Polineuropatia – neuropatia obwodowa

Polineuropatia – neuropatia obwodowa
Oceń artykuł!

Całościowy układ nerwowy człowieka złożony jest z ośrodkowego oraz obwodowego układu nerwowego. Układ obwodowy ma za zadanie przekazywanie impulsów między ośrodkowym układem nerwowym a narządami w ciele. Dzięki niemu, człowiek może bez trudu odbierać sygnały czuciowe, a jego mięśnie potrafią reagować na sygnały wysyłane przez mózg. Nerwy obwodowe skupiają się w trzech splotach, czyli łączeniach neuronów – komórek zdolnych do przewodzenia informacji:

  • szyjnym,
  • ramiennym,
  • lędźwiowo – krzyżowym.

Nerw obwodowy złożony jest z włókien nerwowych, spośród których wyróżnić należy:

  • włókna czuciowe – odpowiadające za odbiór bodźców dotykowych – unerwiają stawy, skórę oraz mięśnie,
  • włókna ruchowe – dzięki ich prawidłowemu funkcjonowaniu mięśnie działają sprawnie i bez niedowładów, a człowiek porusza się w skoordynowany sposób.

Polineuropatia, zwana także neuropatią obwodową, pojawia się gdy, nerwy obwodowe obejmujące obydwa rodzaje włókien przestają pracować prawidłowo. Najczęściej dotyczy uszkodzeń zarówno włókien czuciowych jak i tych odpowiedzialnych za poruszanie się człowieka. W zależności od uszkodzeń jakie powoduje wyróżnić można:

  • polineuropatię aksonalną,
  • polineuropatię demielinizacyjną,
  • polineuropatię aksonalno – demielinizacyjną, czyli mieszaną – występującą najczęściej.

Przyczyny

Neuropatia obwodowa może mieć charakter wrodzony bądź nabyty. Jako nabyta, występuje w przebiegu rozmaitych schorzeń, a dotychczas opisano ponad 100 typów tej dolegliwości. Najpopularniejszymi zaburzeniami, z którymi występuje są:

  • cukrzyca – występują zaburzenia w odczuwaniu dotyku oraz temperatury wraz z  bólem w okolicy pleców i towarzyszącym mu osłabieniem kończyn,
  • alkoholizm wraz z niedożywieniem,
  • niedoczynność tarczycy – występują objawy nerwowo – mięśniowe takie jak bolesne skurcze mięśni wraz z ich osłabieniem,
  • choroby nowotworowe – ból wywoływać może guz nowotworowy naciekający na nerw oraz zastosowanie chemioterapii i radioterapii wraz z pozostałymi lekami antynowotworowymi.
  • zatrucia chemiczne spowodowane przez metale takie jak: tal, arsen oraz ołów – często łączą się z wykonywaną pracą w przemyśle – produkcja środków ochrony roślin, produkcja farb oraz lakierów, wyrób akumulatorów.
  • zespół Guillaina – Barrègo – to choroba o podłożu autoimmunologicznym, prowadząca do zaburzeń pracy mięśni kończyn górnych i dolnych przy jednoczesnym porażeniu nerwów, w tym twarzowego. Może doprowadzić do paraliżu chorego lub nawet do jego śmierci w bardzo krótkim okresie.
  • przewlekła zapalna polineuropatia demielinizacyjna – prowadzi do niedowładu oraz zaburzeń czucia i zniesienia odruchów głębokich,
  • wieloogniskowa polineuropatia ruchowa z blokiem przewodzenia – asymetrycznie upośledza funkcjonowanie kończyn górnych powodując niedowład ogólny oraz zanik mięśni pacjenta.

Neuropatia wrodzona pojawia się najczęściej na skutek mutacji pojedynczego genu, należą do niej:

  • dziedziczna polineuropatia czuciowo – ruchowa – występuje 7 typów neuropatii, w zależności od odmiany, dotyka ona różnych włókien nerwowych. Objawia się w różnym wieku oraz w odmienny sposób jest przekazywana genetycznie. Obejmuje między innymi chorobę Charcota – Mariego – Tootha – postępujące powoli schorzenie objawiające się przede wszystkim deformacją stóp oraz poważnymi zaburzeniami chodu.
  • choroba Pelizaeusa-Merzbachera – objawiająca się ataksją i wzmożonym napięciem kończyn,
  • choroba Fabry’ego – charakteryzująca się stałymi, silnymi bólami w okolicach kończyn.

Objawy

Do głównych symptomów wszystkich neuropatii należą między innymi:

  • zaburzenia czucia w okolicach stóp i dłoni nazywane potocznie zespołem skarpetek i rękawiczek,
  • osłabienie i porażenie mięśni prowadzące w niektórych przypadkach do zaniku,
  • przewlekły ból nie reagujący na zwykłe leki przeciwbólowe,
  • parestezje – nietypowe wrażenia takie jak pieczenie, mrowienie zdarzające się nieoczekiwanie i mijające po jakimś czasie – syndrom szpilek i igieł,
  • chwilowe niedowłady kończyn,
  • obrzęki,
  • hiperestezja, czyli przeczulica – wyolbrzymione odczuwanie bólu na bodziec o przeciętnej sile np. na dotyk,
  • zaburzenie funkcji zwieraczy i zniesienie odruchów głębokich,
  • zaburzenia potliwości, zawroty głowy oraz zasłabnięcia.

Diagnostyka

Polineuropatię często można potwierdzić już na etapie zwykłego badania neurologicznego po otrzymaniu skierowania od lekarza pierwszego kontaktu.
W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie badania elektromiograficznego popartego wynikami rezonansu magnetycznego lub badania tomografem. Dostarczają one szczegółowej wiedzy na temat konkretnych włókien, które zostały uszkodzone w przebiegu schorzenia. Dodatkowo wykonuje się analizę laboratoryjną próbki krwi oraz moczu. W szczególnych przypadkach lekarz wspiera się wynikami punkcji lędźwiowo – krzyżowej oraz wynikami badania płynu mózgowo – rdzeniowego.

Leczenie

Leczenie neuropatii obwodowej może być ukierunkowane na zwalczanie przyczyn dyskomfortu w przypadkach, w których jest to możliwe, chociażby
w przebiegu cukrzycy lub choroby alkoholowej i niedożywienia. Farmakoterapia obejmuje najczęściej podawanie leków sterydowych, immunosupresyjnych oraz przeciwbólowych. Bardzo często leczenie przyjmuje charakter objawowy i jest nastawione na polepszenie warunków funkcjonowania chorego. Do podstawowych form terapii, należą:

  • masaże,
  • ćwiczenia wzmacniające,
  • ćwiczenia neuromobilizujące.
  • akupunktura.

Niektóre polineuropatie towarzyszą choremu przez całe życie,  z mniejszą lub większą intensywnością zaburzając jego komfort, pozostałe z powodzeniem poddają się leczeniu, a pacjent może egzystować nie odczuwając żadnych dolegliwości.

Komentarze
Więcej w Choroby, Zdrowie
Tyrozyna, jako jeden z ważniejszych aminokwasów

Zamknij