GMO -zalety i wady modyfikacji genetycznej roślin i zwierząt

GMO (ang. genetically modified organism) –to skrót od Genetycznie Modyfikowane Organizmy w tłumaczeniu bezpośrednim, a poprawnie; organizmy modyfikowane genetycznie. GMO zawiera informacje o modyfikacji genetycznej żywności, różniącej się od tradycyjnej żywności przede wszystkim wydłużonym okresem przydatności do spożycia oraz odpornością na pasożyty. Te innowacyjne właściwości wynikają z wprowadzenia do żywności w okresie wegetacji genów innych roślin.

Czym jest GMO?

GMO nazywa organizmy modyfikowane genetycznie czyli transgeniczne. Modyfikacja nie dotyczy wyłącznie roślin, ale obejmuje też zwierzęta, ich materiał genetyczny DNA zostaje przekształcony przy pomocy inżynierii genetycznej. Natomiast określenie żywność modyfikowana genetycznie nazywa produkty spożywcze wyprodukowane z roślin bądź zwierząt lub przy ich użyciu, takie, które wcześniej ulepszono przy udziale technik inżynierii genetycznej.

Po raz pierwszy zmodyfikowane genetycznie rośliny pokazano w latach 80. XX w i były to tytoń oraz petunia. Kilkanaście lat później na rynek wprowadzono inny produkt inżynierii genetycznej – pomidory FlavrSavr. Pomidory te wyróżniały się spośród innych warzyw wolniejszym cyklem dojrzewania przy jednoczesnym wolniejszym procesem mięknięcia. Dzięki temu ten spożywczy produkt dłużej zachowywał świeżość a jednocześnie łatwiej było go transportować do miejsc sprzedaży i przechowywać w oczekiwaniu na transport. Współcześnie większość najważniejszych dla człowieka owoców i warzyw a także roślin ozdobnych została poddana modyfikacji genetycznej.

Rodzaje żywności GMO – zmodyfikowanej genetycznie

Żywność powstałą przy pomocy inżynierii genetycznej można podzielić na kilka rodzajów:

  • żywność, która sama jest już GMO np. pomidory FlavrSavr o przedłużonej trwałości, a także ziemniaki czy nasiona soi
  • żywność, która zawiera lub składa się z GMO, np. mrożone frytki ziemniaczane, koncentrat pomidorowy, suchy koncentrat zupy pomidorowej, czekolada zawierająca lecytynę z transgenicznej soi
  • żywność wyprodukowana z zastosowaniem GMO lub zawierająca składniki wyprodukowane z GMO, np. chleb pieczony z zastosowaniem modyfikowanych drożdży, piwo i in. produkty fermentacji alkoholowej przebiegającej z udziałem drożdży modyfikowanych
  • produkty żywnościowe pochodne GMO, lecz nie zawierające już żadnego z  komponentów transgenicznych, np. olej sojowy otrzymywany z transgenicznej soi, olej rzepakowy otrzymywany z transgenicznego rzepaku, cukier otrzymywany z transgenicznych buraków

Etykieta informująca o żywności wyprodukowanej z GMO mówi nam, że jest ona w całości lub tylko w części uzyskana z GMO, ale produkt końcowy, który konsument kupuje w sklepie nie zawiera już GMO. Oznacza to, że są to produkty spożywcze, które pochodzą z roślin modyfikowanych genetycznie GMO, lecz nie zawierają już komponentów transgenicznych (np. pozbawiony GMO olej rzepakowy otrzymany z rzepaku GMO). Inaczej jest w przypadku produktów spożywczych zawierających lub składających się z GMO, ponieważ zgodnie z regulacjami prawa żywnościowego składnik produktu – to substancja stosowana do produkcji żywności i obecna w końcowym produkcie, ale w zmienionej formie.

Zalety GMO

Mimo ogromnych kontrowersji, jakie cały czas wzbudza technologia GMO, jak dotąd nie wykryto żadnych negatywnych skutków zdrowotnych po spożyciu GMO u człowieka. Potwierdzają to metaanalizy i systematyczne przeglądy. W ostatnim czasie powstały też odmiany GMO, które cały czas zmniejszają ryzyko wywołania alergii. Jednym z argumentów za stosowaniem GMO jest fakt, że od wprowadzenia tej metody, czyli od 1995 roku miliony osób systematycznie spożywa produkty GMO a jak dotąd nie doszło nigdzie do powstania epidemii czy jakichkolwiek negatywnych objawów. Niektóre z badań potwierdzają nawet, że w grupie produktów powstałych w technologii GMO są produkty zdrowsze dla niemowląt niż te pochodzące z tradycyjnych upraw.

Najczęściej przywoływane argumenty za stosowaniem żywności modyfikowanej genetycznie to:

  • genetycznie modyfikowana żywność zanim zostanie wprowadzona do obrotu jest niezwykle szczegółowo i dokładnie badana pod kątem bezpieczeństwa dla ludzi i zwierząt
  • rośliny GMO mogą być uprawiane nawet na terenach, gdzie występują niesprzyjające warunki klimatyczne, takie jak: mróz, wysoka temperatura, susze czy nadmiar słońca
  • inżynieria genetyczna  umożliwia uzyskanie wysokich plonów zbóż nawet przy niesprzyjających warunkach glebowych
  • rośliny GMO zmniejszają ilość stosowanych w rolnictwie  pestycydów, ponieważ nie muszą być nimi spryskiwane przeciwko szkodnikom i chwastom
  • produkty spożywcze GMO często są smaczniejsze i posiadają  lepsze walory zapachowe od tradycyjnej żywności
  • żywność modyfikowana genetycznie dłużej pozostaje świeża, co ma duże znaczenie w jej transporcie oraz przechowywaniu
  • żywność modyfikowana genetycznie ma udoskonalony skład chemiczny, dzięki czemu niektóre GMO działają jak leki – „złoty ryż” ma wielokrotnie zwiększoną ilość witaminy A

Wady GMO

Rośliny i zwierzęta modyfikowane genetycznie zyskują nowe cechy. Wybrane geny pochodzące z bakterii, wirusów, roślin czy zwierząt wprowadza się do innych roślin w celu osiągnięcia korzystnych zmian. Zastosowane modyfikacje mają za zadanie zwiększyć odporność warzyw, owoców i zbóż na różnego rodzaju choroby czy czynniki klimatyczne.

Nie jest tajemnicą, że żywność modyfikowana genetycznie ma mnóstwo wrogów. Stawia się ją w opozycji do produktów ekologicznych pochodzących z produkcji ekologicznej. W Polsce ponad połowa mieszkańców kraju zdecydowanie preferuje ekologiczny sposób upraw. Mimo, że dotychczasowe badania nie wykazały negatywnych skutków spożywania GMO, to uważa się, że jest to zbyt krótki okres obserwacji, by z całą stanowczością można było wypowiadać się na temat ich obojętnego charakteru dla zdrowia.

Koniecznie przeczytaj!

Stwierdzone jest natomiast, że GMO może mieć silne działanie alergizujące, chociaż inżynieria genetyczna cały czas pracuje nad tym aspektem osiągając pozytywne wyniki również na tym polu. Nie wiadomo również w jaki sposób organizm człowieka zareaguje, gdy w jego diecie będą pojawiać się produkty GMO w zwielokrotnionej ilości, w wielu różnych produktach zwierzęcych i roślinnych.

Przeciwnicy GMO zwracają uwagę na jeszcze jedno ryzyko – niezamierzoną produkcję superchwastów. Rośliny GMO otrzymują takie fragmenty DNA, które m.in. mają za zadanie zwiększenia ich odporności na chwasty oraz szkodniki. Jednak te właśnie rośliny będą przekazywać zmutowane super geny środowisku, czyli innym roślinom wokół siebie, również dzikim i również chwastom. A to znaczy, że wokół nich powstaną superchwasty, które będzie bardzo trudno wytępić stosowanymi do tej pory środkami i trzeba będzie użyć innych i jeszcze bardzie toksycznych i silniejszych środków chemicznych.

GMO -zalety i wady modyfikacji genetycznej roślin i zwierząt
5 (100%) 5 votes
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.