie dotyczą komornika są jasno określone i uregulowane prawnie. Jakie są więc czynności komornicze poza powszechnie znaną egzekucją należności? Dobry komornik nie ma na celu zagrabienia mienia należącego do osoby. Ten krok jest ostatecznością, podejmowaną w przypadku braku reagowania dłużnika na inne metody dążące do spłaty przez niego zobowiązań. Działania egzekucyjne należą do większego spektrum obowiązków komornika.

Komornik – jakie ma podstawowe obowiązki?

Komornik jest zawodem, który – wbrew obiegowej opinii – ma określone godziny pracy i wykonywania obowiązków służbowych. Pracuje w dni robocze oraz soboty, w godzinach od 700 do 2100. Wyjątkowe sytuacje zezwalają na egzekucję w dni świąteczne oraz poza ustalonymi godzinami. Jest to jednak możliwe wyłącznie na podstawie odpowiedniego zezwolenia wystawionego przez prezesa sądu rejonowego właściwego miejscu danej sprawy. Obowiązkowo komornik powinien posiadać przy sobie podczas dokonywania czynności służbowych takie dokumenty jak:

  • prawomocny wyrok lub nakaz egzekucji, lub zapłaty z klauzulą określającą termin i rodzaj wykonalności;
  • identyfikator wydany przez Krajową Radę Komorniczą zawierający zdjęcie, dane osobowe, pełnione funkcję, jak również oznaczenie właściwego sądu rejonowego nadrzędnego dla danej osoby (legitymuje się nim przed przystąpieniem do czynności służbowych lub na wezwanie właściwych władz).

Obowiązki komornika obejmują w szczególności wykonywanie orzeczeń podjętych przez sąd w sprawach, które dotyczą roszczeń finansowych oraz niepieniężnych. To również konieczność przeprowadzania egzekucji komorniczej w zakresie ww. spraw, czyli zabezpieczanie ruchomości oraz nieruchomości, jak również środków finansowych. Komornik realizuje także tytuły wykonawcze czy egzekucyjne, które podlegają wykonaniu bez klauzulowemu. Jako pracownik sądowy jest również odpowiedzialny za sporządzanie protokołów stanu faktycznego przed rozpoczęciem postępowania sądowego albo przed wydaniem orzeczenia w sprawie dłużnika. Po złożeniu odpowiedniego wniosku przez wierzyciela komornik ma także uprawnienia do poszukiwania majątku dłużnika.

Komornik pełni także funkcje nie związane z bezpośrednią pracą w zakresie mienia. Szczególnie komornik sądowy ma również za zadanie dostarczać korespondencję w postaci: zawiadomień sądowych, obwieszczeń, zażaleń czy protestów. Odebranie takiego dokumentu jest każdorazowo potwierdzenie przez upoważnioną do tego osobę własnoręcznym podpisem oraz wpisaniem daty doręczenia. W czasach, gdy wiele spraw, także urzędowych, możliwa jest do załatwienia przez Internet, do obowiązków komornika należy także weryfikacja faktycznych czy treściowych tytułów wykonawczych w przypadku postępowania wszczętego poprzez drogę elektroniczną.

Mniej znane i rzadko wykonywane przez komornika obowiązki to również nadzorowanie prawidłowości przebiegu dobrowolnych licytacji o charakterze publicznym. Można wystąpić do właściwego rejonowego sądu z wnioskiem o nadzór komorniczy w czasie licytacji. Do zadań komornika należy także zabezpieczanie spadków oraz sporządzanie inwentarza pospadkowego.

Prawa komornika

W celu dokonania odpowiednich czynności funkcyjnych komornik ma nadane stosowne uprawnienia. Może na przykład wejść na posesję lub do mieszkania zajmowanego przez dłużnika posiadając stosowny wyrok lub nakaz. Jeżeli dłużnik prezentuje przy tym sprzeciw, komornik wzywa wsparcie w postaci służb (policji lub straży miejskiej). Dopiero z asystą funkcjonariusza możliwe jest przeprowadzenie przymusowego otwarcia lokalu oraz rewizja mienia. Jest to jednak ostateczność, wyłącznie podczas długotrwałego oporu biernego (zwykle słownego) lub jakiegokolwiek czynnego (fizycznego).

Komornik może wziąć w egzekucję komorniczą takie elementy jak:

  • środki pieniężne dostępne na koncie bankowym dłużnika (należą do nich pensja, renta czy emerytura, jednak wyłączone są z tego zakresu z świadczenia np. pielęgnacyjne, rodzinne, porodowe, alimenty, dodatki dedykowane sierotom całkowitym, ubezpieczenia osobiste, środki z pomocy społecznej, odszkodowania, a także stypendia oraz kwoty, które są przeznaczone na realizację czynności służbowych np. delegacje);
  • ruchomości, do których należy szereg przedmiotów używanych przez dłużnika, czyli:
    • pojazdy (samochód, motor, skuter itp.),
    • sprzęt RTV i AGD;
    • nieruchomości (np. dom, mieszkanie, działka).

Po zajęciu mienia, ruchomości zostają wystawione w publicznej licytacji komorniczej. Zdobyte w ten sposób środki są przeznaczane na spłatę długów wobec wierzyciela, a także na wynagrodzenie komornika.

Jakie są ograniczenia związane z wykonywaniem zawodu komornika?

Jest jednak grupa przedmiotów wyłączonych z tych, które może zająć komornik. Decyduje o tym ich specyficzny charakter lub są niezbędne do korzystania przez dłużnika z ważnych powodów. Do takich przedmiotów należą:

  • wyposażenie codziennego użytku, które umożliwia funkcjonowanie dłużnika oraz jego najbliższych (np. odzież, w tym służbowa niezbędna do wykonywania czynności zawodowych), bielizna osobista i pościelowa);
  • przedmioty przeznaczone do nauki lub pracy (np. laptop lub komputer, w przypadku jedynych dostępnych metod wykonywania ww. czynności), dokumenty oraz notatki osobiste;
  • różnego rodzaju trofea, odznaczenia, nagrody oraz przedmioty kultu, a także służące do praktyk religijnych;
  • żywności oraz opał konieczne do dyspozycji na miesiąc;
  • w przypadku rolników – trzoda chlewna (w przeliczeniu np. 1 krowa, 2 kozy, 3 owce) oraz pasza i ściółka na okres miesiąca;
  • leki oraz środki opatrunkowe i sprzęty medyczne na okres 3 miesięcy;
  • rzeczy, których wartość sprzedażowa jest zaniżona w stosunku do faktycznej;
  • przedmioty oddane przez dłużnika na własność osobom trzecim (wyjątek stanowi sytuacja, gdy dana osoba zgodzi na ich egzekucję).
Prawa i obowiązki komornika
Oceń artykuł!
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.