Osobowość borderline – objawy, życie z chorym, rodzaje terapii oraz leczenie

Borderline, czyli zaburzenia osobowości z pogranicza – terminu tego po raz pierwszy użył amerykański psychoanalityk węgierskiego pochodzenia – Adolph Stern w 1938 roku,  określając w ten sposób typ osobowości pacjentów, który umiejscawiał  gdzieś pomiędzy zaburzeniami psychotycznymi przypominającymi schizofrenię, a nieprawidłowościami nerwicowymi, nie pozwalającymi funkcjonować pacjentom w sposób prawidłowy.
Kilkanaście lat później termin borderline rozsławił w świecie nauk społecznych, lekarz Robert Knight, a w latach 90 XX wieku, Marsha Linehan – amerykańska psycholog, przedstawiła pierwsze opracowanie terapii dialektyczno – behawioralnej osób cierpiących na zaburzenia z tzw. pogranicza.

Objawy osobowości borderline

Swoistą cechą u pacjentów z osobowością borderline jest opisywany stale zmienny nastrój, jednak bez poważnego zaostrzenia objawów psychotycznych, które mogłoby wskazywać na epizod schizofrenii. Przyczyny pojawienia się tego typu osobowości nie są do końca sprecyzowane, obecnie istnieje sporo teorii według których za borderline odpowiada zaburzona równowaga chemiczna mózgu i wcześniejsze traumatyczne przeżycia pacjentów. Wiodącymi objawami świadczącymi o osobowości w typie borderline, są:

  • chwiejność emocjonalna, oraz niepewność dotycząca obrazu samego siebie – w jednej chwili pacjent do tej pory uważający się za pewnego siebie i wartościowego człowieka, może stwierdzić, ze jest beznadziejny, zły i nie zasługuje na nic dobrego,
  • niepewność w sferze seksualnej – częste zmiany partnerów seksualnych, przypadkowy i niebezpieczny seks,
  • przymus unikania porzucenia, tego rzeczywistego lub wyobrażonego, które jeszcze bardziej mogło by zdestabilizować obraz samego siebie
    i połączone z nim próby szantażu emocjonalnego w przypadku chęci odejścia partnera,
  • skłonność do uzależnień i zachowań kompulsywnych – pacjenci z typem osobowości z pogranicza, często nadużywają alkoholu, leków oraz narkotyków, mają ponadto tendencje do zaburzeń związanych z jedzeniem – anoreksji i bulimii.
  • problemy z koncentracją, które przekładają się na złe wyniki w nauce, a później na kłopoty w pracy,
  • poczucie wszechogarniającej pustki.

Wpływ osobowości borderline na otoczenie

Osoby z osobowością tego typu bardzo często wywołują konflikty w swoim otoczeniu,  a emocje, które pojawiają się przy tym przynoszą im chwilową ulgę
i wyciszenie. Charakterystyczne dla osobowości borderline bywa ponadto:

  • wchodzenie w związki emocjonalne, które charakteryzuje wahanie przechodzące w szybkim tempie od podziwu i idealizacji partnera do uczucia pogardy i nienawiści – dla osobowości z pogranicza wszystko jest czarne lub białe, nie ma miejsca na odcienie szarości,
  • tworzenie związków wyczerpujących emocjonalnie, podczas których pacjenci z borderline często odchodzą od partnera, by za chwilę do niego powrócić,
  • impulsywne zachowania takie jak używanie wyzwisk, podejmowanie prób samobójczych i samookaleczeń w celu wymuszenia konkretnego zachowania, awantury oraz rękoczyny, niebezpieczne prowadzenie pojazdów, wydawanie pieniędzy bez zastanowienia,
  • mężczyzn z borderline charakteryzuje częste wdawanie się w bójki oraz prowokowanie i zaczepianie innych
  • w sytuacjach wyjątkowo stresujących społecznie pacjenci z osobowością borderline mogą doświadczać objawów manii, paranoi oraz halucynacji.

Jak żyć z osobą cierpiącą na borderline?

Interesujące u pacjentów z osobowością z pogranicza jest to, że po mimo wielu zachowań odbiegających od normy często są czarującymi i ujmującymi ludźmi, którymi z łatwością można się zafascynować. Nierzadko pięknie się wysławiają, mają oryginalne zainteresowania i z chęcią pomagają osobom znajdującym się w potrzebie. Przyciągając do siebie ludzi, za chwilę zaczynają ich odrzucać, wchodząc tym samym w zaklęty krąg autodestrukcyjnych zachowań. Wchodzenie w relacje z osobą typu borderline w pracy lub w domu zawsze pozostanie wyjątkowo trudne. Aby nie dopuścić do zaostrzenia konfliktów oraz rozchwiania emocjonalnego, należy przede wszystkim:

  • skontaktować się z lekarzem psychiatrą lub terapeutą, który przekaże odpowiednie instrukcje dotyczące zachowania w codziennych sytuacjach,
  • nie ignorować rozmówcy i uważnie go słuchać,
  • mówić wyraźnie, powoli i pewnym tonem,
  • nie usprawiedliwiać się,
  • nie reagować na próby sprowokowania – przekazywać jasne i  konkretne komunikaty typu: powrócimy do rozmowy, gdy się uspokoisz,
  • pozostać konsekwentnym w wyznaczaniu granic osobie chorej.

Leczenie osoby z borderline – farmakoterapia

Pomocy warto poszukać u lekarza psychiatry, który zaordynuje odpowiednie leczenie. Terapia osób z tym typem osobowości jest niezwykle trudna. Można ją podzielić na farmakologiczną i psychologiczną.  Leczenie przy pomocy medykamentów obejmuje najczęściej:

  • przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych oraz mających za zadanie względną stabilizację nastroju pacjenta – najczęściej stosuje się selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny – takie jak karbamazepina,
  • przyjmowanie leków przeciwpsychotycznych stosowanych również w schizofrenii – takich jak olanzapina lub rysperydon.

Nie jest wskazane przyjmowanie przez  chorych leków typowo uspakajających, ponieważ pacjenci z borderline mający skłonność do popadania w uzależnienia, mogą mieć poważny problem z ich odstawieniem.

f-taniec-borderline Osobowość borderline – objawy, życie z chorym, rodzaje terapii oraz leczenie

Dowiedz się więcej o borderline
Kliknij i sprawdź ceny!

Psychoterapia borderline

Niezwykle ważne jest uzupełnienie procesu leczenia odpowiednio dostosowaną psychoterapią. Terapia taka jest wyjątkowo ciężka dla pacjenta z borderline, ponieważ musi on zaangażować się emocjonalnie sposób absolutny, co stanowi dla niego dodatkowe źródło poważnych lęków. Terapeuta, chcący podjąć się leczenia zaburzeń osoby obarczonej osobowością z pogranicza, powinien

  • mieć doświadczenie w leczeniu osób z tym rodzajem zaburzeń –  konieczne jest bowiem utrzymywanie odpowiedniego dystansu między terapeutą a pacjentem, który może chcieć niebezpiecznie zmniejszyć dystans lub wprost przeciwnie – poczuje, że relacja, którą nawiązał jest zbyt bliska i zechce przerwać leczenie z dnia na dzień,
  • potrafić wytworzyć relację opartą na silnym zaufaniu,
  • posiadać rozległą wiedzę z zakresu leczenia osób ze skłonnościami samobójczymi i tendencjami do manipulowania otoczeniem.

Dużym powodzeniem cieszy się wspomniana na początku, terapia dialektyczno – behawioralna, zgodnie z którą, pacjent powinien nauczyć się uświadamiać swoje myśli i zachowania bez oceniania ich, nauczyć się asertywności oraz trenować wchodzenie w prawidłowo ukształtowane relacje z innymi ludźmi. Terapia kładzie ponadto nacisk na wykształcenie u pacjenta z borderline umiejętności radzenia sobie z kryzysami oraz sytuacjami mogącymi wywoływać
u niego emocjonalne reakcje stresowe. Istotnym elementem psychoterapii są warsztaty, podczas których pacjent uczy się radzić sobie z emocjami każdego typu.

Osobowość borderline – objawy, życie z chorym, rodzaje terapii oraz leczenie
5 (100%) 5 votes
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.