Badania tarczycy – jakie i kiedy należy je wykonać?

Dolegliwości tarczycy można zaliczyć do chorób XXI. wieku. Dotykają one znaczną część społeczeństwa, a w szczególności przedstawicielki płci żeńskiej. Istnieje wiele rodzajów chorób tarczycy, a każda z nich charakteryzuje się innymi objawami oraz zalecanymi sposobami leczenia. W jaki sposób możesz dowiedzieć się, z którym typem masz do czynienia? Dokładna diagnoza leży w gestii lekarza, niemniej jednak może on ją postawić jedynie dzięki przeprowadzeniu odpowiednich badań. Niektóre polegają na pobraniu i analizie składu krwi, inne zaś opierają się o wizualną analizę składu tkanek. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej najpopularniejszym rodzajom badań tarczycy.

Podział dolegliwości tarczycy

Zanim skupimy się na poszczególnych badaniach tarczycy, powiedzmy kilka słów na temat powszechnych schorzeń tego gruczołu. Istnieje wiele potencjalnych dolegliwości, które go dotykają. Nie sposób wymienić w tym miejscu wszystkich z nich, dlatego też można by posłużyć się następującą klasyfikacją. W uproszczony sposób dzieli ona choroby tarczycy na dwa typy:

  • Niedoczynność tarczycy. Jest to stan, w którym tarczyca wytwarza zbyt małą ilość hormonów. Charakteryzują go symptomy takie jak zaburzenia koncentracji, wypadanie włosów, wzrost wagi, anemia, zaburzenia w metabolizmie, czy też problemy z nerkami. Niestety obawy niedoczynności tarczycy bardzo często są niejednoznaczne i mało charakterystyczne.
  • Nadczynność tarczycy. Jest to stan, w którym tarczyca pracuje intensywniej niż zwykle. W efekcie gruczoł ten wytwarza nadmierną ilość hormonów T3 oraz T4. Nadczynność tarczycy może objawiać się nerwowością, wilgotną skórą, utratami wagi, przyspieszoną akcją serca, bezsennością, osłabieniem mięśni, czy też podniesioną temperaturą ciała.

W kolejnych śródtytułach przyjrzymy się bliżej poszczególnym badaniom wykonywanym w celu zdiagnozowania dolegliwości tarczycy.

Badania krwi

Badania krwi wykonywane w celu diagnozy chorób tarczycy wykonywane są z reguły natychmiast po zauważeniu pierwszych objawów. Wśród nich najczęściej wykonuje się:

  • Oznaczenie T3, T4 i TSH. Podczas tego badania oznacza się stężenie oraz proporcje znajdujących się we krwi hormonów produkowanych przez przysadkę mózgową oraz tarczycę. Przy nadczynności poziom TSH jest niski, a podczas niedoczynności – wysoki.
  • Oznaczenie przeciwciał przeciwko peroksydazie tarczycowej. Wykorzystuje się je w diagnostyce autoimmunologicznych chorób tarczycy. Dzięki temu badaniu można także określić, czy dany pacjent może przyjąć pewne typy silnych leków.
  • Oznaczenie przeciwciał przeciwtarczycowych TRAb. Badanie to wykonuje się, gdy lekarz podejrzewa u pacjenta autoimmunologiczne choroby tarczycy. Jedną z jego największych zalet jest możliwość odróżnienia choroby Gravesa Basedowa od jatrogennej nadczynności tarczycy oraz podobnych stanów.
  • Oznaczenie przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie. Badanie to wykonuje się głównie w przypadku powiększenia się tarczycy. Stan ten określa się jako „wole”. Podwyższone stężenie omawianych przeciwciał może zdradzać chorobę Hashimoto lub chorobę Gravesa-Basedowa.

USG tarczycy

USG jest jednym z najczęściej wykonywanych badań gruczołu tarczowego. Polega ono na przyłożeniu do powierzchni skóry głowicy wysyłającej ultradźwięki w głąb ciała. Dzięki USG tarczycy lekarz jest w stanie zauważyć wszelkie, nawet najmniejsze guzki. Niestety badanie to nie pozwala określić, czy zmiany są złośliwe, czy łagodne.

Scyntygrafia tarczycy

To popularne badanie tarczycy polega na podaniu pacjentowi radioaktywnego jodu. Aplikuje się go w różnych formach – zarówno w płynie, jak i w kapsułkach. Tarczyca powinna zaabsorbować jod. Jeśli narząd posiada guzki, wchłonie substancję nierównomiernie. Jod przylega zawsze do tak zwanych „guzków gorących”, które są przyczyną nadczynności. Wyróżnia się także „guzki zimne”, niemniej jednak one nie biorą udziału w produkcji hormonów. Po zaaplikowaniu jodu lekarz obserwuje tarczycę przez tak zwaną gammakamerę. Umożliwia ona zaobserwowanie miejsc, które pochłonęły promieniotwórczy jod. Następnie tworzy się scyntygraf, czyli mapę tarczycy.

Biopsja tarczycy

Biopsja tarczycy jest dość inwazyjnym badaniem, które polega na nakłuciu guzka oraz pobraniu jego próbki. Cały zabieg odbywa się pod kontrolą USG. Praktycznie zawsze przebiega on bezboleśnie.

Badanie rentgenowskie klatki piersiowej

Czasami szukając przyczyn dolegliwości tarczycy wykonuje się badanie rentgenowskie klatki piersiowej. Dzięki niemu można stwierdzić, czy gruczoł przypadkiem nie rozrasta się i nie tworzy wola zamostkowego jednocześnie uciskając inne narządy.

Badanie poziomu jodu w moczu

Dzięki chemicznej analizie składu moczu można orzec, czy organizm posiada wystarczające ilości jodu. Stężenie tego związku może być ważną wskazówką w kontekście poszukiwania przyczyn dolegliwości tarczycy. Jeśli znajduje się ono na poziomie niższym niż 50 µg/l, oznacza to niedobór. Norma wynosi 100 µg/l.  

Jeżeli podejrzewasz, że dotknęła Cię jedna z chorób tarczycy, niezwłocznie zgłoś się do lekarza. Z pewnością zaleci Ci on wykonanie któregoś z powyższych badań, co pomoże ustalić przyczyny choroby oraz opracować taktykę jej leczenia.

 

Może ci się spodobać również

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.