Dieta niskopurynowa, wskazania i zalecenia

Dieta niskopurynowa jest dietą leczniczą stosowaną u osób mających problemy z układem moczowym. Dieta ta opiera się na produktach ubogich w puryny, związki organiczne, które są naturalnym składnikiem żywności, jednak u osób chorych mogą wywoływać ataki bólowe oraz pogorszenie stanu zdrowia osób z chorobami nerek.

Dla kogo dieta niskopurynowa?

Puryny są związkami azotowymi zawartymi w jądrze komórkowym. Są to substancje naturalne i w małych ilościach oraz u osób zdrowych całkowicie nieszkodliwe. W organizmie człowieka zawarte w żywności puryny są metabolizowane do kwasu moczowego, który w przypadku, gdy nerki nie funkcjonują prawidłowo, odkładany jest w stawach, powodując ból, obrzęk oraz ograniczoną ruchomość zajętego stawu.

W takich przypadkach oprócz leczenia farmakologicznego stosuje się dietę ubogą w puryny, która w zasadniczy sposób wpływa na kondycję chorego. Dieta niskopurynowa powinna być bezwzględnie stosowana u chorych na skazę moczanową, zwaną też dną moczanową. Jest to choroba metaboliczna, w której puryny przekształcone w procesach biochemicznych w kwas moczowy, odkładają się w formie kryształków w stawach, powodując zaczerwienienie i obrzęk chorego stawu, podwyższoną temperaturę, silny ból i ograniczoną ruchomość. Czynnikami zwiększającymi ryzyko zachorowania jest dieta wysokobiałkowa o dużej zawartości tłuszczu oraz nadużywanie używek, kawy i alkoholu.

Dieta niskopurynowa zalecana jest również w hiperurykemii, która jest stanem poprzedzającym dną moczanową oraz w kamicy moczanowej nerek. We wszystkich tych schorzeniach dieta ma ogromny wpływ na rozwój lub zahamowanie objawów choroby.

Zalecenia diety niskopurynowej

Dieta o niskiej zawartości puryn zakłada ograniczenie lub rezygnację z pokarmów zawierających produkty o dużej zawartości puryn. Jadłospis powinien uwzględniać ograniczenie ich przyjmowania do 300 mg kwasu moczowego na dobę, a w stanach zaostrzenia choroby, przyjmowanie ich w ilości nie większej niż 120 mg. Oznacza to ograniczenie spożywania mięsa i ryb, na rzecz nabiału, jajek, warzyw i owoców.

Dieta niskopurynowa zakłada spożywanie kilku niewielkich posiłków jedzonych w regularnych odstępach czasu, średnio, co 3-4 godziny. Ostatni posiłek powinno się spożyć nie później niż 3 godziny przed snem, ponieważ w nocy proces odkładania się kwasu moczowego w stawach jest najbardziej nasilony. Posiłki należy układać, uwzględniając produkty zalecane lub dozwolone w diecie. Należy zrezygnować z potraw smażonych, zamiast tego mięsa i ryby można piec lub gotować w wodzie i na parze. Ilość mięsa nie powinna przekraczać 100 gram w ciągu doby. Zupy powinny być przygotowywane na wywarze z warzyw. Dieta zakłada ograniczenie tłuszczów, spożywanie pełnowartościowego białka w ograniczonych ilościach oraz nierezygnowanie z węglowodanów. Nie wolno zapomnieć o przyjmowaniu płynów w ilości, co najmniej 2 litrów dziennie. Woda oraz herbatki ziołowe wpływają korzystnie na proces usuwania kwasu moczowego z organizmu. Poza odpowiednią dietą, należy dbać o utrzymanie odpowiedniej wagi ciała oraz wprowadzenie codziennej aktywności fizycznej.

Co jeść na diecie niskopurynowej?

W diecie niskopurynowej zakłada się spożywanie produktów o niskiej zawartości puryn w celu obniżenia stężenia kwasu moczowego do poziomu, w którym cofają się objawy choroby. Można wówczas zrezygnować z leczenia farmakologicznego i opierać się na wytycznych diety o niskiej zawartości puryn. Taka decyzja powinna być podejmowana w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.
Dieta niskopurynowa w momentach zaostrzenia objawów chorobowych powinna być bezwzględnie przestrzegana, jako uzupełnienie leczenia farmakologicznego. W czasie, kiedy atak choroby mija, również zaleca się jej stosowanie, by uniknąć kolejnych zaostrzeń choroby oraz wpłynąć na poprawę kondycji chorego. Najlepiej, by dieta ta stała się normą u pacjentów cierpiących na dnę oraz u chorych ze schorzeniami nerek.

Produkty zalecane w diecie niskopurynowej:

  • Mleko i jego przetwory: biały ser, serki śmietankowe, twaróg, serek wiejski, ser żółty, ser topiony, ser pleśniowy, śmietana w niewielkich ilościach;
  • Tłuszcze: oleje roślinne i masło w niewielkich ilościach;
  • Mięso i wędliny: drób bez skóry, wieprzowina i wołowina, ale w niewielkich ilościach, szynka gotowana, wędliny parzone wysokogatunkowe i niewędzone;
  • Ryby: sandacz, mintaj, dorsz, pstrąg;
  • Jajka;
  • Produkty zbożowe: kajzerki, chleb pszenno-żytni, makarony, ryż i kasze;
  • Warzywa: cebula, buraki, marchew, pomidory, ogórki, ziemniaki, kapusta biała;
  • Owoce: jabłka, kiwi, pomarańcze, truskawki, wiśnie, winogrona, czereśnie, ananasy, jagody;
  • Nasiona i orzechy;
  • Napoje: woda naturalna i alkaliczna, herbatki ziołowe, zielone i owocowe;
  • Słodycze: miód, dżemy i marmolady niskosłodzone;
  • Zioła świeże i suszone;

Produkty dozwolone od czasu do czasu:

  • Parówki z niewielką ilością tłuszczu;
  • Wołowina;
  • Ryby: flądra i lin;
  • Warzywa strączkowe: fasola biała, soczewica, groch;
  • Warzywa świeże: dynia, fasolka szparagowa, kapusta włoska, kapusta czerwona;
  • Owoce: banany, melony;

Produkty przeciwwskazane w diecie niskopurynowej:

  • Ryby: sardynki, łosoś, karp, sola, śledź, szprotki wędzone;
  • Owoce morza;
  • Mięso: tłuste mięsa, boczek i podroby, wędzone lub tłuste wędliny;
  • Warzywa: brokuły, papryka, por, brukselka, szpinak, szczaw, chrzan, kukurydza i grzyby;
  • Owoce: rabarbar;
  • Wywary z kości i mięsa, rosoły, galarety mięsne i rybne;
  • Tłuszcze: tłuszcze zwierzęce, słonina, łój;
  • Napoje: czarna herbata, alkohol, kawa, czekolada, kakao;
  • Ostre przyprawy i marynaty;

Dieta niskopurynowa powinna być racjonalna i pełnowartościowa, dlatego zadanie jej utworzenia najlepiej powierzyć lekarzowi lub dietetykowi. Źle zbilansowana, mocno ograniczająca lub niskokaloryczna, zamiast pomóc może wpływać na zaostrzenie choroby. Odpowiednio sporządzona dieta, bogata w witaminy, zwłaszcza w witaminę C i kwas foliowy może przynieść ulgę w chorobie, zminimalizować liczbę ataków dny, a nawet spowodować cofanie się objawów. Trzeba tylko pamiętać, że dieta niskopurynowa nie jest dietą doraźną, lecz długoterminową, zapewniającą zdrowe życie bez bólu.

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.