13 tydzień ciąży – rozwój dziecka, zmiany w organizmie kobiety, znaczenie USG

W trzynastym tygodniu ciąży, rozwijający się płód ma w przybliżeniu 11 tygodni. Jest to okres leżący na styku pierwszego i drugiego trymestru (początek czwartego miesiąca), odznaczający się ważnymi zmianami tak w organizmie dziecka, jak i w organizmie kobiety. Oznacza on początek bezpieczniejszego okresu ciąży, w którym ryzyko poronienia jest już znacząco mniejsze, w porównaniu do pierwszego trymestru. Ponieważ płód ma już wyodrębnione wszystkie narządy wewnętrzne (zakończył się etap organogenezy), jest nieco mniej wrażliwy na działanie niebezpiecznych czynników (np. leków, toksyn).

Jak wygląda dziecko w 13 tygodniu?

W trzynastym tygodniu ciąży, długość dziecka wynosi już jakieś 7-8 cm (licząc od czubka głowy do pośladków), a prawie połowę tej długości stanowi głowa. Masa płodu jest ciągle bardzo mała, zbliżona do 20 gramów (w anglojęzycznej literaturze często podaje się, że waży nieco poniżej 1 uncji, która ma 28 gramów). Jednak wszystkie części układu ruchu dziecka są już wykształcone, dotyczy to poszczególnych kości, stawów i mięśni. W opisywanym okresie zanika tzw. fizjologiczna przepuklina, polegająca na wpukleniu się części jelita do sznura pępowinowego (która na tym etapie ciąży jest normalnym, prawidłowym zjawiskiem). Istnieją już wszystkie organy wewnętrzne, jednak są one jeszcze niedojrzałe i w kolejnych tygodniach będą się intensywnie rozwijać. Skóra jest jeszcze bardzo cienka i przejrzysta, więc gdyby dziecko można było podglądnąć, narządy byłyby dobrze widoczne. Dziecko posiada zęby, struny głosowe, a na opuszkach palców zaczynają się formować charakterystyczne dla niego odciski palców (co potrwa do 17 tygodnia).

Dziewczynka czy chłopiec

W 13 tygodniu ciąży istnieją już także narządy rozrodcze, zarówno zewnętrzne jak i wewnętrzne. Te ostatnie są jednak niedojrzałe – u dziewcząt dojrzewanie komórek jajowych rozpocznie się w okolicach 15-16 tygodnia ciąży. Gamety męskie zaczną dojrzewać dopiero w okresie dojrzewania chłopców. Obecność zewnętrznych narządów płciowych (a w szczególności penisa u chłopców) czyni możliwym określenie płci dziecka, lecz na tym etapie ciąży jest to obarczone bardzo dużym ryzykiem błędu. Standardowo płeć określa się, w badaniu ultrasonograficznym, po 20 tygodniu ciąży.

maternity-baby-belly-pregnant-pregnancy-160776-200x300 13 tydzień ciąży – rozwój dziecka, zmiany w organizmie kobiety, znaczenie USG

Jak funkcjonuje organizm płodu w 13 tygodniu ciąży?

Płód w 13 tygodniu ciąży jest już bardzo aktywny. Dzięki względnie dobrze wykształconemu układowi ruchu, dziecko może poruszać kończynami, obracać głowę, przemieszczać się wewnątrz macicy (w której ma ciągle stosunkowo dużo przestrzeni), a nawet chwytać pępowinę i ssać kciuk. Ruchy te mają duże znaczenie dla rozwoju dziecka, które w ten sposób trenuje swoje mięśnie i wyrabia koordynację nerwowo-mięśniową. Ponadto, dziecko potrafi reagować na bodźce (np. na smak wód płodowych), a jego twarz wykonuje ruchy mimiczne (robi różnorodne miny). Choć dziecko się porusza, kobieta nie czuje tych ruchów, ze względu na małe rozmiary dziecka oraz obecność wód płodowych, które je amortyzują. Dziecko może połykać płyn owodniowy, a jego składniki (woda, glukoza) mogą wchłaniać się w jego jelicie. Nadmiar wypitej wody, częściowo może zostać wydalony przez nerki płodu, który oddaje mocz do płynu owodniowego. Zasadniczo jednak, płód jest odżywiany za pośrednictwem łożyska oraz pępowiny i tą drogą usuwane są z jego organizmu zbędne produkty przemiany materii. Mniej więcej w opisywanym okresie wątroba zaczyna wydzielać żółć, a trzustka insulinę (kontrolującą poziom glukozy w jego krwi). Co ciekawe, w tej fazie rozwoju krwinki płodu wytwarzane są właśnie przez wątrobę, a także śledzionę. Dopiero w późniejszym okresie funkcję tą przejmie szpik kostny. Temperatura ciała dziecka jest nieco wyższa niż organizmu matki i wynosi ok. 37,5°C.

pregnancy-woman-belly-hands-46207-205x300 13 tydzień ciąży – rozwój dziecka, zmiany w organizmie kobiety, znaczenie USG

Zmiany w organizmie kobiety

Jedną z najbardziej pozytywnych zmian, zaznaczających się na początku drugiego trymestru ciąży, jest ustępowanie objawów charakterystycznych dla początków tego stanu: nudności, wymiotów, senności, czy permanentnego zmęczenia. Jest to spowodowane stabilizacją stężeń hormonów, które produkowane są teraz głównie przez łożysko. Wiele kobiet wygląda szczególnie kwitnąco w tej fazie: wygładza się skóra wzmacniają włosy. Wzrosnąć może libido, a współżycie jest bezpieczne (chyba że ciąża jest z jakiegoś powodu zagrożona). W dolnej części brzucha pojawia się ciemna linia biegnąca wzdłuż ciała (linea negra). Powiększenie się brzucha jest na razie niewielkie, macica ma wielkość niedużej piłki. Jest ona jednak na tyle powiększona, że uciska na pęcherz, co u wielu kobiet skutkuje ciągłą potrzebą korzystania z toalety. Rosnąca macica może też spowodować uczucie ciągnięcia w pachwinach lub nawet ból, co spowodowane jest rozciąganiem więzadeł utrzymujących ten narząd. Na powierzchni skóry mogą zacząć pojawiać się rozstępy, 13 tydzień ciąży jest zatem dobrym okresem na rozpoczęcie stosowania kosmetyków przeciw tej dolegliwości.

pexels-photo-935967-300x200 13 tydzień ciąży – rozwój dziecka, zmiany w organizmie kobiety, znaczenie USG

Będąc w ciąży – dbaj o zęby!

Stan uzębienia przyszłej mamy jest bardzo ważny dla prawidłowego rozwoju płodu. I nie chodzi tylko o to, że bakterie, mnożące się w zepsutych zębach, mogą spowodować infekcje płodu. Nawet pozostając w jamie ustnej, mikroorganizmy mogą wytwarzać (lub indukować ich wytwarzanie w tkankach kobiety) różne substancje, negatywnie wpływające na rozwój dziecka i przebieg ciąży. Stwierdzono, że kobiety w 13 tygodniu ciąży są szczególnie narażone na rozwój zapalenia dziąseł. Równocześnie, obecność chorób przyzębia wielokrotnie zwiększa ryzyko przedwczesnego porodu, lub zbyt niskiej masy urodzeniowej. Jeżeli więc kobiecie zależy na urodzeniu zdrowego dziecka, musi pamiętać o sumiennym usuwaniu płytki nazębnej i regularnych wizytach u stomatologa.

13 tydzień ciąży – moment dobry na zrobienie USG

Koniec pierwszego lub początek drugiego trymestru to dobry moment na badanie USG. Stosowane obecnie aparaty do ultrasonografii pozwalają zobaczyć twarz dziecka z niemal fotograficzną dokładnością. Jednak cel takiego badania w 13 tygodniu to przede wszystkim wykrycie wad rozwojowych i genetycznych dziecka (np. zespół Downa, zespołu Turnera). Prawdopodobieństwo takich defektów ocenia się na podstawie pewnych parametrów wskaźnikowych:

  • przezierność karkowa (wielkość wypełnionego płynem fałdu w okolicy karku dziecka)
  • długość ciemieniowo-siedzeniowa
  • obecność kości nosowej
  • częstość pracy serca

Jak dbać o siebie w 13 tygodniu ciąży?

W trzecim trymestrze ciąży łatwiej utrzymać normalną aktywność, ze względu na ustępowanie (u większości pań) uciążliwych dolegliwości. Równocześnie, brzuch nie jest jeszcze na tyle duży, aby ograniczał aktywność ruchową. Dlatego, jeśli tylko lekarz prowadzący nie stwierdzi przeciwwskazań, można utrzymywać dużą aktywność fizyczną, obejmującą spacery, bieganie, pływanie, czy aerobik. Oczywiście, wszystko w granicach rozsądku. Pamiętać należy o dobrym odżywianiu się: pokarmy muszą być bogate w białko, wapń i witaminy (choć uważać należy z witaminą A, której nie wolno przedawkować). Nie wolno palić papierosów, pić alkoholu, uważać też należy z kofeiną.

13 tydzień ciąży – rozwój dziecka, zmiany w organizmie kobiety, znaczenie USG
5 (100%) 5 votes
Może ci się spodobać również