Nadczynność wtórna tarczycy – przyczyny, objawy, leczenie

Tarczyca to małe, ale za to jedno z najważniejszych ośrodków w ludzkim ciele zajmujące się produkcją hormonów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania i dobrego samopoczucia. Ich brak lub zaburzenie w wydzielaniu, zarówno zmniejszenie jak i zwiększenie mogą być przyczyną wielu niepożądanych skutków. Jednym z takich dolegliwości jest nadczynność wtórna. O tym, jak ją należy rozpoznać, które sygnały mogą wydawać się niepokojące i kiedy należy udać się do lekarza, napiszemy poniżej.

Tarczyca – dlaczego jest taka ważna?

Tarczyca jako narząd występuje jedynie u kręgowców, w tym także u ludzi. Warto wiedzieć, że jest to gruczoł nieparzysty, w przeciwieństwie do na przykład nadnerczy, które występują odpowiednio prawe i lewe. Hormony, z a produkcję których odpowiada tarczyca, to:

  • Trójjodotyroninę ( często oznaczaną w skrócie jako T3)
  • Tyroksynę
  • Kalcytoninę

Trójjodotyronina i tyroksyna głównie odpowiadają za gospodarkę jodową organizmu. Ponasto pobudzają takie procesy jak utlenianie tkankowe, przyśpiesza przemiany metaboliczne poprzez rozpad tłuszczów do kwasów tłuszczowy i glicerolu, a także wpływa na pobieranie i zużyanie przez komórki glukozy pochodzącej z przewodu pokarmowego. Co należy szczególnie zaznaczyć, działanie T3 i T4 jest niezwykle istotne do prawidłowo przebiegającego procesu związanego z rozmnażaniem się, laktacją, a także dojrzewaniem młodocianych osobników.

Co ciekawsze, kalcytonina ma zgoła odmienne zadanie. Przewodzi gospodarce wapniowo-fosforanowej organizmu, powodując wbudowywanie z osocza do krwi związków wapnia, zmniejszając tym samym ich stężenie.

Nadczynność wtórna tarczycy: przyczyny

Nadczynność wtórna tarczycy jest najczęściej spowodowana nadmierna produkcja hormonu tyreotropowego (TSH). W odróżnieniu od hormonów tarczycy, TSH jest produkowany przez przysadkę mózgową i jest jednym z sygnałów dla organizmu informujących go o tym, które hormony powinny zostać następnie wydzielane (T3 i T4) na podstawie stężenia TSH we krwi. Jeżeli stężenie hormonów tarczycy we krwi jest zbyt niskie, przysadka mózgowa stymuluje do ich produkcji, uwalniając TSH. W odwrotnej sytuacji, kiedy mamy do czynienia z nadmiarem hormonów tarczycy, poziom TSH jest bardzo niski. W przypadku wtórnej nadczynności tarczycy nadmierne wydzielanie TSH może być spowodowane przez obecność guza w jej sąsiedztwie: tak zwanego gruczolaka przysadki.

Warto też zaznaczyć, że zaledwie jeden procent wszystkich nadczynności tarczycy ma charakter wtórny.

Nadczynność wtórna tarczycy: objawy

Podczas nadczynności zaburzeń występuje szereg dość specyficznych objawów, o których należy powiedzieć jak najszybciej lekarzowi pierwszego kontaktu. Jeśli będzie to konieczne, zleci on dalsze, pogłębioną diagnostykę u endokrynologa, a także zostanie wdrożone odpowiednie leczenie.

Objawy, które powinny zaniepokoić, to:

  • Wzmożona nerwowość
  • Drażliwość
  • Trudności ze skupieniem uwagi
  • Bezsenność
  • Nadmierne, nieadekwatne pobudzenie
  • Depresja
  • Spadek masy ciała
  • Częstsze oddawanie stolca z biegunką
  • Szybsze męczenie się
  • Faliste drgania mięśni
  • Kołatanie serca
  • Nadmierne pocenie się
  • Wypadanie włosów
  • Nadmierne łamanie się paznokci
  • Zaburzenia miesiączkowania
  • Niepłodność
  • Wytrzeszcz oczu (bardzo charakterystyczne!)
  • Wole, czyli powiększona tarczyca
  • Ból oczu
  • Łzawienie
  • Niewyraźne widzenie

Nadczynność wtórna tarczycy: jak leczyć?

Przeważnie odpowiednie leczenie zostaje podjęte dopiero po uzyskaniu wyników od endokrynologa, gdzie zostanie określony poziom T3 i T4. Zaniechanie leczenia może być bardzo groźne do zdrowia i doprowadzić do tak zwanego przełomu tarczycowego. Jest to bardzo poważne naruszenie homeostazy poprzez nadmierną produkcję hormonów.

Przeważnie wykorzystywana jest farmakoterapia w leczeniu nadczynności. W niektórych wypadkach lekarz może zdecydować się na operację, polegającą na wycięciu części lub nawet całości tarczycy.

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.