Gronkowiec złocisty – specyfika zakażeń oraz sposób leczenia i profilaktyki

Gronkowiec złocisty (łąc.Staphylococcus aureus) to powszechnie występują bakteria w ludzkim organizmie. Szacuje się, że nawet ponad połowa populacji jest jej nosicielem. U większości osób bakteria jednak nie wywołuje żadnych objawów – do jej aktywacji dochodzi przede wszystkim w stanach zmniejszonej odporności i większej podatności na działanie szkodliwych drobnoustrojów.

Sposoby zakażenia

Do zakażenia gronkowcem złocistym dochodzi najczęściej poprzez bezpośredni kontakt z osobą zarażoną, przez dotykanie przedmiotów na których osiadły bakterie i drogą kropelkową. Ryzyko zakażenia gronkowcem złocistym wzrasta w przypadku przerwania ciągłości tkanek (wszelkiego typu urazy) oraz przy obecności ciała obcego w tkankach.

Osoby podatne na zakażenia gronkowcem złocistym

Choć większość ludzi jest nosicielem gronkowca złocistego, jedynie u niektórych występują objawy i powikłania zakażenia. Dzieje się tak w przypadku osłabienia organizmu i znacznego upośledzenia pracy układu immunologicznego, który jest odpowiedzialny za chronienie organizmu i reakcje odpornościowe.

Na zakażenie gronkowcem złocistym są narażone w sposób szczególny wszystkie te osoby, które mają obniżoną odporność. Mowa tutaj o małych dzieciach (szczególnie noworodkach i niemowlakach), osobach starszych, kobietach w ciąży, osobach uzależnionych od alkoholu i narkotyków. Szczególnie narażeni są również chorzy na choroby takie jak AIDS, cukrzyca czy nabyte obniżenie odporności.

Grupą, która jest szczególnie narażona na kontakt z bakterią gronkowca złocistego ze względu na charakter i specyfikę swojej pracy to pielęgniarki, lekarze oraz ratownicy medyczni, a także wszystkie te osoby, które pracują w dużych zakładach pracy (a więc również w szkołach, placówkach opiekuńczo-wychowawczych etc.) Przy kontakcie z wieloma osobami wzrasta znacznie możliwość zarażenia się bakterią – dlatego też bardzo ważne jest przestrzeganie zasad profilaktyki.

Jednostki chorobowe wywoływane przez gronkowca złocistego

Gronkowiec złocisty jest przyczyną wielu dolegliwości. Stąd też wynikają nierzadko problemy z jego diagnostyką, ponieważ nie zawsze objawy czy schorzenia są wiązane z przyczyną jaką jest właśnie zakażenie tą bakterią. Gronkowiec złocisty najczęściej powoduje zakażenia skórne o ropnym przebiegu, zakażenia tkanek podskórnych oraz miękkich, uogólnione zakażenia układowe oraz zatrucia pokarmowe.

Zakażenia skórne, tkanek podskórnych i tkanek miękkich o etiologii gronkowcowej

Gronkowiec złocisty jest przyczyną wielu zmian skórnych. Zalicza się do nich między innymi czyraki, jęczmień na powiece, ropnie, liszajec, zapalenie sutka u kobiet karmiących piersią, zastrzał i zanokcicę, a także bardzo często zapalenie meszka włosowego.

To właśnie ta bakteria jest również często przyczyną trudno gojących się ran, a także ropnych zakażeń ran pooperacyjnych i pourazowych.

Zakażenia układowe o etiologii gronkowcowej

Zakażenie gronkowcem złocistym prowadzi do szeregu schorzeń i chorób, z których najbardziej często spotykane są między innymi:

  • zapalenie tchawicy,
  • zapalenie szpiku kostnego,
  • zapalenie układu moczowego,
  • zapalenie żył,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • zapalenie mięśnia sercowego i zapalenie wsierdzia,
  • zapalenie płuc.

Niektóre z tych schorzeń są powikłaniem innych przebytych chorób – bardzo często zakażenie gronkowcem złocistym jest powiązane z anginą ropną bądź grypą. W skrajnych przypadkach zakażenie bakterią może przyjąć postać sepsy, która jest bardzo groźna i może prowadzić do śpiączki, jak i do śmierci.

Koniecznie przeczytaj!

Zakażenia i zatrucia o etiologii gronkowcowej

Bakteria gronkowca złocistego jest bardzo groźna, ze względu na fakt, że wytwarza ona enterotoksynę, która jest odporna na działanie wysokich temperatur. Toksyny tej nie niszczy gotowanie, ani pieczenie, dlatego też często dochodzi do zatrucia gronkowcem na wskutek zjedzenia skażonej potrawy. Przyczyną zatrucia bakterią gronkowca złocistego mogą  być różne produkty spożywcze – począwszy od produktów mlecznych, wędlin i mięs, sałatek, a także słodyczy. Bardzo często do zatrucia dochodzi na wskutek spożycia źle pasteryzowanych lodów bądź w momencie, gdy lody zostały rozmrożone i na powrót schłodzone. Warto więc dokładnie wybierać spożywane produkty spożywcze oraz zwracać uwagę na wszelkie odstępstwa od normy (np. źle działające lodówki w sklepach spożywczych w których przechowywane są lody i mrożonki). Produkty i dania zakażone gronkowcem złocistym nie zmieniają swojego smaku i zapachu, ze względu na specyfikę bakterii.

Wśród chorób wywołanych zatruciem bakterią gronkowca wyróżnia się 3 główne jednostki chorobowe:

  • zespół Rittera,
  • zespół wstrząsu toksycznego,
  • gronkowcowe zatrucie pokarmowe.

Zespół Rittera jest chorobą występującą głównie u noworodków, której główną przyczyną jest zakażenie gronkowcem. W zespole występują zmiany skórne – powstają liczne pęcherze, następuje zwiększone złuszczenie się naskórka i w konsekwencji odsłanianie się skóry właściwej na dużych obszarach ciała. Obraz kliniczny choroby przypomina oparzenia 2 stopnia – w większości przypadków przebieg choroby jest bardzo ciężki i niesie ze sobą wiele powikłań i konsekwencji.

Leczenie gronkowca złocistego i profilaktyka

Leczenie gronkowca złocistego jest znacznie utrudnione, ze względu na jego odporność na liczne antybiotyki. Niezbędne jest wykonanie szczegółowych badań, które ukażą, które antybiotyki mają szansę zadziałać w konkretnym przypadku. Leczenie zakażenia gronkowcem jest długotrwałe i wymaga często wielu zmian leków oraz zastosowanej terapii. Leczenie jest uzależnione także od miejsca w którym osadziła się bakteria oraz objawów specyficznych, a także ich nasilenia.

Przeciwko zakażeniu gronkowcem nie ma szczepionki. Dlatego też bardzo ważne jest zachowanie profilaktyki. Mowa tutaj zarówno o utrzymaniu wysokiej higieny oraz kontroli nad spożywanymi produktami spożywczymi, jak również o utrzymywaniu organizmu w dobrym stanie oraz kondycji. Odpowiednia ilość snu, różnorodna dieta oraz suplementacja witamin i minerałów pomaga w utrzymaniu zdrowia i wspomaga pracę układu immunologicznego, który jest swoistym „strażnikiem” i chroni organizm przed uaktywnieniem się gronkowca złocistego i innych groźnych chorób.

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.