Cholesterol całkowity normy – kiedy się martwić?

Cholesterol całkowity normy – kiedy się martwić?
5 (100%) 1 vote

Za wysoki poziom cholesterolu prowadzi do poważnych schorzeń układu krwionośnego”. Formuła ta jest powtarza niczym mantra przez wiele osób związanych ze zdrowym trybem życia. Częściowo mają one rację, niemniej stosują zbytnie uproszczenie. Przede wszystkim należy zrozumieć czym jest cholesterol, jakie są jego rodzaje i jak wpływa na organizm, aby móc z całą pewnością stwierdzić, że przekroczenie normy cholesterolu całkowitego jest dla kogoś szkodliwe.

Co to jest cholesterol?

Cholesterol to lipid z grupy steroidów wytwarzany w wątrobie i dostarczany z pożywieniem. I to by było na tyle. Przechodzimy dalej. Jeśli jednak komuś to enigmatyczne stwierdzenie nie za wiele mówi, co nie jest niczym dziwnym, to lepiej jednak będzie zapoznać się z resztą tekstu w tym akapicie. Zatem cholesterol to związek, który spełnia bardzo ważną funkcję w każdym organizmie zwierzęcym. Jego pochodne znajdują się np. w błonach komórkowych, stabilizują je, decydują o ich właściwościach. Ponadto jest on ważnym elementem podczas wytwarzania m.in.:

  • hormonów płciowych,
  • kwasu żołciowego,
  • witaminy D3,
  • i wielu innych substancji o skomplikowanych nazwach.

Tymczasem substancje znajdujące się w osoczu krwi, czyli to co potocznie nazywa się cholesterolem, to tak naprawdę lipoproteiny. Jak wskazuje nazwa, składają się z lipidów (lipo…) czyli cholesterolu i protein, czyli białka. Niemniej w dalszej części artykuły będą one nazywane, zgodnie z potocznym określeniem, cholesterolem.

Rodzaje cholesterolu (lipoprotein) we krwi

Mówiąc precyzyjniej chodzi o dwa rodzaje lipoprotein z dużą zawartością cholesterolu:

  • HDL, czyli Lipoproteina Wysokiej Gęstości
  • LDL, czyli Lipoproteina Niskiej Gęstości.

Te pierwsze mają więcej białka, a te drugie więcej cholesterolu. Jedne i drugie spełniają ważną funkcję m.in. transportując cholesterol do różnych tkanek i organów w naszym ciele. Mocno upraszczając HDL transportuje cholesterol DO wątroby, a LDL Z wątroby. Co ciekawe badania kliniczne wykazały, że jeśli ktoś posiada dużo lipoprotein pierwszego rodzaju, to prawdopodobieństwo zapadnięcia na różne choroby układu krwionośnego jest zdecydowanie obniżone. Odwrotnie jest natomiast w przypadku tego drugiego rodzaju. Dlatego często cholesterol HDL nazywa się “dobrym”, a LDL “złym”.

LDL może bowiem odkładać się w naczyniach krwionośnych prowadząc do wielu chorób tego układu. Dobry cholesterol posiada zdolność zbierania złych cząsteczek, które odłożyły się na ścianach tętnic. Jeśli jednak złogów będzie zbyt wiele, a HDL’a zbyt mało, to zaczynają tworzyć się zatory w tętnicach. Stąd już prosta droga to zawału serca, udaru mózgu i wielu innych bardzo niebezpiecznych schorzeń.

Cholesterol całkowity – normy

Najlepszym badaniem jest sprawdzenie tzw. profilu lipidowego, który pokazuje ile ogólnie jest cholesterolu w organizmie, a ile jego poszczególnych składowych. Samo zbadanie poziomu całkowitego cholesterolu nie jest najlepszym wskaźnikiem zdrowia. Niemniej pozwala na bardzo ogólną ocenę organizmu.

Różne laboratoria podają wynik w formie mg/dl lub mmol/l. Tak więc odpowiednio:

Ilość prawidłowa:

  1. 138 – 200 mg/dl
  2. 3,6 – 5,2 mmol/l

Wartości graniczne

  1. 200 – 250 mg/dl
  2. 5,2 – 6,5 mmol/l

Ilość cholesterolu zawierająca się w wartościach granicznych sygnalizuje, że warto zmienić styl życia. Kiedy już przekroczy 250 mg/dl to jest to poważny powód do zastanowienia się nad swoim stanem zdrowia. Taka wartość jest już niebezpieczeństwem dla życia. Co również ważne cholesterolu nie może być za mało, bo to również jest szkodliwe. Prowadzi to do schorzeń psychicznych (depresja, choroba dwubiegunowa) i obniżenia odporności. Wpływa ponadto negatywnie na samopoczucie.

Cholesterol HDL – normy

Mężczyźni powinni mieć minimalnie 40 mg/dl (1,1 mmol/l), a kobiety 50 mg/dl (1,3 mmol/l). Aby jednak mieć pewność bycia zdrowym należy utrzymywać go na poziomie co najmniej 60 mg/dl (1,6 mmol/l). Generalnie im więcej HDL we krwi tym lepiej. Utrzymuje on w ryzach swojego szkodliwego kolegę uniemożliwiając mu tworzenie złogów w naczyniach krwionośnych. Co ciekawe, przeprowadzone badania wykazały, że jest to “lipoproteina długowieczności”. Osoby z podwyższonym poziomem HDL żyły średnio kilka lat dłużej niż osoby posiadające go w ilościach normatywnych.

Cholesterol LDL – normy

Jego stężenie nie powinno przekraczać 100 mg/dl (2,6 mmol/l). U młodej osoby może on osiągnąć poziom 130 mg/dl (3,38 mmol/l) bez tworzenia jakichkolwiek szkód dla organizmu. Natomiast osoby z cukrzycą czy po zawale serca nie powinny mieć go więcej niż 70 mg/dl (1,8 mmol/l). Generalnie jeśli jest go mnie to dobrze, jednak tutaj również nie warto przesadzać. Nawet ten “zły” cholesterol jest potrzebny organizmowi do prawidłowego funkcjonowania.

Cholesterol wariuje, czyli choroby

Nieprawidłowa ilość lipoprotein we krwi może świadczyć o pewnych schorzeniach organizmu dających m.in. taki objaw. Aby jednak mieć pewność co do przyczyny, należy udać się do lekarza, który oceni czy i jakie dodatkowe badania należy wykonać.

Cholesterol powyżej normy

  • hipercholesterolemia wrodzona
  • cukrzyca,
  • niewydolność nerek,
  • łuszczyca,
  • niedoczynność tarczycy,
  • zespół nerczycowy,
  • za duża ilość dostarczana w jedzeniu.

Ostatnia przyczyna jest najpopularniejsza i to właśnie od zmiany diety należy rozpocząć leczenie. Organizm sam wytwarza cholesterol, a więc dodatkowe dostarczanie jego nadmiernej ilości w jedzeniu często jest niepotrzebne, a nawet szkodliwe.

Cholesterol poniżej normy

  • marskość wątroby,
  • martwica wątroby,
  • toksyczne uszkodzenia wątroby,
  • infekcyjne uszkodzenia wątroby,
  • anemia,
  • nadczynność tarczycy,
  • głodówki.

Od kołyski aż po grób, czyli profilaktyka

O zdrowie w tym zakresie powinna dbać matka już w okresie karmienia piersią. Niemowlak bowiem potrzebuje nawet kilkaset mg/dl cholesterolu. Ilość tę pobiera z mlekiem matki. Jeśli jednak za wcześnie zostanie od niego odsunięty, to organizm zacznie go wytwarzać samodzielnie w tak dużych ilościach. Stan ten może utrzymać się aż do końca życia, nawet gdy ciało już nie będzie potrzebowało aż tak dużo cholesterolu. Stąd już prosta droga do miażdżycy, zawału i udaru.

Pierwsze badania profilu lipidowego warto wykonać już około 20 roku życia, a następnie regularnie co rok. Pomoże to w porę zauważyć ewentualne problemy. Aby im zapobiegać należy przede wszystkim regularnie korzystać z dobrodziejstw wysiłku fizycznego i dbać o dietę.