Guzki zimne tarczycy – badania, objawy i sposoby leczenia

Tarczyca to gruczoł dokrewny umiejscowiony w okolicy szyi, składający się z dwóch płatów (lewego i prawego) oraz cieśni łączącej oba płaty. Narząd ten odpowiada za sterowanie metabolizmem organizmu. Zdrowa tarczyca jest niewielka, ma miękką i gąbczastą konsystencję i nie daje objawów hormonalnych. Wykrycie guzków tarczycy powinno skłaniać do dalszej diagnostyki. Guzki tarczycy to jej zgrubienia, pojedyncze lub mnogie, czynne lub nieczynne. Czynne to tak zwane guzki ciepłe i gorące, a nieczynne to zimne guzki. Zimne guzki nie wydzielają hormonów tarczycy.

Badania diagnostyczne

W celu rozpoznania choroby tarczycy należy działać całościowo. Lekarz najpierw pyta o samopoczucie, objawy i przeprowadza badanie fizykalne. Podstawowymi badaniami laboratoryjnymi są TSH, FT4 i FT3 – hormon tropowy i hormony tarczycy oraz badanie przeciwciał. Ponadto zaleca się wykonanie USG tarczycy, można też wykonać biopsję guzka oraz scyntygrafię jodową i technetową. Przy różnicowaniu guzków tarczycy na: zimne, ciepłe i gorące szczególnie przydatnym badaniem jest scyntygrafia jodowa z badaniem jodochwytności (wychwytu jodu przez komórki tarczycy). Podczas gdy przeciętna jodochwytność wynosi 20-30%, guzki zimne wychwytują mniej jodu, co widać w badaniu.

Objawy

Częstym objawem jest widoczne powiększenie gruczołu, tak zwane wole. Guzki zimne nie wydzielają hormonów i mogą nie dawać żadnych objawów. Mogą zostać wykryte przypadkowo podczas badania. Na przykład wole guzkowe nietoksyczne jest chorobą przebiegającą bez zaburzeń czynności gruczołu, a właśnie z guzkami, zwyrodnieniami czy zwłóknieniami narządu. Często w diagnostyce odstępuje się od badania scyntygraficznego ze względu na nieprzydatność tego badania w określonych sytuacjach. W przypadku istnienia czynników ryzyka (rak tarczycy w rodzinie, wiek, płeć męska), szybkiego powiększania się zmiany bądź niepokojących objawów (chrypka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych) należy wykonać diagnostykę różnicową z nowotworem tarczycy. Biopsja oraz badanie histopatologiczne zmiany jest najlepszym badaniem, które pokazuje charakter guzka. Jeśli guzek jest niewielki (ma średnicę mniejszą niż 1 cm w największym wymiarze) nie ma wskazań do nakłucia. Trzeba pamiętać o tym, że objawy ze strony tarczycy mogą być wywołane lekami zawierającymi jod, dlatego o przyjmowaniu każdego leku należy informować lekarza.

Łagodne i złośliwe guzki

Niezbędna w każdym przypadku jest czujność onkologiczna. Rak tarczycy jest najczęstszym w Polsce nowotworem gruczołów wydzielania wewnętrznego. Można zachorować w każdym wieku, ale na szczęście najczęściej rokowanie jest pomyślne. Klinicznie rak tarczycy nie różni się od guzków łagodnych, a jedynym badaniem pozwalającym na szybkie wykrycie jest biopsja tarczycy aspiracyjna cienkoigłowa. W przypadku późnego rozpoznania należy poszerzyć diagnostykę w celu wykrycia ewentualnych przerzutów. Raki tarczycy dzielą się ze względu na rodzaj komórek, z których powstały:

  1. Raki z komórek pęcherzykowych tarczycy (zróżnicowane bądź niezróżnicowane)
  2. Raki z komórek C (rdzeniasty)

Rzadkim nowotworem jest chłoniak tarczycy. Rokowanie w nowotworach w dużej mierze zależy od typu histologicznego nowotworu.

Nie każdy guzek tarczycy jest złośliwy, ale zdecydowanie warto się kontrolować. USG należy powtórzyć po 6 miesiącach – roku w celu sprawdzenia, czy wielkość guzka nie ulega zmianie. Ważne, żeby w przypadku pojawienia się niepokojących zmian, niezwłocznie udać się do lekarza.

Leczenie

  1. Każdy guzek podlega obserwacji.
  2. Leczenie L-T4 (skuteczne w około 25% przypadków)
  3. Leczenie operacyjne (kiedy istnieją wskazania)
  4. Rzadko leczenie jodem radioaktywnym.

Trzeba pamiętać, że o wyborze leczenia decydują lekarze w oparciu o odpowiednie wytyczne i wiedzę medyczną. Leczenie operacyjne może obejmować: całkowite wycięcie tarczycy, wskazane przy raku, prawie całkowite wycięcie tarczycy z pozostawieniem resztek gruczołu po obu stronach (mniej niż 1 ml), całkowite wycięcie płata z cieśnią, często przy pojedynczym guzku oraz subtotalne wycięcie tarczycy z pozostawieniem niewielkiej objętości gruczoły po obu stronach (około 2-4 ml). Operacji o mniejszym zakresie już raczej się nie wykonuje, ponieważ istnieje wtedy większe ryzyko nawrotu choroby.

Bibliografia

  1. Interna Szczeklika : podręcznik chorób wewnętrznych 2012 / zespół red. P. Gajewski [i in.]
  2. Fizjologia człowieka w zarysie 2015 / W. Z. Traczyk
Guzki zimne tarczycy – badania, objawy i sposoby leczenia
5 (100%) 5 votes
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.