Narkolepsja – przyczyny, objawy, leczenie

Narkolepsja to dość rzadko pojawiające się zaburzenie snu. Sama nazwa schorzenia wywodzi się od połączenia dwóch greckich słów: nárke, które oznacza “kurcz” bądź “odrętwienie” oraz lêpsis, które oznacza “napad”. Sama etymologia słowa ładnie pokazuje z jaką chorobą ma się do czynienia. Choroba ta należy do grona chorób przewlekłych i jej leczenie, choć jest jak najbardziej możliwe, może przebiegać tylko objawowo.
Należy przede wszystkim uświadomić sobie jedną – narkolepsja jest chorobą przewlekłą i bardzo mocno utrudniającą życie. W dodatku nie istnieje skuteczny sposób, który pozwoliłby na całkowite wyleczenie. Jak już zostało powiedziane – podczas całego procesu leczenia, na tym etapie technologii, można liczyć tylko na leczenie objawów. Jednak z całą pewnością jest to choroba, z którą można żyć, którą można sobie oswoić. Nie od dziś przecież wiadomo, że człowiek najbardziej się boi tego, czego nie zna. Dlatego, jeżeli człowiekowi przyjdzie zmierzyć się z chorobą – nie powinien się poddawać i załamywać. Powinien zapoznać się z chorobą, zdobyć wiedzę i móc ją efektywnie wykorzystywać w walce z chorobą. Szacuje się, że narkolepsja jest chorobą, która dotyka 0,03–0,16% ogółu populacji.

Jakie są przyczyny narkolepsji?

Niestety nie są jeszcze do końca znane przyczyny, które doprowadzają do narkolepsji. Jednak w toku wytężonych badań naukowych naukowcom udało się dojść już do pewnych wniosków. Niektóre są niezaprzeczalne, niektóre nadal jeszcze potrzebują potwierdzenia. Dość zagadkowe objawy narkolepsji z całą pewnością związane są z zaburzeniem regulacji fazy REM. Choroba zaliczana jest do grona zaburzeń na polu neurologicznym. Pojawiają się też naukowe teorie, wciąż jeszcze wymagające potwierdzenia, według których narkolepsja jest chorobą autoimmunologiczną. Wskazywać ma na to proteina, która stanowi swoisty rodzaj neuroprzekaźnika – oreksyna, która zwana jest również hypokretyną. Udowodnione zostało, że u osób chorych na narkolepsję produkowana jest ona w dużo mniejszych ilościach niż ma to miejsce w przypadku osób zdrowych.
Badania na temat narkolepsji są utrudnione nie tylko dlatego, że objawy należą do dość niestandardowych, ale także dlatego, że nie można przeprowadzić badań, by móc z całą pewnością określić czynniki, które sprawiają, że człowiek należy do grupy ryzyka. Nie jest to możliwe z bardzo prostego powodu – narkolepsja może dotknąć każdego. Najczęściej zaczyna się w wieku nastoletnim, podczas procesu dojrzewania, choć może pojawić się również po dwudziestym roku życia. Nie ma żadnej reguły, a statystycznie rzecz biorąc – kobiety i mężczyzn, niezależnie od trybu życia, który prowadzą, historii chorób rodziny, miejsca zamieszkania czy też rasy, którą reprezentują – narkolepsja dotyka równie często. W dodatku od pojawienia się pierwszych objawów choroby do chwili jej prawidłowej diagnozy mija średnio 10-15 lat, co dodatkowo utrudnia zlokalizowanie właściwej przyczyny choroby.

Poznaj objawy narkolepsji

Skoro wiadomo już czym jest narkolepsja, warto zapoznać się z jej objawami. Objawy narkolepsji można podzielić na dwie grupy: te, które występują u wszystkich chorych i te, które również należą do spektrum zaburzeń związanych z narkolepsją, jednak nie pojawiają się u wszystkich chorych. Jakie są zatem objawy narkolepsji? Można wśród nich odnaleźć:

  • senność podczas dnia – to jeden z objawów, który może nękać ludzi całymi latami. Jednocześnie jest też najczęściej bardzo długo ignorowany, lekceważony i tłumaczony stresem czy bezsennością lub innymi, tego rodzaju dolegliwościami. Właśnie to sprawia, że prawidłowa diagnoza bardzo często zajmuje naprawdę wiele lat, a liczba osób, która jest dotknięta tą przypadłością może być tylko szacunkowa, a to wszystko z powodu mnóstwa ludzi, którzy nie mają szans na jakąkolwiek diagnozę, bo nie zgłaszają się do lekarza.
  • katapleksja – nagłe rozluźnienie się wszystkich mięśni. Klasyfikowane jako główny objaw narkolepsji. Chory traci napięcie w mięśniach i nie jest w stanie utrzymać się na nogach. Może mieć łagodny przebieg – ugięcie kolan, opadnięcie głowy czy rąk lub też poważny, w których chory wygląda jakby zupełnie stracił przytomność, choć tak naprawdę zachowuje pełną świadomość, jedynie nie jest w stanie zapanować nad swoimi mięśniami.
  • paraliż senny – dolegliwość, w której człowiek budzi się, ale nie może się ruszyć ani nic powiedzieć. Objaw często łączony z atakami paniki.
  • omamy hipnagogiczne, halucynacje – stan, w którym zdrowy znajduje się w stanie zawieszenia między snem a jawą. Często, choć nie zawsze, występuje jednocześnie z paraliżem sennym.
  • problemy ze snem w nocy – problemy z zaśnięciem lub częste pobudki.
  • utrata ostrości widzenia tuż przed atakiem.
  • przejawianie zachowań automatycznych – wykonywanie danych czynności bezwiednie, bez pamiętania o nich później.

Poza tymi objawami, tak typowymi dla narkolepsji często występują też objawy, które bezpośrednio z narkolepsji wynikają:

  • objawy depresji,
  • uczucie chronicznego zmęczenia
  • brak koncentracji
  • kłopoty z pamięcią

Narkolepsja nie wpływa na długość życia chorego i nie jest chorobą śmiertelną. Chociaż może doprowadzić do śmierci i niebezpiecznych, zagrażających zdrowiu sytuacji, na przykład gdy chory dostanie ataku katapleksji podczas prowadzenia samochodu. Dlatego chorym ze zdiagnozowaną narkolepsją nie pozwala się na robienie prawa jazdy i prowadzenie pojazdów.

Narkolepsja – jak ją leczyć?

Skuteczne leczenie narkolepsji, sprawienie w toku leczenia, że narkolepsja zniknie niestety nie jest jeszcze możliwe. Dlatego leczenie przebiega objawowo. Dlatego w toku leczenia stosuje się leki przeciwdepresyjne oraz leki pobudzające, które mają na celu wydłużyć czas, w którym człowiek czuwa i nie zasypia. Poza leczeniem farmakologicznym zaleca się również, by chory kontrolował swój poziom senności i zażywał kontrolowanych drzemek w ciągu dnia. Bardzo ważna jest również odpowiednia dieta i doza ćwiczeń fizycznych – odpowiednia dawka ruchu wyzwala hormony szczęścia, które pozwalają człowiekowi przezwyciężyć senność i zmęczenie. Bardzo ważna jest również odpowiednia edukacja – narkolepsja nie jest chorobą, którą można ukrywać przed bliższym i dalszym otoczeniem bez szkody dla siebie.

Narkolepsja – przyczyny, objawy, leczenie
Oceń artykuł!
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.