Brak owulacji – przyczyny, objawy, leczenie

Cykl owulacyjny przytrafia się również zdrowym kobietom, więc nie ma powodów do obaw, jeśli zdarza się raz czy dwa razy w ciągu roku. Jeśli zdarza się to jednak częściej, warto być czujnym i skonsultować to z ginekologiem.

Czym jest owulacja?

Owulacja (czyli jajeczkowanie) to proces, w którym uwalnia się z jajowodów komórka jajowa. Jest to skutek pęknięcia pęcherzyka Graffa. Taka komórka jajowa jest w pełni dojrzała i gotowa do zapłodnienia – jej gotowość utrzymuje się przez 24 godziny. Wtedy przy spotkaniu z plemnikiem jest szansa na zapłodnienie. W tym momencie następuje wydzielanie hormonu, który hamuje kolejną owulację. Jeśli jednak plemnik nie spotka się z komórką jajową w trakcie dni płodnych, poziom hormonów spada a błona śluzowa się złuszcza, co zauważamy w postaci krwi miesiączkowej.

Objawy zwiastujące zbliżającą się owulację

Warto zaznaczyć, że nie pojawiają się one u każdej kobiety, ponieważ każda z kobiet może przechodzić trochę inaczej cykl menstruacyjny. Często jednak zbliżającą się owulację można rozpoznać. Charakterystyczne objawy to podwyższenie temperatury ciała oraz zmiana wyglądu śluzu szyjkowego. Na początku dni płodnych śluz jest przezroczysty, gładki, śliski i rozciągliwy, towarzyszy mu także uczucie wilgotności w okolicach zewnętrznych narządów płciowych. Ostatni dzień, w którym pojawiły się opisane objawy, poprzedza dzień owulacji o około 24 godziny. Następnie śluz z powrotem robi się gęsty, lepki, mętny, a czasami znika aż do miesiączki.

Niektóre kobiety odczuwają dodatkowe objawy, takie jak: kłucie w podbrzuszu po prawej lub lewej stronie, wrażliwość piersi, plamienie, obrzmienie warg sromowych czy gwałtowny wzrost libido.

Brak owulacji – jak go rozpoznać?

Jeśli pęcherzyk Graffa nie pękł, a więc nie doszło do uwolnienia komórki jajowej, nie będziemy mieć owulacji. Wydaje się to logiczne, że jeśli komórka jajowa się z niego nie wydostała, to nie może nastąpić krwawienie miesiączkowe. Jednak wcale nie jest to takie proste. Okazuje się, że miesiączka może wystąpić w spodziewanym terminie lub trochę późniejszym, pomimo tego, że nie było owulacji.

Najczęściej zaburzenia owulacyjne możemy rozpoznać po nieregularnych cyklach miesiączkowych. Cykle te są zaskakująco krótkie lub przeciwnie – ciągną się bardzo długo. Jeśli jednak zdarzy się, że krwawienie wystąpi, jest ono najczęściej niezbyt obfite i raczej nie wiąże się z żadnym bólem menstruacyjnym. Niektóre kobiety przez wahania menstruacyjne mają problem z nadmiernym owłosieniem. Jeśli chodzi o cykle bezowulacyjne, można rozpoznać je po tym, że nie można zauważyć skoku temperatury ciała a śluz przez cały czas ma podobną konsystencję – jest gęsty, mętny i skąpy.

Trzeba wiedzieć, że zaburzenia owulacji mogą być skutkiem sytuacji, które nie podejrzewalibyśmy o tak silny wpływ na nasz organizm. Mogą to być silne przeżycia emocjonalne, stres, zmiana klimatu, dalekie podróże czy choroba.

Cykl bezowulacyjny – przyczyny

Cykl przebiegający bez owulacji może być spowodowany:

  • zmianami w podwzgórzu i przysadce mózgowej, które są odpowiedzialne za wydzielanie hormonów pobudzających dojrzewanie komórek jajowych. Zmiany te z kolei są często spowodowane nerwicami, stresem czy depresją, czasami również chorobami przysadki lub zwiększoną produkcją prolaktyny
  • chorobami jajników – może to być zapalenie przydatków i miednicy mniejszej, zespół policystycznych jajników, torbiele, włókniaki, guzy jajnika czy interwencja chirurgiczna w obrębie jajników
  • chorobami tarczycy – warto pamiętać, że hormony tarczycy mają ścisły związek z płodnością kobiety
  • nadmierną produkcją androgenów, czyli męskich hormonów – w tej sytuacji zmniejsza się poziom żeńskich hormonów płciowych, co w rezultacie utrudnia wzrost, dojrzewanie i uwalnianie komórki jajowej, a także przyczynia się do krótkich i nieregularnych cyklów miesiączkowych
  • stosowaniem niektórych leków – na przykład przeciwhistaminowych, przeciwwymiotnych czy psychotropowych
  • stosowaniem przez długi czas tabletek antykoncepcyjnych
  • znacznym zmniejszeniem masy ciała (w tym anoreksją) oraz intensywnymi ćwiczeniami fizycznymi

Cykl bezowulacyjny – diagnostyka

Oprócz badań ginekologicznych, na które trzeba się wybrać w razie niepokojącego braku owulacji, dobrze byłoby też umówić się na wizytę u endokrynologa, który zleci badania hormonalne.

Cykl bezowulacyjny – leczenie

Leczenie w takiej sytuacji jest uzależnione od przyczyny braku owulacji, a jak już wiemy, takich przyczyn może być sporo. Jeśli niepokoi nas brak owulacji, trzeba jak najszybciej zgłosić się do ginekologa, który postara się ustalić przyczynę. Przykładowo – jeśli przyczyną braku owulacji jest zespół policystycznych jajników, lekarz zleca badanie poziomu hormonów we krwi oraz USG przezpochwowe, a następnie ustala hormonoterapię, która ma na celu przywrócenie regularności cyklu. Jeśli jednak przyczyną są torbiele jajników, wygląda to nieco inaczej. Często w takim przypadku jest konieczne ich operacyjne usunięcie. Niestety, torbiele mają tendencję do nawracania, dlatego po operacji będą konieczne regularne badania kontrolne.

Leki przyczyną zaburzeń owulacji

Wiemy, że przyczyn zaburzeń owulacji jest wiele – od silnego stresu, poprzez anoreksję, aż do stosowania niektórych leków. Oczywiście chodzi tu głównie o środki antykoncepcyjne, ale także inne leki oparte na hormonach płciowych oraz wpływających na gospodarkę hormonalną innymi hormonami, na przykład dopaminą. Jeśli dochodzi do zaburzeń owulacji wskutek brania takich leków, jest to ich działanie niepożądane. Zmiana cyklu miesięcznego zachodzi w wyniku działania stałej dawki hormonów. Jednak na zaburzenia owulacji mogą też wpływać cytostatyki stosowane w leczeniach nowotworów. Niebezpieczne może być także promieniowanie jonizujące, ponieważ uszkadza gonady i w odpowiedniej dawce może zaburzyć, a nawet zahamować wzrost i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych. Najczęstszymi sytuacjami, w których jest się narażonym na takie promieniowanie, są badania radiologiczne – na przykład wykonywanie zdjęć RTG czy tomografii komputerowej.

Brak owulacji – przyczyny, objawy, leczenie
Oceń artykuł!
Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.