Kwas acetylosalicylowy-czym jest, kiedy stosować, jakie skutki uboczne wywołuje?

Współcześnie istnieje sporo leków, które mają nam pomóc wielu chorób. Często używanymi lekami są środki z grupy leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych. Do grupy tych preparatów zalicza się kwas acetylosalicylowy. Środek ten posiada takie działanie jak przeciwgorączkowe, przeciwbólowe i przeciwzapalne. Natomiast przeciwzakrzepowe właściwości kwasu acetylosalicylowego zostały odkryte dopiero w ostatnich dwóch dekadach.

                 Czym jest kwas acetylosalicylowy(ASA)?

Jest to związek o charakterze niesteroidowym i przeciwzapalnym będący pochodną kwasu salicylowego, który podawany jest w stanach gorączkowych, bólowych czy zapalnych. Substancja ta wykazuje działanie antyagregacyjne. Podawany w większych dawkach działa przeciwzakrzepowo. Częściowo wchłania się z żołądka, ale w większości w jelicie cienkim.

                 Kiedy kwas acetylosalicylowy zaczyna działać?

Związek ten zaczyna działać już po 15 minutach, natomiast maksymalne działanie leku zauważa się w 4 do 6 godzin po przyjęciu. Należy zauważyć, że alkaliczny mocz przyśpiesza wydalanie. W ramach profilaktyki zakrzepicy wymagany efekt stosowania jest osiągany dopiero po kilku dniach przyjmowania leku. Z tego względu dawko początkowo jest większa, aby później ulec zmniejszeniu. Co najważniejsze pacjentowi nie wolno samodzielnie zmieniać dawki, która została ustalona przez lekarza. Takie samowolne działanie może stanowić zagrożenie dla zdrowia.

                 Kiedy należy podawać kwas acetylosalicylowy?

W przypadku kwasu acetylosalicylowego wskazaniami do jego podania są takie stany jak:

  • gorączka,
  • gorączka reumatyczna,
  • dolegliwości bólowe,
  • bóle mięśniowe i tkanek okołostawowych,
  • bóle zębów,
  • bóle głowy,
  • bóle menstruacyjne o niewielkim nasileniu.

Z uwagi na działanie antyagregacyjnie kwas acetylosalicylowy jest stosowany doraźnie w zawale serca, a także przy:

  • udarze niedokrwiennym mózgu,
  • niestabilnej chorobie wieńcowej czy
  • profilaktyce wtórnej ostrych incydentów wieńcowych i mózgowych,
  • przewlekłej chorobie wieńcowej,
  • po wszczepieniu pomostów aortalno-wieńcowych,
  • po angioplastyce wieńcowej oraz
  • osobach z zarostową miażdżycą tętnic obwodowych.

               Jakie są przeciwwskazania do stosowania kwasy acetylosalicylowego?

W przypadku leku wykazującego dość szerokie spectrum działania pojawiają się zazwyczaj pewne przeciwwskazania do jego stosowania. Kwasu acetylosalicylowego nie powinny stosować osoby, które wykazują nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu lub salicylany. Dodatkowo substancji tej nie powinny stosować osoby cierpiące na:

  • astmę aspirynową,
  • czynną chorobę wrzodową żołądka lub dwunastnicy,
  • zaburzenia krzepnięcia,
  • małopłytkowość.

Kwasu nie powinny stosować również kobiety w III trymestrze ciąży i w okresie karmienia piersią. Ponadto szczególną ostrożność powinny zachować osoby chorujące na:

  • przewlekłe choroby układu oddechowego,
  • alergiczny nieżyt nosa,
  • obrzęk błony śluzowej nosa lub
  • polipy nosa.

Ponadto wyklucza się zażywanie kwasu łącznie z takimi lekami jak:

  • metotreksat w dawce >=15 mg/tydz,
  • doustne leki przeciwcukrzycowe z grupy sulfonylomocznika,
  • leki przeciw dnie moczanowej.

Kwasu salicylowego nie powinno się stosować na 5 do 7 dni przed planowanym zabiegiem operacyjnym.

                    Jak kwas salicylowy oddziałuje z innymi lekami?

Udowodniono, że kwas salicylowy hamuje działanie leków hipotensyjnych, osłabia działanie leków, które zwiekszają wydalanie kwasu moczowego oraz osłabia działanie moczopędne furosemidu i tiazydów. Dodatkowo nasila działanie:

  • antagonistów wit. K,
  • azotanów,
  • leków przeciwcukrzycowych.

Stosowanie kwasu acetylosalicylowego zwiększa stężenie wolnego kwasu walproinowego, a także może zwiększać stężenie digoksyny w surowicy krwi. W przypadku jednoczesnego stosowania z lekami trombolitycznymi lub innymi, które hamują agregację płytek mogą podnosić ryzyko wydłużenia czasu krwawienia i krwotoków. Natomiast równoczesne stosowanie kortykosteroidów może zwiększyć się częstość występowania krwawień i owrzodzeń przewodu pokarmowego. Warto podkreślić, że leki, których celem jest zobojętnienie soku żołądkowego  zmniejszają wchłanianie kwasu acetylosalicylowego.

                    Wpływ alkoholu na stosowanie kwasu salicylowego

W przypadku jednoczesnego stosowania kwasu salicylowego i spożywania alkoholu mogą nasilić działanie niepożądane kwasu acetylosalicylowego. natomiast gdy stosowane są większe dawki kwasu acetylosalicylowego dochodzi do zwiększenia stężenie alkoholu we krwi.

                     Kwas acetylosalicylowy a działania niepożądane

Jak w przypadku każdego leku kwas może wykazywać działania niepożądane. Stosowanie kwasu acetylosalicylowego grozi pojawieniem się takich stanów jak:

  • dolegliwości dyspeptyczne,
  • uszkodzenie błony śluzowej żołądka z krwawieniem,
  • wrzody trawienne,
  • małopłytkowość,
  • hipoprotrombinemia,
  • uszkodzenie nerek,
  • zaburzenia czynności wątroby,
  • odczyny alergiczne skórne,
  •  zaburzenia słuchu i ostrości wzroku,
  • zawroty głowy i szum w uszach.

W sytuacji, gdy kwas acetylosalicylowy jest przyjmowany długotrwale może dojść do ciężkiego zaburzenia czynności nerek i niewydolności nerek. Warto podkreślić, że dawka śmiertelna to 20–30 g.

                      Jak dawkować kwas acetylosalicylowy?

Kwas salicylowy jest podawany w dawkach, które są różne dla dorosłych i dla dzieci. Standardową dawką jest podanie do 2,5 g na dzień w dawce podzielonej. Większa dawka jest wymagana w takich sytuacjach jak:

  • świeży zawał serca,
  • udar niedokrwienny mózgu i
  • niestabilna choroba wieńcowa

Przyjmuje się, że jest to dawka początkowa 160–325 mg, a później zmniejszona do dawki 75–160 mg na dzień. Z kolei w ramach prewencji stosowana jest dawka 160–325 mg na dzień. Natomiast w przypadku młodzieńczego zapalenia stawów u dzieci stosuje się u dzieci ważących mniej niż 25 kg dawkę 60–90 mg, u dzieci powyżej 25 kg dawka ustalona jest na 2,4–3,6 g(w dawkach podzielonych).

Działanie kardioprotekcyjne to zwykle 75–150 mg na dobę. Są to dawki, które pozwalają na zmniejszenie zdolności płytek do agregacji. Warto podkreślić, że zawiesiny lub tabletki zapewniają uwalnianie substancji czynnej w żołądku co skutkuje szybkim wchłanianiem. Jednakże jednocześnie wykazują drażniące działanie kwasu acetylosalicylowego na błonę śluzową żołądka. Z tego powodu dopuszczone do obrotu są tabletki powlekane dojelitowe, które są wolniej wchłaniane(do uwalniania substancji czynnej dochodzi dopiero w jelicie cienkim), ale posiadają mniejsze oddziaływanie drażniące na błoną śluzową żołądka.

                        Jakie objawy ma przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego?

Zawsze istnieje możliwość przedawkowania leku, w tym kwasu acetylosalicylowego. Przedawkowanie tej substancji objawia się zawrotami głowy, szumami w uszach, nudnościami, wymiotami, a nawet zaburzeniami słuchu i wzroku. W późniejszym stadium przedawkowania tego kwasu może pojawić się kwasica metaboliczna. Do tego dochodzą tak nieprzyjemne objawy jak drgawki, śpiączki, zapaść czy niewydolność nerek. Należy podkreślić, że przedawkowanie kwasu acetylosalicylowego może grozić śmiercią.

                          Gdzie znajduje się kwas acetylosalicylowy?

Kwas acetylosalicylowy wchodzi w skład takich lekarstw jak aspiryna czy polopiryna. Kwas ten może pomóc w profilaktyce i leczeniu chorób układu krążenia, osteoporozy czy dolegliwości wątroby.  Prowadzone są również badania mające wykazać wpływ kwasy na profilaktykę nowotworów jelita grubego i piersi.

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.