Nadczynność tarczycy – objawy, rodzaje, przyczyny, leczenie oraz dieta

Nadczynność tarczycy powstaje wskutek nadmiernego wydzielania hormonów gruczołu tarczycowego. Dolegliwość ta daje wyraźne objawy oraz może doprowadzić do niebezpiecznych powikłań. Wyróżnia się niedoczynność tarczycy pierwotną oraz wtórną. Czy podejrzewasz wystąpienie tej choroby u siebie lub kogoś z bliskich? Zapoznaj się z niniejszym wpisem, a dowiesz się więcej na temat objawów, przyczyn, leczenia i rodzajów nadczynności tarczycy.

Nadczynność tarczycy – charakterystyka choroby

Nadczynnością tarczycy nazywa się zaburzenie powodujące nadprodukcję hormonów. Wpływa to negatywnie na pracę całego organizmu. Tarczyca zajmuje się wytwarzaniem dwóch hormonów: T3 i T4 (znane także jako trijodotyronina oraz tyroksyna). Od ich odpowiedniej zawartości w ludzkiej krwi zależy prawidłowe funkcjonowanie większości tkanek w ludzkim ciele. Pracę tarczycy kontroluje z kolei przysadka mózgowa. Narząd ten również ma niemały wkład w kontrolowanie gospodarki hormonalnej. Nadczynność tarczycy dotyczy od 1 do 2% dorosłych w Polsce. Rozwija się ona głównie kobiet w wieku 20-40 lat. U dzieci pojawia się rzadko.

Rodzaje nadczynności tarczycy

Rodzaje nadczynności tarczycy można wyróżnić ze względu na pochodzenie oraz przebieg choroby. Chcąc określić, czy pojawiła się ona nagle, czy też wyrosła na kanwie wcześniejszych zmian w gruczole mówi się o dwóch typach:

  • Nadczynność pierwotnej,
  • Nadczynność wtórnej.

Chcąc jednak ustalić charakter oraz przebieg dolegliwości, używa się innej klasyfikacji. Wyróżnia się kolejne dwa typy:

  • Choroba Gravesa-Basedowa – choroba o podłożu autoimmunologicznym, która sztucznie pobudza tarczycę do nadprodukcji hormonów.
  • Choroba Plummera – choroba objawia się guzkiem lub guzkami w miąższu tarczycy. Guzki z reguły są łagodne, niemniej jednak po czasie mogą stać się złośliwe.

Nadczynność tarczycy – objawy

Do klasycznych objawów nadczynności tarczycy zalicza się następujące symptomy:

  • utrata wagi,
  • drgania rąk i dłoni,
  • częste biegunki,
  • zaburzenia pracy serca, uczucie kołatania,
  • bezsenność,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • fale gorąca,
  • dermografizm,
  • nadmierna potliwość,
  • nadpobudliwość.

Warto pamiętać, że każdy przypadek jest inny, w związku z czym nie wszystkie objawy muszą wystąpić u danego pacjenta.

Przyczyny nadczynności tarczycy

Wśród najczęstszych przyczyn nadczynności tarczycy wymienia się:

  • przewlekła choroba zakaźna,
  • chroniczny stres,
  • silny uraz psychiczny,
  • inne zaburzenia hormonalne, często związane z dorastaniem,
  • ciąża,
  • guzy przysadki mózgowej,
  • nadmiar jodu w organizmie.

Czasami dolegliwość tę mogą spowodować także następujące czynniki:

  • podostre zapalenie tarczycy,
  • poporodowe zapalenie tarczycy.

Ryzyko zapadnięcia na nadczynność tarczycy jest znacznie większa u kobiet.

Nadczynność tarczycy – diagnostyka

Skuteczne rozpoznanie możliwe jest dzięki dokładnym badaniom klinicznym. Powszechną metodą jest określenie stężenia odpowiednich hormonów we krwi pacjenta. Jeśli nadczynność tarczycy zostanie potwierdzona, lekarz prawdopodobnie zleci wykonanie kolejnych badań pomocniczych, które pomogą dotrzeć do przyczyn dolegliwości. Umożliwi to zaplanowanie odpowiedniej terapii. Oto lista najpopularniejszych badań pomocniczych:

  • USG tarczycy,
  • badanie przeciwciał przeciwtarczycowych we krwi,
  • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa,
  • scyntygrafia tarczycy.

Leczenie nadczynności tarczycy

Na leczenie nadczynności tarczycy składa się wiele elementów. Skuteczna terapia opiera się nie tylko na dobraniu odpowiednich środków farmakologicznych, lecz także na zmianie stylu życia oraz opracowaniu przemyślanej diety. Poza tym, warunkiem skuteczności leczenia jest systematyczność. Terapia przeciwko nadczynności tarczycy z reguły opiera się lekarstwa przepisane przez medyka. Z reguły są to:

  • Leki przeciwtarczycowe (tyreostatyki). Środki tego typu powstrzymują produkcję hormonów tarczycy. Poza tym Tyreostatyki łagodzą symptomy. Zmniejszają one drgania dłoni oraz zaburzenia rytmu serca. Pierwsze efekty widoczne są dopiero po 2-4 tygodniach od rozpoczęcia kuracji. Niestety trzeba przygotować się także na potencjalne skutki uboczne. Zalicza się do nich przede wszystkim bóle stawów, problemy skórne oraz stosunkowo groźną agranulocytozę. Ostatnia z wymienionych wyżej dolegliwości powoduje zmniejszenie ilości neutrofilów we krwi. Dzieje się to z powodu odwracalnego, toksycznego uszkodzenia szpiku. Agranulocytoza ustępuje dopiero po odstawieniu leku.
  • Doustne podawanie jodu promieniotwórczego. Terapia ta powoduje trwałe i nieodwracalne niszczenie komórek tarczycy. Dzięki częściowemu uśmierceniu gruczołu produkuje on znacznie mniejszą ilość hormonów. Jod promieniotwórczy nie może być stosowany w przypadku kobiet karmiących oraz brzemiennych.
  • Interwencja chirurgiczna. Tak inwazyjna metoda stosowana jest jedynie w skrajnych przypadkach, na przykład wtedy, gdy podejrzewa się obecność nowotworu tarczycy. Operacja może pociągnąć za sobą wiele niechcianych skutków ubocznych takich jak porażenie strun głosowych lub nieodwracalna niedoczynność przytarczyc.

Nadczynność tarczycy – dieta

Hormony tarczycy – trójjodotyronina oraz tyroksyna są odpowiedzialne za regulację metabolizmu. Z tego powodu nadczynność tarczycy – która objawia się nadmiernym wydzielaniem wyżej wymienionych hormonów powoduje zwiększenie przemiany materii. W efekcie osoby cierpiące na tę dolegliwość mają zawyżone zapotrzebowanie kaloryczne. Dlatego też w przypadku nadczynności tarczycy zaleca się dietę wysokokaloryczną. Warto zadbać także o regularność w spożywaniu posiłków.

Pamiętaj, aby w spożywanych przez Ciebie produktach znalazły się związki takie jak:

Unikaj natomiast spożywania jodu oraz palenia tytoniu. Nie zapomnij o regularności w terapii oraz o wzmożeniu aktywności fizycznej.

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.