Jakie cechy ma socjopata? Jak się zachowuje?

akie cechy ma socjopata? To pytanie wydaje się obecnie niezwykle nośnym tematem. Niestety jednak temat ów bardzo często jest opisywany w sposób błędny i niezgodny ze stanem współczesnej wiedzy naukowej, a mówiąc dokładniej z ustaleniami i rozróżnieniami z dziedziny psychologii klinicznej oraz psychiatrii.

Odpowiadając na pytanie pod tytułem jakie cechy ma socjopata należy przede wszystkim podkreślić, że socjopatia nie jest tym samym, co psychopatia(zwana również osobowością dyssocjonalną lub antyspołeczną). Oczywiście, osoba wykazujące cechy psychopatyczne z dużym prawdodobieństwem będzie jednocześnie socjopatą, jednak bynajmniej nie stanowi to żelaznej reguły. Co więcej, socjopatia jest terminem o znacznie szerszym zakresie znaczeniowym, niż ma to miejsce w przypadku osobowości dyssocjonalnej. Oznacza to po prostu, że socjopatami mogą być więc osoby nie wykazujące wszystkich cech konstytutywnych dla psychopatii.

Jakie cechy ma socjopata? W jaki sposób możemy rozpoznać, że mamy do czynienia z osobą socjopatyczną? Czy wszyscy socjopaci są osobami zaburzonymi psychicznie? Przyjrzyjmy się tej kwestii nieco dokładniej i postarajmy się udzielić odpowiedzi na te pytania.

Jakie cechy ma socjopata?

Na samym początku należy wyraźnie zaznaczyć, że termin socjopatia odnosi się do płaszczyzny behawioralnej, czyli mówiąc prościej do sfery naszego zachowania. Jest to rozróżnienie niezwykle istotne, ponieważ pomoże nam zrozumieć, że zjawisko socjopatii nie wywodzi się w prosty, bezpośredni sposób z określonych cech osobowościowych. Co więcej, socjopata niekoniecznie musi być osobą zaburzoną psychicznie.

W swojej słynnej publikacji “Psychopaci są wśród nas” Robert D. Hare przywołuje badania psychologiczne, jakie swego czasu prowadzono wśród osadzonych w więzieniach członków oraz szefów włoskich zorganizowanych grup przestępczych. Ku zdziwieniu psychologów, okazało się, że ogromna większość badanych osób nie tylko nie wykazuje cech osobowości psychopatycznej, ale wręcz nie wykazuje żadnych cech pozwalających na przyjęcie założenia, że są to jednostki zaburzone psychicznie. Tymczasem badaną grupą byli ludzie wielokrotnie łamiący prawo, postępujący w sposób bezwzględny i brutalny, nierzadko odpowiadający za zlecanie morderstw lub też ich wykonywanie.

Podobnie przedstawia się kwestia w przypadku większości przestępców notorycznie łamiących prawo. Uznaje się, że jedynie od 10 do 20 procent zatwardziałych kryminalistów wykazuje cechy twardej lub też umiarkowanej psychopatii. Jednocześnie osoby te z całą pewnością są socjopatami: cechuje je przecież stały, “systemowy” wręcz brak poszanowania dla norm społecznych, konwencji i tak dalej.

Można więc uznać, że socjopatą jest każdy człowiek, który w ciągu swojego życia w sposób regularny przejawia takie zachowania, jak:

  • 1. Brak poszanowania norm społecznych
  • 2. Skłonność do kłamstwa i manipulacji
  • 3. Instrumentalne traktowanie uczuć i emocji innych ludzi

Socjopatia a psychopatia

Aby zrozumieć istotę odróżnienia pomiędzy socjopatią a psychopatią a także odpowiedzieć na pytanie pod tytułem jakie cechy ma socjopata musimy przede wszystkim pamiętać, że nasza osobowość nie jest czynnikiem całkowicie determinującym zachowanie, lecz raczej czymś w rodzaju oprogramowania psychologicznego: to w jaki sposób owo oprogramowanie zostanie wykorzystane w praktyce to w ogromnej mierze kwestia woli, zasad etycznych oraz priorytetów życiowych danej jednostki.

W tym kontekście wydać wyraźnie, że socjopatia niekoniecznie stanowi proste przełożenie cech osobowościowych na płaszczyznę behawioralną, lecz równie dobrze może stanowić po prostu pewien, mniej lub bardziej świadomie wybrany model życia, postępowania z ludźmi oraz stosunku do rzeczywistości społecznej. Do takiego pojmowania socjopatii odsyła nas zresztą nawet sama etymologia owego wyrazu. “Societas” w języku łacińskim oznacza “społeczeństwo”, “wspólnotę” z kolei “patia” pochodzi od wyrazu “pathologia” oznaczającego “wadę”, “defekt”.

Socjopatia i psychopatia: przykłady

Dobrym materiałem poglądowym dla zrozumienia istotnych różnic pomiędzy psychopatią a socjopatią może być porównanie ze sobą na przykład seriali, których głównymi protagonistami są właśnie osoby zaliczające się do jednej z tych kategorii.

Socjopatą jest bez wątpienia na przykład Frank Underwood, czyli bohater słynnego serialu “House of Cards”. Jest to człowiek bezwzględny, skłonny posunąć się niemal do wszystkiego, nie mający problemów z kłamstwem, manipulacją czy instrumentalnym traktowaniem innych ludzi. Czy jednak postać fikcyjnego amerykańskiego polityka wykazuje cechy psychopatyczne? Przeczy temu chociażby bliska relacja z jego żoną, czy też przywiązanie do przyjaciół.

Przykładem psychopaty, chociaż bardzo skrajnym, może być natomiast główny bohater serialu “Hannibal”. Jest to człowiek nie tylko poważający normy społeczne jedynie pozornie i w tym celu, aby ukryć swoje oblicze, lecz również po prostu niezdolny do odczuwania prawdziwych więzi emocjonalnych z innymi osobami. Nie mamy tutaj do czynienia z człowiekiem, kto jest w stanie stłumić w sobie ludzkie odruchy(tak jak Frank Underwood), lecz z kimś, kto tych odruchów po prostu nie posiada i któremu są one całkowicie obce.

Jakie cechy ma socjopata? Jak się zachowuje?
5 (100%) 4 votes
Może ci się spodobać również