Półpasiec – jak rozpoznać objawy i leczyć?

Zwykle zaczyna się od objawów grypowych, wskazujących na zapalenie gardła czy przeziębienie. A potem zaczyna boleć nerw i wychodzą bolesne krosty. Tak właśnie wygląda półpasiec. Mimo, że jest to choroba zakaźna wiele osób ją bagatelizuje i traktuje jak zwykle przeziębienie. Niestety niewyleczony półpasiec lub źle leczony może być przyczyną wielu groźnych powikłań. Jak rozpoznać czy to na pewno półpasiec i jak się leczyć, aby nie mieć problemów z nerwami do końca życia?

Czym jest półpasiec?

Każdy z nas słyszał o półpaścu lub nawet zna osobę, która go przeszła. Pojawienie się półpaśca w rodzinie powoduje panikę, że i inni domownicy zaraz będą chorzy. Dlaczego? Półpasiec wywołuje ten sam wirus co na przykład ospę wietrzną – Herpesvirus varicella zoster. Oznacza to, że tak samo jak ospa jest to choroba zakaźna i może dotknąć każdego, ponieważ przenosi się drogą kropelkową. Zatem wystarczy, że chory kichnął i już można się zarazić. Zakaźny jest też płyn powstający w pęcherzach u chorego. Warto wiedzieć, że ten wirus odpowiada też za opryszczkę.

W praktyce zakażenie się nie jest aż tak łatwe. Każda osoba, która była szczepiona na ten wirus lub przeszła np. ospę wietrzną powinna mieć już nabytą odporność na ten wirus. Ale nie oznacza to, że taka osoba ma gwarancję, że nigdy nie zachoruje na chorobę powodowaną tym szczepem. Okazuje się, że ten wirus np. po przebytej ospie przechodzi w stan uśpienia i to w zwojach nerwowych w pobliżu rdzenia kręgowego. Kiedy więc dojdzie do dużego osłabienia organizmu albo poważnej infekcji może się okazać, że wirus wybudzi się z uśpienia i zaatakuje. Ponadto dorosłe osoby, które nie chorowały na ospę w dzieciństwie, ale np. ich dziecko jest chore mogą od razu zachorować nie na ospę, ale na półpasiec. Szacuje się, że półpasiec najczęściej atakuje osoby po 50. roku życia ze względu na inne choroby osłabiające odporność, ale równie dobrze można zachorować na półpasiec mając 20 lat.

Jak rozpoznać, że to półpasiec a nie alergia czy przeziębienie?

Półpasiec w początkowej fazie bardzo łatwo pomylić z innymi chorobami. W późniejszej fazie może być też mylony z alergią skórną. Dopiero przeanalizowanie wszystkich objawów, a właściwie jej kolejności może pokazać, że faktycznie jest to półpasiec. Pierwsze symptomy półpaśca uchodzą za grypę lub przeziębienie, ponieważ są to:

  • gorączka,
  • ból gardła,
  • osłabienie.

Dopiero w kolejnej fazie zaczyna boleć nerw co często może być mylone na przykład z naciągniętym mięśniem w plecach, żebrach itd. Stan zapalny nerwu czuciowego jest zwykle bolesny, ostry, nasila się w chłodnych pomieszczeniach czy przeszywa, kiedy chory np. się przestraszy. Dopiero po 2-3 dniach pojawia się wysypka w postaci pęcherzyków z płynem w środku. Charakterystyczne dla półpaśca jest to, że wysypka pojawia się tylko na połowie ciała, zwykle w okolicy zaatakowanego nerwu. Pęcherzyki przybywają przed kilka dni, ale same zasychają i tworzą strupki. Jest to bardzo podobne do przebiegu ospy wietrznej. Warto wiedzieć, że żadne maści na ospę tutaj nie pomogą, a wręcz mogą zaszkodzić. Także środki dermatologiczne na stany zapalne nie są wskazane, ponieważ półpasiec to nie choroba skóry, a nerwów.

Rodzaje półpaśca

Najczęściej spotyka się półpasiec atakujący nerwy na brzuchu, w klatce piersiowej i na plecach i tam też pojawia się charakterystyczna wysypka oraz ból nerwu. Ale wyróżnia się też inne postacie półpaśca. Niestety o wiele cięższe. W przypadkach o bardzo ciężkim przebiegu mówi się o półpaścu krwotocznym. Jednak najgorszą postacią jest półpasiec oczny, gdzie zmiany zapalne atakują spojówkę i rogówkę, co może prowadzić do porażenia nerwu poruszającego gałką oczną. Powikłaniem może być opadanie powieki, ale niestety również utrata wzroku. Dlatego tej formy nie można bagatelizować i leczyć w domu! Drugą najgroźniejszą formą półpaśca jest półpasiec uszny. Wysypka atakuje nie tylko małżowinę uszną, ale też przewód słuchowy i błonę bębenkową. Niewyleczony półpasiec uszny może skutkować szumami w uszach lub przytępieniem słuchu. Wyróżnia się też postać rozsianą, gdzie wysypka pojawia się na całym tułowiu i zgorzelinową, gdzie po wysypce zostaje owrzodzenie.

Jak skutecznie wyleczyć półpasiec?

Każda osoba może półpasiec przechodzić inaczej dlatego ważna jest wizyta u lekarza.  Może to być lekarz pierwszego kontaktu albo dermatolog, ponieważ bardzo łatwo można pomylić wysypkę po prostu z alergią skórną, jeśli inne objawy nie wystąpiły lub też nie powiązaliśmy ich z tą wysypką. Ponieważ półpasiec jet chorobą zakaźną, zwłaszcza kiedy chory ma wysypkę na ciele konieczne jest pozostanie w domu. Oznacza to zwolnienie lekarskie na 2-3 tygodnie.

Samo leczenie polega na podawaniu leków antywirusowych i przeciwbólowych oraz przeciwzapalnych. W przypadkach, gdy chorobie towarzyszy bardzo silny ból podawane są też zastrzyki z witamin B1 i witamin B12. Środki przeciwwirusowe trzeba przyjmować już od pierwszego rozpoznania choroby. Najlepiej w ciągu 2 dni od wystąpienia objawów, aby leczenie było szybkie i skuteczne. Jednakże dawki oraz same leki musi dopasować lekarz. Także leci przeciwbólowe mogą okazać się niezbędne, gdy zaatakowany nerw bardzo boli lub jest zlokalizowany w miejscu “ruchomym”, które przy każdym poruszeniu wywołuje ból. Ponieważ półpasiec atakuje nerwy bardzo dobrze działają też środki uspakajające np. ziołowe jak herbata z melisy. Uspokajają nerw przez co chory mniej odczuwa ból lub też słabiej reaguje na bodźce, które mogą go wzmacniać.

Problematyczna i nieprzyjemna może być też sama wysypka. Niestety nie można jej smarować maścią na ospę ani innymi środkami wysuszającymi czy wyciągającymi wydzielinę. Na wysypkę można aplikować zimne okłady, przemywać ciało ostudzoną herbatą z melisy czy delikatnie smarować żelem z aloesu, który działa antyseptycznie i kojąco, a więc może zapobiec infekcjom i przyspieszyć zregenerowanie się naskórka. W trakcie trwania półpaśca warto nosić lekkie, przewiewne ubrania z naturalnych materiałów.

Zwykła forma półpaśca nie wymaga hospitalizacji. Chyba, że chory ma bardzo mocno osłabioną odporność na przykład z powodu przyjmowanej chemioterapii czy choroby AIDS. Także u osób w podeszłym wieku może być to zalecane.

Powikłania po półpaścu

Do najczęstszych powikłań zalicza się neuralgię półpaścową. Jest to ból w zaatakowanym nerwie, który mimo ustąpienia innych objawów choroby pozostaje na kilka miesięcy, a nawet kilka lat. Niestety w tym wypadku należy leczyć się u neurologa, który dobiera metodę leczenia. U niektórych pacjentów mogą pozostać też problemy skórne jak blizny czy przebarwienia. Z tym należy zgłosić się do dermatologa, który przepisze stosowne maści.

Żeby uniknąć powikłań oraz znacznie skrócić czas choroby należy ściśle stosować się do zaleceń lekarza. Półpasiec nie jest chorobą, którą można leczyć domowymi sposobami, choć mogą one pomóc na uporczywe objawy. Natomiast nieleczony odpowiednio półpasiec prawie zawsze prowadzi do neuralgii, która jest bardzo dokuczliwa i utrzymuje się u wielu osób do końca życia.

 

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.