Paciorkowiec – co to, objawy, rodzaje, badania i leczenie zakażenia

Paciorkowiec – co to, objawy, rodzaje, badania i leczenie zakażenia
5 (100%) 5 votes

Zakażenie paciorkowcem to dość powszechne zjawisko. Bardzo często mówi się o nim w programach telewizyjnych traktujących o zdrowiu. Ogólnie paciorkowiec może być niegroźną bakterią, która powoduje na przykład zapalenie mieszków włosowych. Ale o wiele częściej zdarza się, że zaburza pracę poszczególnych organów w organizmie i prowadzi nawet do raka jelita grubego. Także kobiety w ciąży muszą szczególnie unikać kontaktu z tą bakterią, ponieważ zarażenie się nią może doprowadzić do powstania wad wrodzonych płodu. Jak nie zarazić się paciorkowcem?

Czym jest paciorkowiec?

Inna nazwa paciorkowca to streptokok. Jest to bakteria należąca do grupy Gram-dodatnich. Ten rodzaj bakterii charakteryzuje się brakiem zewnętrznej błony komórkowej i grubszą ścianą komórkową. Swoją nazwę zawdzięcza wyglądowi, ponieważ oglądana pod mikroskopem wygląda jak “paciorki”. Wiele bakterii z tego rodzaju występuje w ludzkich tkankach i nie jest szkodliwa. Jednak są też takie, które jak na przykład paciorkowiec mogą wywoływać różne choroby i przykre dolegliwości. Nie ma jednej odmiany paciorkowca. Dzieli się go na wiele rodzajów między innymi:

  • paciorkowce grupy A – np. paciorkowiec ropny,
  • paciorkowce grupy B – np. paciorkowiec bezmleczności,
  • paciorkowce grupy D – np. paciorkowiec kałowy,
  • pneumokoki,
  • paciorkowce zieleniejące.

Jak dochodzi do zakażenia paciorkowcem?

Wiele rodzajów paciorkowca nie jest szkodliwych i można je znaleźć naturalnie w organizmie ludzkim na przykład jako element flory bakteryjnej jelit czy nabłonka jamy ustnej. Jednakże występują też paciorkowce chorobotwórcze, które chowają się w nabłonku i przez długi czas mogą być nieaktywne, a więc przez lata mogą nie szkodzić. Jednakże infekcje bakteryjne najczęściej przenoszone są drogą kropelkową, więc wystarczy kontakt z osobą, która ma paciorkowca chorobowego w aktywnym stadium, aby zarazić się tą bakterią lub też wspomóc uaktywnienie się tej noszonej bezobjawowo w organizmie.

Higiena przede wszystkim

Dlatego bardzo ważny jest higieniczny tryb życia. Nie tylko częste mycie rąk, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety czy przed posiłkiem, ale też dbanie o ogólną odporność organizmu. W okresie niskiej odporności trzeba wspomagać się suplementami diety z dużą dawką witaminy C lub tradycyjnym tranem. Potrzebna jest też odpowiednia ilość snu oraz jak najmniej stresu w życiu.

Dieta

Okazuje się, że rozwojowi paciorkowca w organizmie sprzyja jedzenie dużej ilości produktów mlecznych, zwłaszcza takich które po otwarciu były długo przechowywane w lodówce. Do zakażenia paciorkowcem może też dojść także wtedy, gdy zostanie przerwana tkanka skórna i żywy nabłonek będzie miał kontakt z bakterią. Przykładowo kiedy się skaleczymy i zranioną np. ręką dotkniemy brudnych owoców czy powierzchni dotykanych przez wiele różnych osób jak klamki. Warto jednak wiedzieć, że paciorkowcem nie można zakazić się przez kontakt drogą płciową.

Jak rozpoznać zakażenie paciorkowcem?

Zakażenie paciorkowcem bardzo często odpowiada za stany zapalne gardła i migdałków zarówno u dorosłych jak i u dzieci. Jeśli stan zapalny jest trudny do wyleczenia i ma przebieg ropny wskazuje to na zakażenie paciorkowcem z grupy A, czyli paciorkowcem ropnym. Jest on najczęściej występującym paciorkowcem. Ostra infekcja gardła w zakażeniu paciorkowcem objawia się nie tylko silnym bólem i gorączką, ale też charakterystycznym białym nalotem na migdałkach i języku. Mogą też pojawić się na skórze ropne krosty.

Ten sam typ paciorkowca może też zaatakować jamę nosową, przewód pokarmowy, drogi rodne i moczowe, stawy czy nawet płuca. Dlatego mówi się o wywoływaniu przez paciorkowce różnych stanów zapalnych. Żeby sprawdzić czy to paciorkowiec pobiera się wymaz i jeśli paciorkowiec zostanie potwierdzony rozpoczyna się leczenie przeciwbakteryjne. Nieleczona infekcja paciorkowca może prowadzić do ostrego zapalenia płuc, zapalenia kłębuszków nerwowych, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, ostrej gorączki reumatycznej czy sepsy oraz płonicy, które mogą być śmiertelne. Szybko wykrytą infekcję paciorkowcem można wyleczyć antybiotykami na bazie penicyliny.

Jakie choroby wywołuje paciorkowiec?

Najczęściej w ludzkim organizmie pojawia się paciorkowiec ropny, który odpowiada za choroby gardła jak na przykład angina ropna. Jednak może ona wywołać też zapalenie ucha czy kłębuszkowe zapalenie nerek. Paciorkowiec ropny wywołuje też różę, liszajec, a nawet posocznicę. Zatem od niegroźnej i łatwej do wyleczenia antybiotykiem infekcji może dojść nawet do poważnej, wymagającej hospitalizacji choroby i to zarówno u dzieci, jak i u osób dorosłych. Także paciorkowiec zieleniejący może przyczynić się do powstawania ropni m.in. ropnia zęba, ponieważ występuje on w jamie ustnej.

Układ pokarmowy

Mimo, że paciorkowce z grupy B występują między innymi we florze przewodu pokarmowego i są zwykle niegroźne mogą być bardzo niebezpieczne dla kobiet w ciąży. Szacuje się, że paciorkowce bezmleczności (GBS) występują aż u 30% osób. Jednak ponieważ potrafią ulokować się w drogach rodnych kobiet (przechodząc od odbytu) to mogą podczas ciąży przeniknąć do płynu owodniowego i uszkodzić błony płodowe. Może to spowodować przedwczesny poród, komplikacje okołoporodowe, ale też różne wady wrodzone płodu. Dlatego wykonuje się u kobiet w ciąży posiew z pochwy w ostatnim trymestrze lub wcześniej jeśli zachodzi podejrzenie infekcji. Jednak nie zawsze obecność paciorkowca w organizmie będzie oznaczać groźną infekcję.

Paciorkowiec u noworodków

Także noworodki są szczególnie narażone na działanie tego rodzaju paciorkowców, ponieważ mają niską odporność i zarażenie GBS może wywołać sepsę czy ciężkie zapalenie płuc. Szacuje się jednak, że tylko 1% noworodków rodzi się z paciorkowcem grupy B, jeśli matka była zainfekowana tą bakterią.

Paciorkowiec kałowy

Dość powszechny jest też paciorkowiec kałowy, który należy do paciorkowców z grupy D. Okazuje się, że dopóki nie stosujemy antybiotyków ten paciorkowiec będzie żył w ludzkim ciele i nie wyrządzi mu szkody. Ale w efekcie terapii antybiotykami może on stać się chorobowy i zarazić pęcherzyk żółciowy oraz drogi moczowe. Niestety naturalnie występujący paciorkowiec kałowy w przewodzie pokarmowym może też niebezpiecznie mutować i przyczyniać się do rozwoju m.in. raka jelita grubego.

Pneumokoki

U dzieci najgroźniejsze mogą być pneumokoki, które również są rodzajem paciorkowca. Co ciekawe pneumokoki występują aż u 10% zdrowych osób dorosłych i u 20-40% zdrowych dzieci w nosie i gardle. Zwykle są nieszkodliwe, ale infekcja z udziałem pneumokoków u dzieci do lat 2. i u osób starszych – powyżej 65 roku życia, a także u osób z obniżoną odpornością może prowadzić do ostrego zapalenia płuc, zakażenia krwi, zapalenia opon mózgowych, a nawet do sepsy. Dlatego zaleca się podawanie małym dzieciom szczepionki przeciw pneumokokom.

Podsumowując można powiedzieć, że mimo iż paciorkowce występują naturalnie w organizmie to jest wiele czynników, które mogą je uaktywnić i spowodować zachorowanie na różne inne zapalenia czy zakażenia. Dlatego trzeba dbać o higienę oraz higieniczny tryb życia, aby zachować wysoką odporność organizmu i nie dopuścić do rozwinięcia się niekontrolowanej infekcji.