Czym jest zespół nerczycowy? Przyczyny, objawy, diagnoza

Czym jest zespół nerczycowy? Przyczyny, objawy, diagnoza
Oceń artykuł!

Czym jest zespół nerczycowy?

Nerki są bardzo ważnymi dla człowieka narządami. Co prawda mamy je dwie, ale często zdarza się, że choroba dopada obie, co wymaga szybkiego leczenia. Ostatnio coraz częściej można usłyszeć o zespole nerczycowym. Zespół nerczycowy, zwany jest również zespołem nefrotycznym to nic innego jak powikłania po różnych chorobach nerek, a konkretnie cała grupa różnych dolegliwości i objawów. W stosunku do tego zespołu raczej nie używa się określenia “choroba”. Wiąże się przede wszystkim z białkomoczem, czyli utraty sporych ilości białka z moczem. Białkomocz (więcej niż 3,5 g w ciągu doby) postrzegany jest jako przyczyna tego zespołu. Oprócz tego do grupy częstych dolegliwości zaliczają się też obrzęki, wysokie stężenie cholesterolu i innych lipidów we krwi, małe stężenie we krwi białka.

Przyczyny, objawy, diagnoza

Przyczyny

Przypadłość ta spowodowana jest różnymi chorobami nerek, które sprawiają, że struktury kłębuszkowe nerek ulegają uszkodzeniu. Przede wszystkim mowa tu o submikroskopowym kłębuszkowym zapaleniu nerek, które często występuje u dzieci oraz o pierwotnym kłębuszkowym zapaleniu nerek u dorosłych. W przypadku tej drugiej grupy wiekowej przyczyną zespołu nerczycowego może być też toczeń rumieniowaty układowy, zakrzepica, wirusowe zapalenie wątroby oraz inne choroby wywołane przez wirusy, cukrzyca, skrobiawica, nowotwory (m.in. chłoniaki, nowotwór nerki, płuca, sutka), alergie, odrzucenie przeszczepu nerki itd. Groźne może być również przyjmowanie niektórych leków oraz substancji, np. narkotyków. Kłębuszki, które zostają zmienione w trakcie choroby, przesączają białka osocza, a zwłaszcza albuminy. Jeśli białko tracone jest przez nerki szybciej niż wątroba jest w stanie wytworzyć nowe, maleje ich stężenie we krwi. Wówczas w organizmie zaczyna się gromadzić woda i powstają obrzęki. W skrajnych przypadkach dochodzi także do łysienia. Zespół ten wbrew pozorom nie jest jednak aż tak częstym zaburzeniem, co roku wykrywa się go u jednej na sto tysięcy osób.

Objawy

Objawem, który najczęściej może wskazywać na zespół nerczycowy to obrzęki, które pojawiają się zazwyczaj rano na twarzy, w okolicy oczu. Natomiast wieczorem zaobserwować może obrzęki na podudziach, szczególnie podczas stania. Na początku obrzęki nie pojawiają się ciągle, jednak już w kilka dni są w stanie przyczynić się do przybrania na wadze. Zdarza się też, że zwiększają się w zawrotnym tempie. Później może dojść do obrzęków na całym ciele i gromadzeniu się wody w jamie brzusznej oraz opłucnej. Chory może nie mieć apetytu, czuć się słabo, wymiotować, mieć nudności, duszności, cierpieć na nadciśnienie oraz różne inne objawy związane z niewydolnością nerek. Z czasem dojść może do zakażenia i zakrzepicy, gdyż powoli z moczem traci się również wiele innych składników. Osoby borykające się z tym zespołem mają często podwyższony cholesterol. Bardzo często zauważa się także pienienie się moczu, które świadczy o dużej obecności białka. Kiedy zauważy się któryś z tych objawów, trzeba jak najszybciej udać się do lekarza.

Diagnoza

Zazwyczaj lekarz po zauważeniu charakterystycznych obrzęków ma prawie pewność, że pacjent cierpi na ten zespół. Diagnozę potwierdza się badaniem moczu oraz krwi. Chory ma białkomocz większy niż 300 mg/dl, a utrata białka jest wyższa niż 3,5 g w ciągu doby. Oprócz tego pojawia się wysoki poziom cholesterolu we krwi, a małe stężenie albuminów oraz białka całkowitego. Później konieczne jest ustalenie, która choroba przyczyniła się do zespołu nerczycowego. Diagnoza polega między innymi na wywiadzie, badań laboratoryjnych i obrazowych, biopsji nerki, badaniu fizykalnym. Odkrycie przyczyny ma bardzo istotny wpływ na leczenie.

Leczenie

Leczenie zespołu nerczycowego zależy przede wszystkim od przyczyny jego występowania, bowiem to właśnie przyczynę należy leczyć

  • leczenie immunosupresyjne – ma swoje zastosowanie w pierwotnych oraz wtórnych kłębuszkowych zapaleniach nerek, polega zazwyczaj na podawaniu steroidów
  • leczenie farmakologiczne – podawanie leków moczopędnych w celu usunięcia obrzęków i zmniejszenia masy ciała, oprócz tego podawanie inhibitorów konwertazy angiotensyny lub też blokerów receptora angiotensynowego, niekiedy konieczne jest podanie kilku leków aby chronić nerki i zmniejszyć białkomocz, czasami trzeba podać także lek na obniżenie stężenia cholesterolu we krwi oraz leki na nadmierną krzepliwość krwi
  • leczenie dietą – ograniczenie spożywania soli, pacjent powinien przyjmować mniej niż łyżeczkę soli dziennie, oprócz tego konieczne jest ograniczenie spożywania sodu, należy również postawić na dietę z dużą ilością białka, potasu, a za to niskocholesterolową, zawierającą kwasy tłuszczowe nienasycone.

Rokowanie

Powikłania

Niekiedy zespół nerczycowy może doprowadzić do groźnych powikłań. Dzieje się to zwłaszcza w przypadku zbyt późnego rozpoznania lub niewłaściwego leczenia. Powikłania można podzielić na ostre, czyli chorobę zakrzepowo-zatorową, zapalenie trzustki, różnego rodzaju zakażenia, pseudoguz mózgu, obrzęk mózgu i płuc, ostra niewydolność nerek, a także powikłania przewlekłe, takie jak zaćma, hipotyreoza, AVN, niedokrwistość, zaburzenia metabolizmu kostnego oraz gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Szansa na wyleczenie

Na szczęście jest szansa na całkowite wyleczenie, aczkolwiek jedynie wtedy, kiedy zmniejszy się białkomocz, a aby to się stało, musi zostać zwalczona przyczyna białkomoczu, czyli zazwyczaj choroba nerek. Może ona ustąpić sama (tylko czasem) lub ustąpić w wyniku leczenia. Niestety, u niektórych osób zespół może nawracać i nie ma wielkich szans na całkowite wyleczenie, np. w przypadku skrobiawicy lub też cukrzycowej choroby nerek. Oczywiście leczenie jest w stanie znacznie poprawić samopoczucie i komfort życia. Należy jednak mieć świadomość tego, że nawet po wyleczeniu trzeba być pod stałym nadzorem nefrologa. Później oczywiście kontrole mogą być już rzadsze. Natomiast aby zapobiec występowaniu tego zespołu, należy nie bagatelizować jakichkolwiek chorób nerek, zakażeń wirusowych itp. i całkowicie je leczyć.