Nadczynność tarczycy u dzieci – rodzaje, objawy, przyczyny, leczenie

Nadczynność tarczycy to bardzo popularna dolegliwość. Dotyka ona w większości kobiet (10 razy częściej niż mężczyzn). Choroba polega na nadmiernym wydzielaniu hormonów przez gruczoł tarczowy. Z reguły daje ona wyraźne objawy, które pozwalają nam na reakcję i rozpoczęcie leczenia. Nadczynności tarczycy nie powinno się lekceważyć, gdyż potrafi ona doprowadzić do bardzo niebezpiecznych powikłań. Co jednak jeśli choroba ta dotknęła Twoje dziecko? Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat, trafiłeś w odpowiednie miejsce. Zapoznaj się z niniejszym artykułem, a z pewnością znajdziesz odpowiedzi na swoje pytania.

Nadczynność tarczycy u dzieci – charakterystyka choroby

Nadczynność tarczycy u dzieci objawia się niskim stężeniem hormonu TSH, który produkowany jest przez przysadkę mózgową. Jaki jednak ma to związek z tarczycą? Przysadka mózgowa jest organem nadrzędnym dla gruczołu tarczowego. Produkuje ona wspomniany wcześniej hormon o nazwie TSH. Odgrywa on bardzo ważną funkcję w regulowaniu wielu funkcji naszego organizmu. Gruczoł tarczowy z kolei zajmuje się wytwarzaniem hormonów T3 oraz T4. Wraz z TSH tworzą one nierozłączne ‘trio’, którego stężenie oraz wzajemne proporcje stanowią bardzo ważną informację w kontekście diagnozy chorób tarczycy. Gdy T3 i T4 produkowane są w nadmiarze, mowa o jej nadczynności. Wówczas przysadka mózgowa ogranicza wytwarzanie TSH, co wyraźnie widoczne jest na wynikach badań laboratoryjnych. Niski poziom tego hormonu jest jednym z sygnałów alarmujących o rozwoju nadczynności tarczycy.

Rodzaje nadczynności tarczycy u dzieci

Wyróżnia się kilka typów nadczynności tarczycy u dzieci. Dzięki stworzeniu dokładnej klasyfikacji odmian tej dolegliwości można zapewnić naszym pociechom skuteczniejsze leczenie.

  • Nadczynność pierwotna. Powstaje ona na wskutek dolegliwości takich jak choroba Gravesa i Basedowa, zapalenie tarczycy, guzki tarczycy, podaż egzogennych hormonów tarczycowych lub nadmierna podaż jodu. Badania laboratoryjne wykazują wzrost poziomu tyroksyny wolnej (fT4) oraz trijodotyroniny wolnej (fT3), a także spadek TSH.
  • Nadczynność wtórna. Odmiana ta występuje u dzieci bardzo rzadko. Powodują ją gruczolaki przysadki oraz brak wrażliwości tkanek organizmu na hormony produkowane przez tarczycę. Badania tarczycy wykazują wzrost poziomu tyroksyny wolnej (fT4) oraz trijodotyroniny wolnej (fT3), podczas gdy TSH może pozostawać w normie lub rosnąć.
  • Nadczynność subkliniczna. Jest to nietypowy rodzaj nadczynności tarczycy u dzieci oraz dorosłych, który charakteryzuje się brakiem wyraźnych objawów. Badania laboratoryjne wykazują stężenie tyroksyny wolnej (fT4) i trijodotyroniny wolnej (fT3) w normie oraz spadek TSH. Praktycznie rzecz ujmując nadczynność subkliniczna może być zarówno nadczynnością
  • Przełom tarczycowy. Jest to wyjątkowy stan, który następuje przy nagłej intensyfikacji nadczynności tarczycy. O przełomie tarczycowym mówimy, gdy tolerancja organizmu na nadmiar hormonów ulega wyczerpaniu.

Nadczynność tarczycy u dzieci – objawy

Warto mieć na uwadze, iż choroby tarczycy występują u dzieci skrajnie rzadko. Poza tym poszczególne objawy tego typu dolegliwości często są nieco inne niż w przypadku osób dorosłych. Co więcej, symptomy potrafią występować w ograniczonym stopniu lub wybiórczo, co dodatkowo utrudnia rozpoznanie choroby. Z tego powodu w celu postawienia odpowiedniej diagnozy konieczna jest spostrzegawczość rodziców. Niemowlę nie jest w stanie wskazać, co mu dolega, podczas gdy starsze dzieci mogą uznać pewne symptomy jako coś normalnego. Poza tym ogromną rolę w dostrzeżeniu pewnych objawów odgrywa wykwalifikowany lekarz, który dzięki wnikliwemu wywiadowi potrafi odkryć prawdziwą naturę choroby.

Nadczynność tarczycy u dzieci mogą charakteryzować symptomy takie jak:

  • zaczerwienione oczy,
  • potliwość,
  • wysypki,
  • zbyt wilgotna skóra,
  • napady gorąca,
  • wytrzeszcz oczu (objaw typowy dla problemów z tarczycą),
  • drżenie rąk,
  • biegunki,
  • utrata włosów,
  • lęki,
  • utrata wagi mimo dobrego apetytu,
  • pobudzenie psychomotoryczne,
  • trudności w zachowywaniu równowagi,
  • zwiększenie objętości krwi,
  • podwyższenie skurczowego ciśnienia krwi, a obniżenie rozkurczowego.

Przyczyny nadczynności tarczycy u dzieci

Wśród najczęstszych przyczyn tej dolegliwości wymienia się następujące czynniki:

  • Choroba Gravesa-Basedowa. Jest to dolegliwość wyrastająca na podłożu autoimmunologicznym. Powoduje ona produkcję przeciwciał, które z kolei zmuszają tarczycę do wytwarzania zbytecznych ilości hormonów T3 i T4. Stan ten stwierdza się u dzieci bardzo rzadko, niemniej jednak może on wystąpić.
  • Wole obojętne. Choroba ta polega na powiększeniu wola (okolice krtani), co dzieje się na skutek niedoboru jodu. W tym przypadku stosuje się leczenie jodkiem potasu. Dolegliwość oraz powikłania z nią związane mogą doprowadzić do nadczynności tarczycy u dzieci.
  • Zespół odporności na hormony tarczycy. Jest to wyjątkowa choroba, podczas której mogą wystąpić objawy typowe zarówno dla nadczynności, jak i niedoczynności tarczycy. Polega ona na uodpornieniu się tkanek organizmu na działanie hormonów produkowanych przez gruczoł tarczowy.
  • Ostre zapalenie tarczycy. Jest to stan zapalny tarczycy powodowany działalnością baterii. Jedną z jego konsekwencji może stać się nadczynność gruczołu.

Czasami do nadczynności tarczycy u dziecka mogą doprowadzić następujące stany chorobowe:

Nadczynność tarczycy u dzieci – leczenie

Po rozpoznaniu dolegliwości przez lekarza, jak najszybciej powinno się rozpocząć proces leczenia. Dziecko musi być od stałą opieką endokrynologa, z tego powodu w wielu przypadkach stosuje się hospitalizację. W zależności od sytuacji stosuje się którąś z trzech poniższych metod leczenia:

  • Farmakologiczne. Polega ono na przyjmowaniu leków, z reguły tyreostatyków, których zadaniem jest spowolnienie produkcji hormonów tarczycy. Niestety środki te są bardzo silne, w związku z czym często powodują groźne skutki uboczne. Nie można więc poddać każdego dziecka tego typu terapii.
  • Leczenie promieniotwórczym izotopem jodu J 131. Na skutek terapii substancją promieniotwórczą część tarczycy ulega uszkodzeniu, dzięki czemu zaczyna ona wydzielać mniejszą ilość hormonów. Zabieg ten jest także wiąże się z pewnymi potencjalnymi skutkami ubocznymi, dlatego przez podjęciem ostatecznej decyzji należy dokładnie zastanowić się nad jej możliwymi konsekwencjami.
  • Interwencja chirurgiczna. Operacja tarczycy to najbardziej inwazyjna metoda walki z nadczynnością tarczycy u dzieci. Polega ona na usunięciu części tarczycy lub jej nadczynnych guzków.
Nadczynność tarczycy u dzieci – rodzaje, objawy, przyczyny, leczenie
Oceń artykuł!
Może ci się spodobać również