Choroby tarczycy – przyczyny, objawy i leczenie

Tarczyca to jeden z najważniejszych, a zarazem najbardziej problematycznych gruczołów w ciele człowieka. Na choroby z nim związane z reguły cierpią kobiety. Choroby tarczycy dotykają przedstawicielki płci pięknej dziesięciokrotnie częściej niż mężczyzn. Na dolegliwości związane z tym ważnym gruczołem cierpi aż 25% polskiego społeczeństwa. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat tarczycy, związanych z nią chorób, a także ich przyczyn, objawów i leczenia, zapoznaj się z niniejszym wpisem. Miłej lektury!

Tarczyca – za co jest odpowiedzialna?

Tarczyca to gruczoł kształtem przypominający motyla. Umieszczony on jest z przodu szyi, tuż pod krtanią. Waży od 20 do 30 gramów. Mimo tak nieznacznych rozmiarów oraz nietypowego położenia w ludzkim organizmie, tarczyca odgrywa ogromną rolę w jego odpowiednim funkcjonowaniu jako całości. Gruczoł ten zajmuje się produkcją hormonów potrzebnych nam do życia. Należą do nich przede wszystkim:

  • tyroksyna (T4),
  • trójjodotyronina (T3).

Dobrze wiedzieć, iż wymienione wyżej hormony działają w ścisłej współpracy z trzecim, o nazwie TSH (hormon tyretropowy, produkowany przez przysadkę mózgową). Gdy w stosunek ich ilości we krwi jest niewłaściwy, organizm zaczyna podejmować próby regulacji. Jeżeli nie jest to możliwe, dochodzi do zaburzeń w pracy poszczególnych organów. Ten uproszczony schemat powstawania problemów hormonalnych trafnie pokazuje, jak łatwo i niepostrzeżenie rozwijają się choroby tarczycy.

Objawy chorób tarczycy

Istnieje wiele powszechnie znanych dolegliwości tarczycy, takich jak nadczynność, niedoczynność, Hashimoto lub choroba Gravesa-Basedowa. Każda z nich objawia się w nieco inny sposób oraz wymaga podjęcia innej terapii. Z tego powodu przygotowaliśmy uporządkowany spis objawów podzielony według konkretnych dolegliwości. Oto najczęstsze symptomy, których pojawienie się powinno zmotywować Cię do szybkiej wizyty u lekarza:

  • Niedoczynność tarczycy – sucha i swędząca skóra, łamliwość oraz wypadanie włosów, wole (obrzęk w okolicach krtani), wytrzeszcz, przybieranie na wadze, drętwienie ramion, stóp, nóg i dłoni, sztywność mięśni, bóle stawów, obniżenie koncentracji, spadki libido oraz potencji, zaburzenia odczuwania temperatury, zatrzymywanie płynów w organizmie, zanik dołków obojczykowych, częste zaparcia, szybkie tracenie sił, duszności oraz spowolnienie akcji serca.
  • Nadczynność tarczycy – fale gorąca, nadmierna potliwość, utraty wagi, nienaturalnie mocne pragnienie, rozdrażnienie i pobudzenie, drżenie rąk, zaburzenia pracy serca, migotanie przedsionków, duszności, biegunki, pieczenie i swędzenie oczu.
  • Choroba Hashimoto – ciągłe zmęczenie, zaburzenia koncentracji, depresja, huśtawka nastrojów, przybieranie na wadze, wypadanie włosów oraz silne miesiączki.
  • Choroba Gravesa-Basedowa – wytrzeszcz oczy, nacieki komórkowe, obrzęki powiek, łzawienie i zaczerwienienie oka i obrzęk przedgoleniowy (objawy występujący u najwyżej 2% chorych).

Należy jednak pamiętać, iż najskuteczniejszym sposobem na wykrycie choroby tarczycy jest wykonanie dokładnych badań laboratoryjnych.

Choroby tarczycy – przyczyny

Tak jak zaznaczono na wstępie, bezpośredni wpływ na pojawienie się chorób tarczycy wywiera brak równowagi w produkcji hormonów T3 I T4. Uznaje się więc, że przyczyną schorzeń są nieprawidłowości zachodzące wewnątrz samego gruczołu. Z reguły są to stany zapalne, które prowadzą do degradacji komórek w jego wnętrzu. Rzecz jasna nie oznacza to, że tarczyca jest zawsze winna sama sobie. Poniższa lista omawia najczęstsze przyczyny chorób tarczycy z uwzględnieniem podziału na konkretne dolegliwości:

  • Niedoczynność tarczycy – stosowanie niektórych leków (na przykład interferonu), pewne terapie antynowotworowe, napromieniowanie okolic szyi, niedobór jodu, czynniki genetyczne.
  • Nadczynność tarczycy – zbyt duża ilość jodu w organizmie lub problemy z przysadką mózgową produkującą TSH.
  • Choroba Hashimoto – przyczyny choroby nie są dokładnie znane. Wiadomo jedynie, iż dolegliwość ta czasami występuje w parze z cukrzycą typu pierwszego, a także pojawia się po porodzie. Czynnikiem wywołującym chorobę Hashimoto może być nadmierny stres, długotrwała infekcja lub chroniczne przemęczenie.
  • Choroba Gravesa-Basedowa – prawdopodobnie niestabilna gospodarka estrogenów. Powstaniu dolegliwości sprzyja także trwały stres oraz palenie papierosów.

Leczenie i dieta w chorobach tarczycy

Każda z chorób tarczycy leczona jest w inny sposób. Na niektóre z omawianych dolegliwości wciąż nie znaleziono antidotum. Stosowane terapie zostały omówione poniżej:

  • Niedoczynność tarczycy – stosuje się leczenie farmakologiczne skoncentrowane na sztucznym uzupełnianiu brakujących hormonów. Terapię dobrze jest wspierać poprzez przemyślaną dietę. Warto zadbać, aby w jadłospisie znalazły się pokarmy bogate w jod. Pierwiastek ten odgrywa bardzo ważną rolę w syntezie hormonów. Można znaleźć go w rybach, owocach morza, soli jodowanej, wysokiej jakości wodzie mineralnej. Ponadto dobrze jest unikać produktów ograniczających wchłanianie jodu. Zalicza się do nich kalafiora, brukselkę, brukiew, kapustę, soję oraz rzepę. Warto również włączyć do swojej diety suplementację witaminą D, a także zadbać o regularne wizyty nad morzem.
  • Nadczynność tarczycy – leczenie opiera się o stosowanie preparatów hamujących produkcję T3 i T4. Czasami przeprowadza się leczenie operacyjne. Istnieje także metoda leczenia jodem radioaktywnym polegająca na zniszczeniu części tarczycy w celu obniżenia produkcji hormonów. Oprócz stosowania terapii farmakologicznej należy zrezygnować z palenia papierosów, a także poczynić pewne zmiany w diecie. Jadłospis osoby chorej na nadczynność tarczycy powinien zawierać dużo świeżych warzyw oraz produkty mleczne. Mocno wskazana jest aktywność fizyczna.
  • Choroba Hashimoto – stosuje się leczenie oparte na podawaniu lewotyroksyny oraz środków przeciwzapalnych. Hormony muszą być uzupełniane w taki sposób do końca życia. Brak znajomości dokładnych przyczyn choroby powoduje, iż nie został jeszcze opracowany sprawdzony sposób na jej leczenie. Cierpiąc na chorobę Hashimoto warto zadbać, aby w diecie znalazły się produkty zawierające goitrogeny. Związki te ograniczają przyswajanie jodu. Włącz do swojego jadłospisu pieczywo pełnoziarniste, produkty bogate w białko, kalafior, brzoskwinie, brukselkę, kalarepę, rzodkiewkę i brokuły. Unikaj produktów mlecznych oraz wszystkiego co zawiera duże ilości jodu.
  • Choroba Gravesa-Basedowa – dolegliwość leczy się używając tyreostatyki. Kiedy jednak terapia taka nie działa, stosuje się leczenie jodem radioaktywnym lub ingerencję chirurgiczną. W przypadku choroby Gravesa-Basedowa dieta powinna być bogata w kalorie, białko witaminy oraz mikroelementy, a jednocześnie pozbawiona tłuszczów i węglowodanów. Jedz dużo warzyw i owoców. Unikaj herbaty, kawy i alkoholu. Koniecznie dodaj do swojej diety produkty zawierające przeciwutleniacze.
Choroby tarczycy – przyczyny, objawy i leczenie
5 (100%) 7 votes
Może ci się spodobać również