Krztusiec – objawy, leczenie, profilaktyka, zachorowanie

Krztusiec, czyli literacki koklusz, przez ostatnie dziesiątki lat stał się prawie całkowicie zapomnianą chorobą, a to przede wszystkim za sprawą obowiązkowych szczepień. Kiedyś groźna choroba o wysokim procencie umieralności, szczególnie wśród dzieci, jeszcze do niedawna wydawała się nierealna. Jednak choroba ta powraca i to coraz częściej. Negacja zasadności szczepień okresu dziecięcego prowadzi do powolnego powrotu zapomnianej dolegliwości. Wyjątkowość tej choroby, a przede wszystkim odsuniecie jej do archiwum medycznego powoduje, że chorzy na krztusiec bardzo często są niewłaściwie diagnozowani i leczeni na wszelkie inne choroby, włącznie z rakiem płuc.

Krztusiec, co to jest?

Lekarze coraz częściej mają do czynienia z krztuścem. Jest to choroba zakaźna, przenoszona drogą kropelkową. Wywołuję ją bakteria Bordatella pertussis . Jej wyjątkowość, a jednocześnie cecha, która decyduje o niezwykle niebezpiecznym charakterze choroby polega na obecności  toksyny krztuścowej wywołującej leukocytozę z limfocytozą a jednocześnie hamującej makrofagi i limfocyty wędrujące do punktów zapalnych w organizmie. Wskutek tego bakterie nie napotykają na żaden opór i przyklejają się do nabłonka wyścielającego drogi oddechowe.

Źródłem zakażenia krztuścem jest chory człowiek i to on jest jedynym gospodarzem pałeczek krztuśca, zarażający drogą kropelkową poprzez górne drogi oddechowe. Krztusiec atakuje przede wszystkim dzieci w wieku od 0 do 4 lat, a to znaczy, że ta straszna choroba może pojawić się w pierwszych tygodniach życia dziecka. Trzeba pamiętać, że niemowlę nie otrzymuje od matki biernej odporności przeciwko krztuścowi. Przebycie krztuśca wyzwala w organizmie wieloletnią odporność, ale jest możliwe powtórne zachorowanie. Szczepienie przeciwko krztuścowi daje odporność, jednak nie trwałą i na zawsze. Może ona zniknąć po upływie nawet 3 lat.

Okres wylęgania się krztuśca jest dość powolny i może wynosić od 3 dni do 21 dni. Natomiast zaraźliwość pałeczkami krztuśca trwa ok. 6 tygodni, jej kulminacja następuje w okresie nieżytowym i jest aktywna do 3 tygodni napadowego kaszlu, po tym okresie choroba robi się coraz mniej zaraźliwa. Krztusiec leczony antybiotykiem i zaraz po pierwszych objawach pozostaje zakaźny w okresie do 7 dni od rozpoczęcia leczenia. Krztusiec szczególnie niebezpieczny jest dla noworodków oraz niemowląt, chociaż coraz częściej chorują na niego również dorośli. Prawdopodobieństwo zarażenia się od chorej osoby wynosi nawet 80% i jest najintensywniejsze podczas pierwszych 3 tygodni choroby.

Krztusiec – objawy

Krztusiec posiada kilka faz choroby o określonych cechach.

Pierwsza faza choroby, nieżytowa, o słabych i i wcale niecharakterystycznych objawach cechuje się:

  • zapaleniem spojówek
  • katarem
  • niewysoką gorączką
  • suchym kaszlem, męczącym szczególnie w nocy

Druga faza – napadowa może trwać od 2-4 tygodni, a występujące objawy zależne są od konkretnego przypadku. U niemowlaków kaszel może w ogóle nie wystąpić, natomiast pojawiają się napady duszności, którym towarzyszy

  • łzawienie oczu
  • zaczerwienienie twarzy
  • sinica
  • bezdech

U noworodków bezdech może być jedynym objawem krztuśca. Natomiast pacjenci już w starszym wieku cierpią na napady kaszlu o różnym nasileniu i różnej częstotliwości. W ciągu jednej doby może wystąpić nawet kilkadziesiąt napadów kaszlu, a wywołują je różnorodne bodźce fizyczne lub emocjonalne:

  • jedzenie
  • kichanie
  • ziewanie
  • stres
  • głęboki sen

Napady kaszlu wywołane krztuścem zaczynają się od kilku kaszlnięć na jednym wydechu, a po nim występuje głęboki i świszczący wdech podobny do piania koguta, ten efekt nazywa się często zanoszeniem się. Może zdarzyć się, że w trakcie odkrztuszania plwociny pojawią się wymioty. W trakcie kaszlu zmienia się twarz chorego i następuje:

  • zaczerwienienie twarzy
  • sinienie twarzy
  • pojawia się wytrzeszcz gałek ocznych
  • łzawienie oczu
  • ślinienie
  • wybroczyny spojówek

Atak kaszlu u chorego może powodować pękanie naczyń krwionośnych oraz powodować wylew czy krwawienie z nosa. Niemowlęta bezpośrednio po zakończeniu ataku kaszlu narażone są na bezdech a czasem drgawki. Pomiędzy kolejnymi napadami kaszlu dziecko jest wyraźne ospałe, zmęczone i niewyspane i chociaż najczęściej nie ma gorączki jego twarz charakteryzuje się obrzękiem i wybroczynami.

Trzecią faza krztuśca jest powolne zmniejszanie się częstotliwości oraz nasilenia napadów kaszlu, następuje faza zdrowienia.

Krztusiec – powikłania po chorobie

Najczęściej wymieniane powikłania po przebytym krztuścu, to:

  • zapalenie płuc
  • zapalenie oskrzeli
  • zapalenie ucha środkowego
  • zapalenie ucha wewnętrznego
  • rozedma płuc
  • ropniak opłucnej
  • drgawki
  • bezdech
  • zapalenie opon mózgowych
  • krwawienie do ośrodkowego układu nerwowego
  • encefalopatia krztuścowa, czyli wywołane uszkodzeniem mózgu przez chorobę zaburzenia rozwoju psychofizycznego dziecka

Krztusiec – leczenie

Leczenie krztuśca trwa długo i konieczne jest włączenie antybiotyków. W tym czasie niezbędna jest odpowiednia opieka na chorym, szczególnie gdy jest to dziecko. Powinno ono przebywać dużo na świeżym powietrzu, nawet i szczególnie zimą. Chłodne powietrze, bez gwałtownych zmian temperatury chroni przed napadami kaszlu. Trzeba tylko pamiętać, żeby dziecko nie bawiło się intensywnie, nie powinno się zmęczyć, ponieważ w efekcie może to wywołać kolejny napad kaszlu.

Gdy dziecko nie może wyjść na powietrze, powinno przebywać w otwartym oknie, a gdy to jest niemożliwe należy zadbać o niezbyt wysoką temperaturę w pomieszczeniu oraz częste wietrzenie. W trakcie choroby należy zająć dziecko spokojną zabawą, dziecko zajęte kaszle dużo mniej. Choremu dziecku należy bezwzględnie zapewnić spokój, nerwowość czy nadmiar zamieszania udziela się również dziecku wywołując kolejne napady kaszlu. W trakcie choroby nie trzeba zmieniać radykalnie diety, jednak trzeba mieć na względzie konieczność stałego nawilżania śluzówki, jej wysychanie również powoduje kaszel.

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.